‘या’ पदार्थांचे सेवन करत असाल तर आताच थांबा; नाहीतर वाढू शकते ॲसिडिटी, जाणून घ्या काय खावे आणि काय टाळावे
बदलती जीवनशैली, अनियमित जेवणाच्या वेळा, सततचा ताण आणि चुकीच्या आहाराच्या सवयी यामुळे आजकाल अनेकांना ॲसिडिटी म्हणजेच आम्लपित्ताचा त्रास होताना दिसतो. छातीत जळजळ होणे, आंबट ढेकर येणे, घशात जळजळ जाणवणे, पोट फुगणे किंवा जडपणा जाणवणे अशी लक्षणे ॲसिडिटीमध्ये दिसू शकतात. अनेकदा ही लक्षणे काही वेळाने कमी होत असल्याने लोक त्याकडे दुर्लक्ष करतात. मात्र वारंवार ॲसिडिटी होत असेल, तर त्यामागे आहार आणि जीवनशैलीतील काही सवयी कारणीभूत असू शकतात.
काही खाद्यपदार्थ आणि पेयांमुळे ॲसिडिटीची लक्षणे अधिक तीव्र होऊ शकतात. प्रत्येक व्यक्तीवर पदार्थांचा परिणाम वेगवेगळा असला तरी काही पदार्थ सामान्यतः ॲसिडिटी वाढवणारे मानले जातात. त्यामुळे वारंवार आम्लपित्ताचा त्रास होत असल्यास आपल्या आहाराकडे लक्ष देणे महत्त्वाचे आहे.
ॲसिडिटी म्हणजे नेमकं काय?
आपल्या पोटात अन्नाचे पचन करण्यासाठी आम्ल तयार होते. हे आम्ल पोटातच राहणे अपेक्षित असते. मात्र काही परिस्थितींमध्ये पोटातील आम्ल अन्ननलिकेत वर येऊ शकते. त्यामुळे छातीत किंवा घशात जळजळ, आंबट चव किंवा ढेकर यांसारखी लक्षणे जाणवू शकतात.
Related News
Baramati विमानतळ हादरलं! प्रशिक्षण विमानाचा अपघात, धक्कादायक VIDEO समोर
पाकिस्तानला मोठा धक्का! तुर्कीनेच स्पष्ट केली भूमिका; भारताविरोधातील प्लॅनला तडा?
श्रावण स्पेशल! साबुदाणा न भिजवताही बनवा मोकळी आणि दाणेदार खिचडी; जाणून घ्या झटपट ट्रिक
8th Pay Commission: सरकारी कर्मचाऱ्यांसाठी मोठी मागणी! OPS, 65 वर्षे निवृत्ती आणि भरपूर सुट्ट्या; आयोगासमोर काय काय मागितलं?
नाशिक-पुणे रेल्वेसाठी समृद्धी महामार्ग रोखला; सत्यजित तांबे ताब्यात, आंदोलन मात्र सुरूच!
Raj Thackeray : महामार्ग विकासासाठी की टक्केवारीसाठी? राज ठाकरेंची सरकारवर घणाघाती टीका
जमीन घ्यावी की फ्लॅट? प्रॉपर्टीमध्ये पैसा लावण्यापूर्वी जाणून घ्या कुठे मिळेल जास्त फायदा
Dark Chocolate खाल्ल्याने शरीराला मिळतात ‘हे’ 5 मोठे फायदे; पण अशी घ्या काळजी
अमेरिकेच्या National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK) नुसार, काही विशिष्ट पदार्थ काही लोकांमध्ये आम्लपित्ताची लक्षणे वाढवू शकतात. मात्र प्रत्येक व्यक्तीला समान पदार्थांमुळे त्रास होईलच असे नाही.
कोणते पदार्थ ॲसिडिटी वाढवू शकतात?
तळलेले आणि जास्त फॅटयुक्त पदार्थ
समोसा, भजी, वडे, फ्रेंच फ्राईज, पॅटीस यांसारखे तळलेले पदार्थ तसेच जास्त चरबीयुक्त खाद्यपदार्थ पचायला तुलनेने जास्त वेळ लागू शकतो. काही लोकांमध्ये अशा पदार्थांमुळे ॲसिडिटीची लक्षणे वाढू शकतात. त्यामुळे वारंवार आम्लपित्त होत असल्यास तळलेले पदार्थ कमी प्रमाणात खाणे योग्य ठरू शकते.
मसालेदार पदार्थ
अतितिखट आणि मसालेदार पदार्थांमुळे काही लोकांमध्ये छातीत जळजळ किंवा ॲसिडिटी वाढू शकते. त्यामुळे वारंवार त्रास होत असल्यास अतितिखट पदार्थांचे सेवन कमी करून पाहावे.
टोमॅटो आणि लिंबूवर्गीय फळे
टोमॅटो तसेच संत्री, लिंबू आणि इतर लिंबूवर्गीय फळांमधील आम्लता काही लोकांमध्ये ॲसिडिटीची लक्षणे वाढवू शकते. त्यामुळे हे पदार्थ खाल्ल्यानंतर त्रास वाढत असल्यास त्यांचे प्रमाण कमी करण्याचा प्रयत्न करा.
कॉफी, चहा आणि कॅफीनयुक्त पेये
कॉफी, चहा आणि इतर कॅफीनयुक्त पेयांचे सेवन काही व्यक्तींमध्ये ॲसिडिटी वाढवू शकते. विशेषतः रिकाम्या पोटी चहा किंवा कॉफी घेण्याची सवय असल्यास ती बदलणे काही लोकांसाठी फायदेशीर ठरू शकते.
कार्बोनेटेड आणि शीतपेय
कार्बोनेटेड पेयांमुळे पोटात गॅस आणि फुगण्याची भावना वाढू शकते. काही लोकांमध्ये यामुळे ॲसिडिटीची लक्षणेही तीव्र होऊ शकतात. त्यामुळे अशा पेयांचे सेवन मर्यादित करणे चांगले.
चॉकलेट आणि पुदिना
चॉकलेट आणि पुदिना यांचाही काही व्यक्तींमध्ये ॲसिडिटीशी संबंध आढळू शकतो. हे पदार्थ खाल्ल्यानंतर वारंवार छातीत जळजळ होत असल्यास त्यांचे सेवन कमी करून लक्षणांमध्ये फरक पडतो का हे पाहता येते.
ॲसिडिटीचा त्रास असल्यास काय खावे?
ॲसिडिटीचा त्रास होत असल्यास हलके, संतुलित आणि सहज पचणारे पदार्थ निवडणे उपयुक्त ठरू शकते. ओट्स, केळी, हिरव्या भाज्या, संपूर्ण धान्य, कमी फॅटचे दही, कडधान्ये आणि फायबरयुक्त पदार्थ आहारात समाविष्ट करता येतात.
मात्र कोणता पदार्थ आपल्याला मानवतो आणि कोणत्या पदार्थामुळे त्रास वाढतो, याकडे लक्ष देणे आवश्यक आहे. प्रत्येक व्यक्तीची पचनसंस्था वेगळी असल्यामुळे एकाच पदार्थाचा परिणाम सर्वांवर सारखा होईलच असे नाही.
जेवताना या सवयी नक्की बदला
ॲसिडिटी कमी करण्यासाठी केवळ आहाराकडे लक्ष देणे पुरेसे नाही, तर जेवणाच्या सवयींमध्येही काही बदल करणे गरजेचे आहे.
एकावेळी खूप जास्त जेवणे टाळा. त्याऐवजी थोडे-थोडे आणि संतुलित प्रमाणात खाण्याचा प्रयत्न करा. जेवल्यानंतर लगेच झोपू नका. विशेषतः रात्रीचे जेवण आणि झोप यामध्ये साधारण २ ते ३ तासांचे अंतर ठेवणे उपयुक्त ठरू शकते.
याशिवाय धूम्रपान आणि मद्यपान टाळणे महत्त्वाचे आहे. काही लोकांमध्ये अतिशय घट्ट कपडे परिधान केल्यानेही पोटावर दबाव येऊन लक्षणे वाढू शकतात.
ॲसिडिटी वारंवार होत असेल तर दुर्लक्ष करू नका
कधीतरी ॲसिडिटी होणे सामान्य असू शकते. मात्र वारंवार छातीत जळजळ होणे, आंबट ढेकर येणे, घशात सतत जळजळ जाणवणे किंवा औषध घेतल्यानंतरही आराम न मिळणे याकडे दुर्लक्ष करू नये.
अन्न गिळताना त्रास होणे, अचानक वजन कमी होणे, सतत उलट्या होणे किंवा लक्षणे दीर्घकाळ टिकून राहणे अशी लक्षणे आढळल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे. विशेषतः छातीत तीव्र वेदना, श्वास घेण्यास त्रास किंवा इतर गंभीर लक्षणे जाणवल्यास तातडीने वैद्यकीय मदत घ्यावी.
शेवटी एक महत्त्वाची गोष्ट
ॲसिडिटी कमी करण्यासाठी प्रत्येकाने सर्व पदार्थ कायमचे बंद करणे आवश्यक नाही. आपल्याला कोणत्या पदार्थामुळे त्रास होतो हे ओळखणे आणि त्याचे सेवन मर्यादित करणे हा अधिक योग्य दृष्टिकोन ठरू शकतो. संतुलित आहार, योग्य प्रमाणात पाणी, नियमित जेवण, रात्री उशिरा जेवणे टाळणे आणि निरोगी जीवनशैली यामुळे ॲसिडिटीची लक्षणे नियंत्रित ठेवण्यास मदत होऊ शकते.
टीप : हा लेख सामान्य आरोग्यविषयक माहितीसाठी आहे. वारंवार किंवा गंभीर ॲसिडिटीची लक्षणे असल्यास स्वतःहून दीर्घकाळ औषधे न घेता डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/7-healthy-substances-that-cause-frequent-constipation-oil-and-quick-relief/
