पावसाळ्यात चुकूनही असे मासे खाऊ नका! फूड पॉइझनिंगचा धोका वाढू शकतो; जाणून घ्या कोणती काळजी घ्यावी
Monsoon Health Tips: पावसाळा सुरू होताच आरोग्याची विशेष काळजी घेण्याचा सल्ला डॉक्टर आणि आरोग्यतज्ज्ञांकडून दिला जातो. या काळात वातावरणातील आर्द्रता वाढते तसेच तापमानात सतत बदल होत राहतात. यामुळे जिवाणू, विषाणू आणि इतर सूक्ष्मजीवांची वाढ झपाट्याने होण्याची शक्यता असते. परिणामी दूषित अन्न खाल्ल्याने फूड पॉइझनिंगसह विविध आरोग्य समस्या निर्माण होऊ शकतात.
मासे हे अनेकांच्या आहारातील महत्त्वाचा भाग आहेत. माशांमध्ये प्रथिने, ओमेगा-3 फॅटी अॅसिड, जीवनसत्त्वे आणि शरीरासाठी आवश्यक असलेली अनेक खनिजे मोठ्या प्रमाणात आढळतात. मात्र, पावसाळ्यात मासे खाताना अधिक काळजी घेणे गरजेचे आहे. योग्य पद्धतीने साठवलेले नसलेले किंवा व्यवस्थित शिजवलेले नसलेले मासे आरोग्यासाठी धोकादायक ठरू शकतात.
पावसाळ्यात काही प्रकारचे मासे खाणे किंवा चुकीच्या पद्धतीने साठवलेले मासे खाणे टाळावे. कारण अशा माशांमुळे पोटाचे विकार, उलट्या, जुलाब, पोटदुखी आणि गंभीर संसर्ग होण्याची शक्यता वाढते.
Related News
उघड्यावर ठेवलेले मासे खाणे टाळा
पावसाळ्यात बाजारात विक्रीसाठी ठेवलेले मासे खरेदी करताना विशेष काळजी घ्यावी. अनेक वेळा मासे बर्फाशिवाय किंवा योग्य तापमानाशिवाय बराच वेळ उघड्यावर ठेवले जातात. अशा परिस्थितीत माशांमध्ये जिवाणूंची वाढ वेगाने होऊ शकते.
अशा प्रकारचे मासे खाल्ल्यास फूड पॉइझनिंगचा धोका वाढतो. उलट्या, जुलाब, ताप, पोटदुखी आणि अशक्तपणा यांसारखी लक्षणे दिसू शकतात. त्यामुळे मासे खरेदी करताना ते ताजे आहेत का, ते योग्य पद्धतीने साठवले आहेत का, याची खात्री करणे आवश्यक आहे.
शिळे किंवा खराब झालेले मासे खाऊ नका
ताजे मासे ओळखणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. ताज्या माशांना सहसा तीव्र दुर्गंधी येत नाही. मात्र, जर माशातून कुबट किंवा सडका वास येत असेल, त्याचा रंग बदललेला दिसत असेल किंवा मासा चिकट वाटत असेल तर असे मासे खाणे टाळावे.
काही वेळा खराब झालेले मासे आकर्षक दिसण्यासाठी त्यावर प्रक्रिया केली जाते. त्यामुळे केवळ बाह्य स्वरूप पाहून मासे खरेदी करू नयेत. माशांचा वास, रंग आणि ताजेपणा तपासल्यानंतरच खरेदी करावी.
अर्धवट शिजवलेले मासे ठरू शकतात धोकादायक
पावसाळ्यात कच्चे किंवा अर्धवट शिजवलेले मासे खाणे आरोग्यासाठी धोकादायक ठरू शकते. माशांमध्ये काही वेळा हानिकारक जिवाणू आणि परजीवी असू शकतात. हे पूर्णपणे नष्ट करण्यासाठी मासे व्यवस्थित शिजवणे आवश्यक असते.
अर्धवट शिजवलेल्या माशांमुळे संसर्ग होण्याची शक्यता वाढते. त्यामुळे मासे तयार करताना ते पूर्णपणे शिजले आहेत याची खात्री करावी. योग्य तापमानावर शिजवल्यास हानिकारक घटक नष्ट होण्यास मदत होते.
वारंवार वितळवलेले आणि पुन्हा गोठवलेले मासे टाळा
अनेक जण मासे जास्त दिवस टिकवण्यासाठी फ्रीझरमध्ये ठेवतात. मात्र, बराच काळ फ्रीझरमध्ये ठेवलेले किंवा वारंवार वितळवून पुन्हा गोठवलेले मासे खाणे टाळावे.
अशा माशांची गुणवत्ता कमी होऊ शकते. त्यांची चव, पौष्टिकता आणि सुरक्षितता यावर परिणाम होतो. त्यामुळे शक्यतो ताजे मासे खरेदी करून त्याच दिवशी किंवा योग्य पद्धतीने साठवून वापरणे अधिक सुरक्षित ठरते.
पावसाळ्यात मासे खरेदी करताना या गोष्टी लक्षात ठेवा
पावसाळ्यात मासे खरेदी करताना काही साध्या गोष्टींची काळजी घेतल्यास आरोग्याचा धोका कमी करता येतो.
- मासे नेहमी विश्वासार्ह विक्रेत्याकडून खरेदी करा.
- माशांना दुर्गंधी येत नाही ना, हे तपासा.
- डोळे स्वच्छ आणि चमकदार असलेले मासे निवडा.
- मासे योग्य बर्फात किंवा थंड वातावरणात ठेवले आहेत का, ते पहा.
- खरेदी केल्यानंतर मासे जास्त वेळ बाहेर ठेवू नका.
- मासे बनवण्यापूर्वी स्वच्छ धुवा आणि पूर्णपणे शिजवा.
फूड पॉइझनिंगची लक्षणे दिसल्यास काय करावे?
दूषित मासे खाल्ल्यानंतर काही तासांत किंवा दुसऱ्या दिवशी फूड पॉइझनिंगची लक्षणे दिसू शकतात. यामध्ये पोटदुखी, उलट्या, जुलाब, ताप, मळमळ आणि अशक्तपणा यांचा समावेश होतो.
अशी लक्षणे जाणवल्यास शरीरातील पाण्याची कमतरता होऊ नये यासाठी पुरेसे पाणी प्यावे. त्रास अधिक वाढल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.
आरोग्यासाठी सुरक्षित पद्धतीने खा मासे
मासे हे आरोग्यासाठी फायदेशीर अन्न असले तरी पावसाळ्यात त्याची गुणवत्ता आणि स्वच्छता याकडे दुर्लक्ष करणे धोकादायक ठरू शकते. योग्य पद्धतीने साठवलेले, ताजे आणि पूर्णपणे शिजवलेले मासे खाल्ल्यास त्याचे पोषणमूल्य शरीराला मिळते.
त्यामुळे पावसाळ्यात मासे खाताना केवळ चव नाही तर आरोग्याचीही काळजी घेणे गरजेचे आहे. थोडीशी खबरदारी घेतल्यास फूड पॉइझनिंगचा धोका टाळता येईल आणि पावसाळ्यातही सुरक्षितपणे माशांचा आहारात समावेश करता येईल.
