भारताचे केंद्रीय गृहमंत्री Amit Shah यांनी छत्तीसगडमधील Jagdalpur येथे केलेल्या एका मोठ्या घोषणेमुळे देशभरात राजकीय आणि सामाजिक चर्चांना उधाण आले आहे. “भारत आता नक्षलवादमुक्त झाला आहे,” असे ठाम विधान करत त्यांनी गेल्या अनेक दशकांपासून देशासाठी डोकेदुखी ठरलेल्या डाव्या अतिरेकीवादावर निर्णायक विजय मिळाल्याचा दावा केला.
एकेकाळी नक्षलवाद्यांचा बालेकिल्ला म्हणून ओळखला जाणारा बस्तर परिसर आज विकासाच्या दिशेने वाटचाल करत असल्याचे सांगत अमित शाह यांनी सुरक्षा दलांच्या जवानांना या यशाचे खरे शिल्पकार म्हटले. त्यांच्या मते, जवानांच्या बलिदानामुळेच देशाला हा ऐतिहासिक टप्पा गाठता आला आहे.
बस्तरमधून दिला मोठा संदेश
छत्तीसगडमधील बस्तर हा भाग अनेक वर्षे माओवादी हिंसाचाराने त्रस्त होता. जंगलांमध्ये नक्षलवाद्यांचे मजबूत नेटवर्क, सुरक्षा दलांवरील हल्ले, रस्ते आणि विकासकामांवरील अडथळे यामुळे हा भाग कायम चर्चेत राहिला. मात्र आता परिस्थिती झपाट्याने बदलत असल्याचा दावा सरकारकडून करण्यात येत आहे.
Related News
काश्मीर मुद्द्यावर पाकिस्तानची मोठी खेळी फेल, अमेरिकेने दिला थेट झटका
CBI ची मोठी कारवाई! शुभेंदू अधिकारी यांच्या PA Murder Case मध्ये दुसरी अटक
दुःखद बातमी! उत्तराखंडचे माजी मुख्यमंत्री भुवन चंद्र खंडूरी यांचे 91 व्या वर्षी निधन; प्रामाणिक नेतृत्वाचा अंत
आता गल्लीबोळातील कुत्र्यांचा ‘गेम ओव्हर’? सर्वोच्च न्यायालयाचाआदेश; राज्यांना थेट अवमानाची चेतावणी
‘झुकेगा नही साला’ म्हणणारे शिवराज मोटेगावकर CBI समोर झुकले?
8th Pay Commission Latest News: 1 जानेवारी 2026 पासून लागू, पण वाढीव पगारासाठी करावी लागणार प्रतीक्षा
San Diego Mosque Shooting : शाळा सुरू असतानाच मशिदीबाहेर थरारक गोळीबार, 3 जणांचा मृत्यू; अमेरिकेत खळबळ
दुबारे हत्ती Attack : 10 मिनिटांच्या थरारात पर्यटक महिलेचा मृत्यू, पतीच्या नेत्रदान निर्णयाने देशभरातून कौतुक
लाईट-पंखा बंद तरीही येणार वीज बिल! सरकारच्या नव्या नियमामुळे सर्वसामान्यांना मोठा धक्का
पेट्रोल-डिझेलच्या महागाईचा मोठा फटका! आता मोबाईल रिचार्जही होणार महाग?
जगदलपूर येथे आयोजित कार्यक्रमात अमित शाह म्हणाले की, “मी आज अभिमानाने सांगू शकतो की भारताने डाव्या अतिरेकीवादावर मात केली आहे. देशातील लाखो नागरिकांना भयाच्या सावटातून मुक्त करण्याचे काम आमच्या सुरक्षा दलांनी केले.”
त्यांच्या या विधानाला उपस्थितांनी जोरदार टाळ्यांच्या गजरात प्रतिसाद दिला. शाह यांनी स्पष्ट केले की, आता बस्तरमध्ये बंदुकींच्या आवाजाऐवजी विकासाची भाषा ऐकू येईल.
सुरक्षा दलांच्या बलिदानाचा उल्लेख
अमित शाह यांनी आपल्या भाषणात केंद्रीय राखीव पोलीस दल, राज्य पोलीस, BSF आणि इतर सुरक्षा यंत्रणांच्या योगदानाचा विशेष उल्लेख केला. त्यांनी सांगितले की, हजारो जवानांनी आपल्या प्राणांची आहुती देत देशाला नक्षलवादाच्या संकटातून बाहेर काढण्यासाठी मोठे योगदान दिले आहे.
गेल्या काही वर्षांत नक्षलविरोधी मोहिमांमध्ये अनेक मोठे ऑपरेशन्स राबवण्यात आले. जंगल भागात सुरक्षा छावण्या वाढवण्यात आल्या, रस्ते आणि संप्रेषण व्यवस्था मजबूत करण्यात आली. परिणामी नक्षलवाद्यांचे जाळे कमकुवत होत गेले.
शाह म्हणाले की, “हा विजय फक्त सरकारचा नाही, तर देशाच्या प्रत्येक जवानाचा आणि प्रत्येक नागरिकाचा आहे.”
नक्षलवादाचा इतिहास आणि रक्तरंजित संघर्ष
भारतामध्ये नक्षलवादाची सुरुवात 1967 मध्ये पश्चिम बंगालमधील नक्षलबाडी गावातून झाली. जमीन, शोषण आणि सामाजिक विषमता याविरोधातील आंदोलनातून या चळवळीने उग्र रूप धारण केले. पुढे हा हिंसक संघर्ष झारखंड, बिहार, ओडिशा, महाराष्ट्र, तेलंगणा आणि छत्तीसगडपर्यंत पसरला.
विशेषतः बस्तर आणि दंतेवाडा परिसर अनेक वर्षे नक्षलवाद्यांचे मजबूत केंद्र मानले जात होते. अनेक मोठ्या हल्ल्यांमध्ये जवान आणि सामान्य नागरिकांना जीव गमवावा लागला. रेल्वे, रस्ते, सरकारी प्रकल्प आणि निवडणूक प्रक्रियेलाही नक्षलवाद्यांकडून लक्ष्य केले जात होते.
काही काळ तर परिस्थिती इतकी गंभीर झाली होती की, तत्कालीन पंतप्रधानांनी नक्षलवादाला देशाच्या अंतर्गत सुरक्षेसमोरील सर्वात मोठे आव्हान म्हटले होते.
2014 नंतर परिस्थितीत बदल?
अमित शाह यांनी आपल्या भाषणात 2014 नंतर केंद्र सरकारने घेतलेल्या निर्णयांचा उल्लेख केला. त्यांनी सांगितले की, देशाने जम्मू-काश्मीर, ईशान्य भारत आणि नक्षलग्रस्त भागांमध्ये मोठी प्रगती साधली आहे.
Jammu and Kashmir मध्ये दहशतवादावर नियंत्रण, ईशान्येकडील अनेक बंडखोर गटांसोबत शांतता करार आणि नक्षलग्रस्त भागांतील ऑपरेशन्स यांचा संदर्भ देत त्यांनी केंद्र सरकारच्या धोरणांचे कौतुक केले.
सरकारच्या मते, आधुनिक तंत्रज्ञान, ड्रोन सर्व्हेलन्स, स्थानिक माहिती नेटवर्क आणि विकासकामांचा समन्वय यामुळे नक्षलवाद्यांची पकड कमकुवत झाली.
3000 नक्षलवाद्यांची शरणागती
या कार्यक्रमात अमित शाह यांनी आणखी एक मोठी माहिती दिली. त्यांच्या मते, सुमारे 3 हजार माजी नक्षलवाद्यांनी शस्त्रे खाली ठेवून मुख्य प्रवाहात परतण्याचा निर्णय घेतला आहे.
सरकारकडून अशा लोकांसाठी पुनर्वसन योजना राबवल्या जात आहेत. रोजगार, शिक्षण, कौशल्य प्रशिक्षण आणि आर्थिक मदत देऊन त्यांना नव्याने आयुष्य सुरू करण्याची संधी दिली जात आहे.
शाह म्हणाले की, “जे युवक पूर्वी बंदुका हातात घेत होते, ते आज शिक्षण आणि रोजगाराच्या दिशेने वाटचाल करत आहेत. हीच खरी बदलाची सुरुवात आहे.”
बस्तरला बनवणार देशातील सर्वात प्रगत आदिवासी क्षेत्र
अमित शाह यांनी बस्तरच्या विकासाबाबत मोठे आश्वासन दिले. पुढील पाच वर्षांत हा परिसर देशातील सर्वात विकसित आदिवासी क्षेत्रांपैकी एक बनेल, असे त्यांनी सांगितले.
यासाठी रस्ते, शिक्षण, आरोग्य, इंटरनेट कनेक्टिव्हिटी, रोजगार निर्मिती आणि पर्यटन विकासावर भर दिला जाणार आहे. आदिवासी संस्कृती आणि परंपरा जपत आधुनिक सुविधांचा विस्तार करण्याचा सरकारचा प्रयत्न असेल, असेही त्यांनी स्पष्ट केले.
बस्तर हा नैसर्गिक संपत्ती, जंगल आणि सांस्कृतिक वारसा यासाठी प्रसिद्ध आहे. सरकारच्या मते, शांतता प्रस्थापित झाल्यानंतर येथे गुंतवणूक आणि पर्यटनाला मोठी चालना मिळू शकते.
विरोधकांचा सवाल काय?
अमित शाह यांच्या घोषणेनंतर विरोधकांनी काही प्रश्न उपस्थित केले आहेत. काही राजकीय नेत्यांच्या मते, नक्षलवाद पूर्णपणे संपल्याचा दावा करणे अद्याप घाईचे ठरू शकते. काही भागांमध्ये अजूनही हिंसाचाराच्या घटना घडत असल्याचे ते सांगत आहेत.
तज्ज्ञांच्या मते, फक्त सुरक्षा कारवायांमुळे समस्या पूर्णपणे संपत नाही. आदिवासी भागांतील बेरोजगारी, शिक्षणाचा अभाव, जमीन हक्क आणि मूलभूत सुविधांच्या प्रश्नांवर दीर्घकालीन उपाययोजना करणे आवश्यक आहे.
मात्र सरकारचा दावा आहे की, विकास आणि सुरक्षा यांचा दुहेरी फॉर्म्युला यशस्वी ठरत आहे.
स्थानिक नागरिकांमध्ये आशेचे वातावरण
बस्तर परिसरातील अनेक नागरिकांनी सरकारच्या घोषणेनंतर सकारात्मक प्रतिक्रिया दिल्या आहेत. अनेक वर्षे भीतीच्या सावटाखाली जीवन जगणाऱ्या नागरिकांना आता शांतता आणि स्थैर्याची अपेक्षा आहे.
स्थानिक व्यापाऱ्यांच्या मते, हिंसाचार कमी झाल्यामुळे व्यवसाय वाढू लागले आहेत. शाळा आणि महाविद्यालयांमध्ये विद्यार्थ्यांची उपस्थिती वाढत आहे. रस्ते आणि इंटरनेट सुविधांमुळे ग्रामीण भागही मुख्य प्रवाहाशी जोडला जात आहे.
विकास विरुद्ध हिंसाचार
गेल्या काही वर्षांत केंद्र आणि राज्य सरकारांनी “विकास हाच नक्षलवादावरील उपाय” या धोरणावर भर दिला आहे. आदिवासी भागांमध्ये रस्ते, मोबाईल टॉवर्स, बँकिंग सुविधा आणि आरोग्य सेवा पोहोचवण्याचे प्रयत्न करण्यात आले.
विशेषतः तरुण पिढीला रोजगार आणि शिक्षणाच्या संधी मिळाल्यास हिंसक विचारसरणीकडे त्यांचा कल कमी होईल, असा सरकारचा विश्वास आहे.
भारतासाठी ऐतिहासिक क्षण?
अमित शाह यांची घोषणा देशासाठी ऐतिहासिक मानली जात आहे. जवळपास पाच दशकांपासून सुरू असलेल्या संघर्षानंतर सरकारने नक्षलवादावर निर्णायक नियंत्रण मिळवल्याचा दावा केल्याने सुरक्षा व्यवस्थेसाठी हा मोठा टप्पा मानला जातो.
तथापि, या घोषणेचे खरे यश येत्या काही वर्षांत दिसून येईल. जर बस्तरसारख्या भागांमध्ये कायमस्वरूपी शांतता, रोजगार आणि विकास प्रस्थापित झाला, तर हा भारताच्या अंतर्गत सुरक्षेच्या इतिहासातील सर्वात मोठ्या विजयांपैकी एक ठरू शकतो.
