मुंबईत जल मेट्रोची ऐतिहासिक सुरुवात; 16 नव्या मार्गांसह 340 किमीचे जाळे उभारणार, पहिली इलेक्ट्रिक फेरी शहरात दाखल
मुंबई : देशाची आर्थिक राजधानी म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या मुंबईच्या वाहतूक व्यवस्थेत मोठा बदल घडवून आणणाऱ्या जल मेट्रो प्रकल्पाला आता प्रत्यक्ष गती मिळू लागली आहे. मुंबई जल मेट्रो प्रकल्पासाठीची पहिली अत्याधुनिक इलेक्ट्रिक हायड्रोफॉइल फेरी मुंबईत दाखल झाली असून त्यामुळे शहरातील जलवाहतुकीच्या नव्या पर्वाची सुरुवात झाल्याचे मानले जात आहे.
कॅन्डेला पी-12 (Candela P12) या नावाने ओळखली जाणारी ही अत्याधुनिक इलेक्ट्रिक फेरी 27 मे रोजी मुंबईत दाखल झाली. सध्या ती जवाहरलाल नेहरू बंदर (JNPT) येथे कस्टम क्लिअरन्सच्या प्रक्रियेत आहे. मत्स्यव्यवसाय आणि बंदर विकास मंत्री नितेश राणे यांनी याबाबत माहिती देताना सांगितले की, आवश्यक परवानग्या मिळाल्यानंतर या फेरीची चाचणी सुरू करण्यात येणार आहे.
Related News
मुंबई उडवण्याचा कट फसला! 9 संशयित दहशतवादी अटकेत, दिल्ली पोलिसांची मोठी कारवाई
ऐतिहासिक आणि प्रेरणादायी क्षण: बाबासाहेबांच्या पातुर्डा आगमनाच्या ९७ व्या स्मृतिदिनानिमित्त हजारोंची धम्म रॅली
900 कोटींच्या टेंडरसाठी आंदोलन? मनोज जरांगे यांच्यावर अमोल खुणे यांचे धक्कादायक आरोप
सावधान! लोणावळ्याच्या टायगर पॉइंटवर 450 फूट दरीत पडून नौदल अधिकाऱ्याचा अंत
PM Surya Ghar Yojana : 78,000 रुपयांची बंपर सब्सिडी! सोलर पॅनेलसाठी किती जागा लागते? जाणून घ्या 5 महत्त्वाच्या गोष्टी
सावरगाव ग्रामसभेत 10 गंभीर मुद्द्यांवर प्रचंड संताप; अपंग निधी, घरकुल आणि 15 व्या वित्त आयोगावर धक्कादायक प्रश्न
धक्कादायक! 75 वर्षीय निवृत्त अधिकाऱ्यासह वृद्ध पत्नीचा मृतदेह घरात सापडला; 5 दिवसांपासून कुणालाच लागला नव्हता पत्ता
22 जणांचा मृत्यू! पुण्यातील विषारी दारूकांडाचे धक्कादायक सत्य; पोलिसांच्या निष्काळजीपणावर संताप
धक्कादायक! घरातील AC ठरतोय मृत्यूचा सापळा; महिनाभरात 10 मृत्यू, या 5 शक्तिशाली सुरक्षा उपायांकडे दुर्लक्ष करू नका
कल्याणमध्ये दहशत माजवणाऱ्या कुख्यात गुंड ‘मोडी भाई’वर पोलिसांची जबरदस्त कारवाई – 1 आरोपी गजाआड
Mumbai महानगर प्रदेशातील वाहतूक कोंडी कमी करणे, प्रवासाचा वेळ वाचवणे आणि पर्यावरणपूरक सार्वजनिक वाहतूक उपलब्ध करून देणे हे या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पाचे मुख्य उद्दिष्ट आहे.
चाचणीनंतर सेवेला हिरवा कंदील
Mumbai त दाखल झालेल्या कॅन्डेला पी-12 फेरीची विविध सुरक्षा चाचण्या घेतल्या जाणार आहेत. विशेषतः मान्सूनच्या पार्श्वभूमीवर समुद्रातील प्रवाह, लाटा आणि हवामानातील बदलांचा विचार करून या चाचण्या महत्त्वाच्या ठरणार आहेत.
फेरी निर्मात्या कंपनीच्या दाव्यानुसार, ही बोट वाहत्या पाण्यात अत्यंत स्थिर राहते आणि प्रतिकूल परिस्थितीतही सुरक्षित प्रवासाचा अनुभव देते. मात्र प्रत्यक्ष वापरापूर्वी सरकारी यंत्रणांकडून सर्व सुरक्षा मानकांची पडताळणी केली जाणार आहे.
चाचण्या यशस्वी झाल्यानंतर जल मेट्रो सेवा सुरू करण्याबाबत अंतिम निर्णय घेतला जाणार आहे.
दोन महत्त्वाच्या मार्गांवर प्रथम सेवा
मुंबई जल मेट्रोच्या पहिल्या टप्प्यात दोन महत्त्वाच्या मार्गांवर सेवा सुरू केली जाणार आहे.
पहिला मार्ग:
गेटवे ऑफ इंडिया – अलिबाग
दुसरा मार्ग:
मांडवा – वर्सोवा – मढ
हे दोन्ही मार्ग दररोज हजारो प्रवाशांसाठी उपयुक्त ठरणार आहेत. विशेषतः मुंबई आणि रायगड जिल्ह्यांदरम्यान प्रवास करणाऱ्या नागरिकांना मोठा दिलासा मिळणार आहे.रस्ते वाहतुकीवर अवलंबून राहण्याऐवजी समुद्रमार्गे जलद आणि आरामदायी प्रवासाचा पर्याय उपलब्ध होणार असल्याने प्रवाशांचा वेळ आणि खर्च दोन्ही कमी होण्याची शक्यता आहे.
ताशी 40 किलोमीटर वेगाने धावणारी फेरी
कॅन्डेला पी-12 ही आधुनिक इलेक्ट्रिक हायड्रोफॉइल तंत्रज्ञानावर आधारित फेरी आहे. या फेरीची काही प्रमुख वैशिष्ट्ये पुढीलप्रमाणे आहेत:
- ताशी 40 किलोमीटर वेग
- एका वेळी 30 प्रवाशांची क्षमता
- पूर्णपणे इलेक्ट्रिक तंत्रज्ञान
- कमी ऊर्जा वापर
- पर्यावरणपूरक वाहतूक
- कमी आवाज
- अत्याधुनिक सुरक्षा प्रणाली
हायड्रोफॉइल तंत्रज्ञानामुळे बोट पाण्याच्या पृष्ठभागावर उचलली जाते. त्यामुळे पाण्याचा प्रतिकार कमी होतो आणि ऊर्जा बचत होते. परिणामी वेग वाढतो आणि प्रवास अधिक आरामदायी बनतो.
11 अत्याधुनिक फेरींची खरेदी
Mumbai जल मेट्रो प्रकल्पासाठी एकूण 11 कॅन्डेला पी-12 फेरी मागविण्यात आल्या आहेत. पहिली फेरी दाखल झाल्यानंतर उर्वरित फेरी टप्प्याटप्प्याने मुंबईत पोहोचणार आहेत.या फेरींच्या मदतीने प्रारंभीच्या जलमार्गांवर नियमित सेवा सुरू केली जाईल. भविष्यात मागणी वाढल्यास अधिक फेरींचा समावेश करण्याची शक्यता आहे.
340 किलोमीटरचे विशाल नेटवर्क
Mumbai जल मेट्रो प्रकल्प हा केवळ काही मार्गांपुरता मर्यादित नसून भविष्यात 340 किलोमीटर लांबीचे व्यापक जलवाहतूक जाळे उभारण्याचे सरकारचे उद्दिष्ट आहे.या प्रकल्पासाठी अंदाजे 6,500 कोटी रुपयांचा खर्च अपेक्षित आहे. या निधीतून आधुनिक टर्मिनल्स, प्रवासी सुविधा, इलेक्ट्रिक फेरी आणि आवश्यक पायाभूत सुविधा उभारल्या जाणार आहेत.विशेष म्हणजे हा प्रकल्प मुंबई महानगर प्रदेशातील वाढत्या वाहतूक समस्यांवर दीर्घकालीन उपाय म्हणून पाहिला जात आहे.
21 विद्यमान आणि 16 नवे जलमार्ग
सरकारच्या नियोजनानुसार या प्रकल्पात दोन स्तरांवर विकास होणार आहे.
पहिला टप्पा
- 125 किलोमीटर लांबीचे 21 जलमार्ग
- 20 स्थानकांचा विकास
दुसरा टप्पा
- 215 किलोमीटर लांबीचे 16 नवे जलमार्ग
- 24 नवीन स्थानके
यामुळे मुंबई, नवी मुंबई, ठाणे, रायगड आणि परिसरातील अनेक भाग जलवाहतुकीद्वारे जोडले जाणार आहेत.
3,436 कोटी रुपयांचा विस्तृत आराखडा
जल मेट्रोच्या विस्तारासाठी स्वतंत्रपणे 3,436 कोटी रुपयांचा खर्च अपेक्षित आहे.
यापैकी:
- 3,156 कोटी रुपये इलेक्ट्रिक आणि हायब्रिड फेरींसाठी
- उर्वरित निधी टर्मिनल्स, जेट्टी आणि इतर सुविधांसाठी
एकूण 201 इलेक्ट्रिक आणि हायब्रिड फेरी खरेदी करण्याची योजना आहे. त्यामुळे हा देशातील सर्वात मोठ्या हरित जलवाहतूक प्रकल्पांपैकी एक ठरू शकतो.
लोकलवरील ताण कमी होणार?
Mumbai ची जीवनवाहिनी म्हणून ओळखली जाणारी उपनगरीय रेल्वे दररोज लाखो प्रवाशांचा भार वाहते. अनेक मार्गांवर प्रचंड गर्दी असल्याने प्रवाशांना मोठ्या अडचणींचा सामना करावा लागतो.
जल मेट्रो सुरू झाल्यानंतर समुद्रकिनारी असलेल्या भागांतील प्रवाशांना पर्यायी वाहतूक व्यवस्था उपलब्ध होईल. त्यामुळे काही प्रमाणात लोकल रेल्वे आणि रस्ते वाहतुकीवरील ताण कमी होण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
पर्यावरणपूरक वाहतुकीला प्रोत्साहन
जल मेट्रो प्रकल्पाचा सर्वात मोठा फायदा म्हणजे पर्यावरण संरक्षण. इलेक्ट्रिक फेरी वापरल्यामुळे इंधनाचा वापर कमी होईल आणि कार्बन उत्सर्जनात मोठी घट होईल.जगभरातील मोठी शहरे हरित वाहतुकीकडे वळत असताना मुंबईही या दिशेने महत्त्वाचे पाऊल टाकत आहे.तज्ज्ञांच्या मते, जल मेट्रोमुळे वाहतूक क्षेत्रातील प्रदूषण कमी होण्यास मदत होईल.
देशातील 18 शहरांत विस्तार
कोची जल मेट्रोच्या यशानंतर केंद्र आणि राज्य सरकारांनी देशातील इतर शहरांमध्येही अशाच प्रकल्पांचा विस्तार करण्याचा निर्णय घेतला आहे.
पहिल्या टप्प्यात पुढील शहरांमध्ये जल मेट्रो सुरू होणार आहे:
- श्रीनगर
- पाटणा
- वाराणसी
- अयोध्या
- प्रयागराज
दुसऱ्या टप्प्यात:
- तेजपूर
- दिब्रुगड
यांसह इतर शहरांचाही विचार सुरू आहे.
मुंबईच्या वाहतुकीत नवे पर्व
Mumbai जल मेट्रो प्रकल्प हा केवळ वाहतुकीचा पर्याय नसून शहराच्या भविष्यातील शाश्वत विकासाचा महत्त्वाचा भाग मानला जात आहे. समुद्रकिनारी वसलेल्या मुंबईसाठी जलवाहतुकीचा अधिक प्रभावी वापर करण्याची संकल्पना अनेक वर्षांपासून चर्चेत होती. आता पहिली इलेक्ट्रिक फेरी शहरात दाखल झाल्याने हा प्रकल्प प्रत्यक्षात उतरण्याच्या दिशेने महत्त्वाचे पाऊल पडले आहे.
येत्या काही महिन्यांत चाचण्या पूर्ण झाल्यानंतर मुंबईकरांना जलद, सुरक्षित, आधुनिक आणि पर्यावरणपूरक जल मेट्रो सेवेचा अनुभव घेता येणार आहे. 340 किलोमीटरचे प्रस्तावित जाळे, 16 नवे जलमार्ग, 201 इलेक्ट्रिक फेरी आणि हजारो कोटींची गुंतवणूक यामुळे मुंबईच्या वाहतूक व्यवस्थेत ऐतिहासिक परिवर्तन घडण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
