पाकिस्तानात टीम इंडियावर होणार होता हल्ला? सचिन तेंडुलकरने जॅमरला समजलं अणुबॉम्बचं बटन; 22 वर्षांनंतर मोठा खुलासा
भारत आणि पाकिस्तान यांच्यातील क्रिकेट सामना म्हटलं की मैदानावरील रोमांचासोबतच दोन्ही देशांमधील राजकीय आणि सुरक्षेच्या परिस्थितीचीही चर्चा होते. सध्या दोन्ही देशांमध्ये द्विपक्षीय क्रिकेट मालिका होत नसली, तरी दोन दशकांपूर्वी दोन्ही संघ एकमेकांच्या देशात क्रिकेट खेळत होते. 2004 मध्ये भारतीय क्रिकेट संघाने केलेला पाकिस्तान दौरा आजही ऐतिहासिक मानला जातो. मात्र, या दौऱ्याबाबत तब्बल 22 वर्षांनंतर एक धक्कादायक माहिती समोर आली आहे.
माजी गुप्तचर आणि सुरक्षा अधिकारी यशोवर्धन आजाद यांच्या ‘पुलिसिंग द रिपब्लिक: एन इनसाइड व्ह्यू ऑफ हाउ इंडिया फाइट्स करप्शन अँड क्राइम, अँड प्रोटेक्ट्स राइट्स’ या पुस्तकात 2004 च्या भारत-पाकिस्तान दौऱ्यादरम्यान असलेल्या सुरक्षेच्या चिंतेचा सविस्तर उल्लेख करण्यात आला आहे. या दौऱ्यात भारतीय संघाच्या सुरक्षेबाबत गंभीर धोका असल्याचे सुरक्षा अधिकाऱ्यांच्या पाहणीत समोर आले होते.
कराची टेस्टसाठी मुशर्रफ यांची विशेष विनंती
2004 मध्ये भारतीय संघ सौरव गांगुलीच्या नेतृत्वाखाली पाकिस्तान दौऱ्यावर गेला होता. हा दौरा दोन्ही देशांमधील क्रिकेट संबंध सुधारण्यासाठी महत्त्वाचा मानला जात होता. पाकिस्तानचे तत्कालीन राष्ट्रपती परवेज मुशर्रफ यांनाही हा दौरा विशेष महत्त्वाचा वाटत होता.
Related News
E20 पेट्रोलच्या वादात सरकारचा मोठा निर्णय? जुन्या वाहनांसाठी E10 पेट्रोलचा पर्याय मिळणार!
रवींद्र जडेजाची एक चूक अन् गंभीरचा पारा चढला! मैदानातील रिअॅक्शन पाहून चाहतेही म्हणाले- ‘चेहरा पाहण्यासारखा’
Shiv Sena Symbol Case : शिवसेना कुणाची? आज कपिल सिब्बलांची फायनल बॅटिंग; शेवटच्या युक्तिवादात कोणतं अस्त्र काढणार?
महापौरांच्या सोशल मीडिया प्रसिद्धीवरून ठाकरेसेना आक्रमक; किशोरी पेडणेकरांचा भाजपवर थेट निशाणा
त्वचेचा ग्लो कायम ठेवायचा असेल तर आहारात करा ‘या’ 8 पदार्थांचा समावेश; जाणून घ्या फायदे
पोषक तत्वांनी समृद्ध आवळ्यापासून बनवा 4 आरोग्यदायी पेये; दिवसाची सुरुवात करा उत्साहाने
केंद्रीय मंत्रिमंडळात मोठा फेरबदल? अर्ध्याहून अधिक मंत्र्यांची खाती बदलणार; शिंदेंचीही मोठी मागणी
Junnar Crime : जुन्नरच्या चिमुकलीच्या हत्येने महाराष्ट्र हादरला; रोहित पवारांचा सरकारवर थेट हल्लाबोल
कोलकात्यात हॉटेलला मध्यरात्री भीषण आग; झोपेतच 9 जणांचा मृत्यू, अनेकजण गंभीर
तुकाराम मुंढे पुन्हा अॅक्शन मोडवर! मुंबईतील 6 मोठ्या खाद्य आस्थापनांवर FDAची कारवाई
Health Insurance असूनही खिसा होणार रिकामा! पॉलिसी घेताना ‘या’ 5 चुका टाळा
रितू तावडे नव्या वादात! महापौरांच्या सोशल मीडिया प्रसिद्धीसाठी पालिका खर्चणार तब्बल 25 लाख
मुशर्रफ यांना कराचीमध्ये होणाऱ्या कसोटी सामन्याचे यजमानपद हवे होते. मात्र, भारतीय संघाच्या सुरक्षेचा प्रश्न निर्माण झाल्याने या सामन्याबाबत भारताकडून चिंता व्यक्त करण्यात आली. याच पार्श्वभूमीवर तत्कालीन उपपंतप्रधान लालकृष्ण आडवाणी यांनी सुरक्षेच्या मुद्द्यावर महत्त्वाची भूमिका बजावल्याचे आजाद यांनी पुस्तकात नमूद केले आहे.
भारतीय संघाच्या पाकिस्तान दौऱ्यापूर्वी पाकिस्तानमधील विविध क्रिकेट स्टेडियम आणि त्यांच्या परिसरातील सुरक्षेची पाहणी करण्यासाठी तीन सदस्यीय सुरक्षा पथक पाठवण्यात आले होते. या पथकाचे नेतृत्व यशोवर्धन आजाद करत होते.
कराची आणि पेशावरला सुरक्षा धोका
सुरक्षा पथकाने पाकिस्तानमधील विविध ठिकाणांची पाहणी केली. त्यानंतर भारतीय संघाला काही ठिकाणी सामने खेळण्यास परवानगी देण्यात आली. मात्र, कराची आणि पेशावर येथील कसोटी सामन्यांबाबत सुरक्षा पथकाने सावधगिरीचा इशारा दिला.
मुलतान, रावळपिंडी आणि लाहोर ही ठिकाणे तुलनेने सुरक्षित असल्याचे पथकाच्या अहवालात नमूद करण्यात आले होते. मात्र, कराची आणि पेशावर येथे भारतीय संघाला अधिक काळ मुक्काम करावा लागू शकतो आणि त्यामुळे सुरक्षेचा धोका वाढू शकतो, अशी चिंता व्यक्त करण्यात आली.
अहवाल सादर केल्यानंतर यशोवर्धन आजाद यांना ‘रिस्ट्रिक्टेड एरिया एक्सचेंज’वरून तत्कालीन उपपंतप्रधान लालकृष्ण आडवाणी यांचा फोन आला. आडवाणी यांनी कराचीमध्ये कसोटी सामना खेळता येणार नाही का, असा प्रश्न आजाद यांना विचारल्याचे पुस्तकात सांगण्यात आले आहे.
आडवाणींनी सुरक्षा अहवालाला दिले प्राधान्य
आजाद यांनी कराची आणि पेशावरला कसोटी सामन्यांच्या यादीतून का वगळण्यात आले, यामागची सुरक्षा कारणे आडवाणी यांना समजावून सांगितली. या दोन्ही शहरांमध्ये धोका तुलनेने अधिक असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
यानंतर आडवाणी यांनी या सुरक्षा निष्कर्षाचा पुन्हा विचार करण्यास सांगितले. तसेच हे प्रकरण इंटेलिजन्स ब्युरोच्या संचालकांसमोर मांडण्याच्या सूचनाही त्यांनी दिल्या.
विशेष म्हणजे, सुरक्षा अधिकाऱ्यांच्या निर्णयात राजकीय हस्तक्षेप करून बदल करण्याऐवजी आडवाणी यांनी अखेरीस सुरक्षा सल्ल्यालाच प्राधान्य दिल्याचे आजाद यांनी नमूद केले आहे. मुशर्रफ यांची विनंती असूनही सुरक्षा पथकाने मंजूर केलेल्या कार्यक्रमात बदल करण्यात आला नाही.
मुशर्रफ यांनीच केली होती कराची टेस्टची मागणी
भारताचा पाकिस्तान दौरा मार्च 2004 मध्ये सुरू झाला होता आणि एप्रिलपर्यंत सामने खेळवले गेले. कराचीमध्ये कसोटी सामना खेळण्याबाबत सुरक्षेच्या दृष्टीने आजाद चिंतेत होते.
याच काळात त्यांनी त्यांचे शालेय मित्र अरुण सिंह यांच्याशी संपर्क साधला. त्यावेळी अरुण सिंह परराष्ट्र मंत्रालयात पाकिस्तानशी संबंधित विषयाचे संयुक्त सचिव होते. आजाद यांनी कराची कसोटीबाबत त्यांच्याकडून अधिक माहिती जाणून घेतली.
तेव्हा कराचीमध्ये कसोटी सामना खेळवण्याची विनंती स्वतः परवेज मुशर्रफ यांनी केल्याची माहिती अरुण सिंह यांनी आजाद यांना दिल्याचे पुस्तकात म्हटले आहे. तत्कालीन परराष्ट्र मंत्र्यांच्या माध्यमातून हा संदेश भारतापर्यंत पोहोचवण्यात आला होता.
आजाद यांच्या मते, आडवाणी यांनी ठरवलं असतं तर सुरक्षा अधिकाऱ्यांचा निर्णय बदलण्याची शक्यता होती. मात्र, त्यांनी सुरक्षा यंत्रणांच्या निष्कर्षांना महत्त्व दिले आणि मंजूर करण्यात आलेल्या कार्यक्रमात कोणताही बदल केला नाही.
सचिन तेंडुलकरचा निरागस प्रश्न; जॅमरला समजलं अणुबॉम्बचं बटन
या संपूर्ण गंभीर सुरक्षा प्रकरणात यशोवर्धन आजाद यांनी एक मजेदार किस्साही पुस्तकात सांगितला आहे. पाकिस्तान दौऱ्यादरम्यान इस्लामाबाद विमानतळावर भारतीय संघ बसमध्ये बसला होता. त्यावेळी आजाद हे सचिन तेंडुलकरच्या शेजारी बसले होते.
सचिनची नजर एका उंच आणि धिप्पाड सुरक्षा अधिकाऱ्यावर गेली. या अधिकाऱ्याने काळा सूट घातला होता आणि त्याच्या हातात काळी ब्रिफकेस होती. सचिनने त्या अधिकाऱ्याकडे पाहून आजाद यांना निरागसपणे विचारले की, त्याच्या हातातील सुटकेसमध्ये अणुबॉम्बचे बटन आहे का?
आजाद यांनी सचिनला त्याच्या हातातील वस्तू अणुबॉम्बचे बटन नसून जॅमर असल्याचे सांगितले. मात्र, सचिनचे कुतूहल तिथेच थांबले नाही. त्याने जॅमर नेमका काय असतो, तो कसा काम करतो आणि त्याचा वापर का केला जातो, याबाबत अनेक प्रश्न विचारले.
आजाद यांच्या मते, क्रिकेटच्या पलीकडील गोष्टी जाणून घेण्याची सचिनची उत्सुकता त्यांना विशेष भावली. महान क्रिकेटपटूसोबत अशा प्रकारे संवाद साधण्याचा अनुभव अविस्मरणीय असल्याचेही त्यांनी नमूद केले आहे.
भारताने जिंकली होती वनडे आणि टेस्ट मालिका
2004 चा पाकिस्तान दौरा भारतासाठी क्रिकेटच्या दृष्टीनेही अत्यंत यशस्वी ठरला. सौरव गांगुलीच्या नेतृत्वाखाली भारतीय संघाने हा दौरा मैत्रीपूर्ण वातावरणात खेळला. भारताने वनडे मालिकेत पाकिस्तानचा 3-2 असा पराभव केला.
यानंतर कसोटी मालिकेतही भारतीय संघाने शानदार कामगिरी करत मालिका 2-1 अशी आपल्या नावावर केली. त्यामुळे हा दौरा भारत-पाकिस्तान क्रिकेट इतिहासातील महत्त्वाच्या मालिकांपैकी एक ठरला.
22 वर्षांनंतर समोर आलेला सुरक्षा पैलू
2004 चा दौरा त्यावेळी क्रिकेट आणि दोन्ही देशांमधील संबंध सुधारण्याच्या दृष्टीने चर्चेत राहिला. मात्र, यशोवर्धन आजाद यांच्या पुस्तकामुळे या दौऱ्याच्या पडद्यामागील सुरक्षा व्यवस्थेचा एक वेगळाच पैलू आता समोर आला आहे.
कराची आणि पेशावरमध्ये सामने खेळवण्याबाबत सुरक्षा यंत्रणांनी व्यक्त केलेली चिंता, परवेज मुशर्रफ यांची कराची कसोटीची मागणी आणि लालकृष्ण आडवाणी यांनी सुरक्षा अहवालाला दिलेले प्राधान्य या सर्व घटनांमुळे 2004 च्या दौऱ्याचे महत्त्व पुन्हा अधोरेखित झाले आहे. त्याचबरोबर सचिन तेंडुलकरने जॅमरला अणुबॉम्बचे बटन समजल्याचा किस्सा या गंभीर घटनाक्रमात एक मजेशीर आठवण म्हणून समोर आला आहे.
