15 ऑगस्ट 2027 पासून धावणार देशातील पहिली बुलेट ट्रेन? भरूचमध्ये पार पडला सर्वात धोकादायक टप्पा
भारताच्या महत्त्वाकांक्षी मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेन प्रकल्पाने आणखी एक ऐतिहासिक आणि अभिमानास्पद टप्पा पार केला आहे. गुजरातमधील भरूचजवळ त्रालसी गाव परिसरात रेल्वेच्या धावत्या मार्गावर तब्बल 130 मीटर लांबीचा आणि 2900 मेट्रिक टन वजनाचा विशाल स्टील पूल यशस्वीरित्या बसवण्यात आला आहे. या कामाकडे केवळ भारतच नव्हे, तर जगातील प्रगत रेल्वे तंत्रज्ञान असलेले चीन आणि जपानसारखे देशही लक्ष ठेवून होते. अत्यंत कठीण परिस्थितीत आणि उच्च तांत्रिक अचूकतेसह पूर्ण झालेल्या या कामामुळे भारताच्या अभियांत्रिकी क्षमतेचे पुन्हा एकदा जगभर कौतुक होत आहे.
मुंबई ते अहमदाबाद दरम्यान धावणाऱ्या देशातील पहिल्या बुलेट ट्रेनसाठी हा पूल अत्यंत महत्त्वाचा मानला जात आहे. रेल्वे रुळांवरून सतत प्रवासी गाड्या आणि मालवाहतूक सुरू असताना हे काम पूर्ण करणे मोठे आव्हान होते. मात्र, आधुनिक तंत्रज्ञान, विशेष सुरक्षा व्यवस्था आणि प्रशिक्षित अभियंत्यांच्या मदतीने हे अशक्य वाटणारे काम शक्य झाले.
14 मीटर उंचीवर तयार झाला पोलादी पूल
या भव्य पुलाची निर्मिती जमिनीपासून सुमारे 14 मीटर उंचीवर एका तात्पुरत्या सांगाड्यावर करण्यात आली होती. त्यानंतर विशेष ऑटोमॅटिक लॉन्चिंग मशीनच्या सहाय्याने हा पूल हळूहळू पुढे सरकवत योग्य ठिकाणी बसवण्यात आला. संपूर्ण प्रक्रियेदरम्यान अचूक मोजमाप आणि सेकंदागणिक निरीक्षण ठेवण्यात आले.
Related News
130 मीटर लांबीच्या या भागाचे वजन तब्बल 2900 मेट्रिक टन म्हणजे जवळपास 29 लाख किलो इतके आहे. पूल अधिक मजबूत आणि सुरक्षित राहावा यासाठी त्यामध्ये सुमारे 1 लाख 21 हजार उच्च क्षमतेचे बोल्ट बसवण्यात आले आहेत. या पुलाचे लोखंडी भाग गुजरातमधील उमरगाव येथे तयार करण्यात आले.
अभियंत्यांच्या माहितीनुसार, या पुलाची रचना अशी करण्यात आली आहे की तो पुढील 100 वर्षांपर्यंत सुरक्षित आणि सक्षम राहू शकतो.
330 मीटरच्या पुलाचे काम अंतिम टप्प्यात
भरूच परिसरात बांधण्यात येणाऱ्या या पुलाची एकूण लांबी 330 मीटर आहे. त्यापैकी 230 मीटरचे काम पूर्ण झाले असून उर्वरित 100 मीटर भागाचे काम आता प्रत्यक्ष जागेवर करण्यात येणार आहे. संपूर्ण पूल तयार झाल्यानंतर त्याचे एकूण वजन सुमारे 6100 मेट्रिक टन इतके असेल.
विशेष म्हणजे, मार्च 2026 मध्ये याच परिसरात 100 मीटर लांबीचा आणखी एक स्टील पूल यशस्वीरित्या बसवण्यात आला होता. त्यामुळे या भागातील बुलेट ट्रेन मार्गाचे काम आता वेगाने पुढे सरकत आहे.
मालगाड्या सुरू असतानाच पार पडले धोकादायक काम
ज्या ठिकाणी हा पूल बसवण्यात आला, त्या मार्गावरून भारतीय रेल्वेच्या मालगाड्या आणि फ्रेट कॉरिडॉरची वाहतूक सातत्याने सुरू असते. त्यामुळे हे काम करताना मोठा धोका होता. रेल्वे प्रशासनाने मालवाहतुकीचे वेळापत्रक बदलून विशेष ट्रॅफिक ब्लॉक घेतला आणि अत्यंत काळजीपूर्वक हे काम पूर्ण करण्यात आले.
अधिकाऱ्यांच्या मते, अशा प्रकारचे काम करताना काही मिलीमीटरची चूक देखील मोठा अपघात घडवू शकते. त्यामुळे अत्याधुनिक सेन्सर, डिजिटल मॉनिटरिंग आणि ऑटोमॅटिक लॉन्चिंग तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यात आला.
बुलेट ट्रेन मार्गावर 28 स्टील पूल
मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेन मार्गावर एकूण 28 स्टील पूल बांधले जाणार आहेत. यापैकी 17 पूल गुजरातमध्ये असून त्यातील 14 पुलांचे काम आतापर्यंत पूर्ण झाले आहे. उर्वरित पूलांचे काम युद्धपातळीवर सुरू आहे.
या प्रकल्पासाठी जपानी शिंकान्सेन तंत्रज्ञानाचा वापर केला जात आहे. ताशी 320 किलोमीटर वेगाने धावणारी ही बुलेट ट्रेन भारताच्या रेल्वे इतिहासात मोठी क्रांती घडवणार असल्याचे मानले जात आहे.
15 ऑगस्ट 2027 रोजी सुरू होणार सेवा?
रेल्वेमंत्री Ashwini Vaishnaw यांनी नुकतेच जाहीर केले की, 15 ऑगस्ट 2027 रोजी देशातील पहिली बुलेट ट्रेन प्रवाशांच्या सेवेत दाखल करण्याचे लक्ष्य ठेवण्यात आले आहे. त्याआधी गुजरातमधील सुरत ते बिलिमोरा या मार्गावर बुलेट ट्रेनची पहिली चाचणी घेण्यात येणार आहे.
या मार्गावर ट्रॅक टाकण्याचे काम जवळपास पूर्ण झाले असून आता वीजवाहिन्या (OHE/OSE), सिग्नल सिस्टम आणि नॉईज बॅरियर्स उभारण्याचे काम सुरू आहे.
12 आधुनिक स्टेशन, प्रवास होणार काही तासांत
मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेन मार्गावर एकूण 12 अत्याधुनिक स्टेशन असणार आहेत. या ट्रेनमुळे मुंबई ते अहमदाबाद हा प्रवास अवघ्या काही तासांत पूर्ण होणार आहे. यामुळे व्यवसाय, पर्यटन आणि उद्योग क्षेत्राला मोठा फायदा होण्याची शक्यता आहे.
या प्रकल्पामुळे हजारो रोजगार निर्माण झाले असून भारताच्या पायाभूत सुविधांमध्येही मोठी झेप घेतली जात असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.
पंतप्रधान मोदींकडून पाहणी
पंतप्रधान Narendra Modi यांनी स्वतः या प्रकल्पाच्या कामाची पाहणी केली आहे. केंद्र सरकारकडून हा प्रकल्प प्रतिष्ठेचा मानला जात असून वेळेत पूर्ण करण्यासाठी विशेष लक्ष दिले जात आहे.
बुलेट ट्रेन प्रकल्प पूर्ण झाल्यानंतर भारत आशियातील अत्याधुनिक हाय-स्पीड रेल्वे नेटवर्क असलेल्या देशांच्या यादीत अधिक मजबुतीने उभा राहणार आहे.
read also : https://ajinkyabharat.com/big-push-to-common-people-re-introduction-of-lpg-cylinder/
