Trump-Xi Summit 2026 : तैवानवरून चीनचा अमेरिकेला ‘धोकादायक’ इशारा, 5 मोठ्या मुद्द्यांवर ट्रम्प-जिनपिंग आमनेसामने
बीजिंग : जगातील दोन महासत्ता पुन्हा एकदा चर्चेच्या टेबलावर समोरासमोर आल्या आहेत. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष Donald Trump आणि चीनचे अध्यक्ष Xi Jinping यांच्यात गुरुवारी बीजिंगमध्ये ऐतिहासिक शिखर परिषदेला सुरुवात झाली. मात्र या बैठकीच्या पहिल्याच सत्रात चीनने तैवानच्या मुद्द्यावर अमेरिकेला थेट आणि कठोर इशारा दिल्याने जागतिक राजकारणात मोठी खळबळ उडाली आहे.
चीनच्या सरकारी माध्यमांनी दिलेल्या माहितीनुसार, शी जिनपिंग यांनी बैठकीदरम्यान स्पष्ट शब्दांत सांगितले की, “तैवानचा प्रश्न चुकीच्या पद्धतीने हाताळला गेला, तर अमेरिका आणि चीन यांच्यातील संबंध गंभीरपणे बिघडू शकतात आणि संघर्षाची धोकादायक परिस्थिती निर्माण होऊ शकते.” जिनपिंग यांच्या या वक्तव्यामुळे शिखर परिषदेच्या सुरुवातीलाच तणावाचे वातावरण निर्माण झाले.
Related News
पाकिस्तानला मोठा धक्का! बलूचिस्तान ऑपरेशनमध्ये मेजरसह 5 सैनिक ठार
ट्रम्प-जिनपिंग बैठकीनंतर मोठी घोषणा; “एकत्र येऊन जग बदलू”, चीनच्या अध्यक्षांच्या विधानाने वाढली चिंता
‘सरमत’ मिसाइलबाबत रशियाची मोठी घोषणा, 35 हजार KM रेंजच्या दाव्याने अमेरिका-युरोपात भीतीचं वातावरण
इराणचा अमेरिकेला थेट इशारा; 90% युरेनियम संवर्धनाची धमकी, जागतिक तणाव शिगेला
Iran-US War : पेट्रोल-डिझेल नाही तर 2027 मध्ये जगावर उपासमारीचं संकट? सौदी अरामको CEOचा धडकी भरवणारा इशारा
इराणच्या विमानांवरून पाकिस्तान जगासमोर एक्स्पोज? अमेरिकेचे गंभीर आरोप
होर्मुज खाडीत भारतीय जहाजांवर हल्ले; भारताची मोठी चाल, इराणसोबत थेट चर्चा सुरू
“इंधनदरवाढीचा मोठा स्फोट! भारतात 5 धक्कादायक आर्थिक बदलांचे संकेत; PMO-RBI बैठकीत काय ठरलं?”
तैवान मुद्द्यावर चीन आक्रमक
तैवान हा चीनसाठी केवळ राजकीय नव्हे तर सार्वभौमत्वाचा प्रश्न मानला जातो. चीन तैवानला स्वतःचाच भाग समजतो, तर अमेरिका तैवानला संरक्षणात्मक मदत आणि आधुनिक शस्त्रास्त्र पुरवठा करत आली आहे. याच कारणामुळे मागील काही वर्षांत अमेरिका-चीन संबंधांमध्ये सातत्याने तणाव वाढताना दिसत आहे.
या बैठकीत जिनपिंग यांनी अमेरिकेला तैवानला शस्त्रास्त्र विक्री थांबवण्याची मागणी केली. “अतिशहाणपणा दाखवून तैवानचा वापर चीनविरोधी रणनीतीसाठी केला गेला, तर त्याचे गंभीर परिणाम होतील,” असा स्पष्ट संदेश चीनने दिला आहे.
राजकीय विश्लेषकांच्या मते, चीनने या बैठकीत सुरुवातीलाच कठोर भूमिका घेतल्याने भविष्यातील अमेरिका-चीन संबंध अधिक गुंतागुंतीचे होऊ शकतात.
ट्रम्प यांचे बीजिंगमध्ये भव्य स्वागत
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष म्हणून डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या चीन दौऱ्याकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले होते. बीजिंगमध्ये त्यांचे अत्यंत भव्य आणि औपचारिक स्वागत करण्यात आले. ग्रेट हॉल ऑफ द पीपल बाहेर 21 तोफांची सलामी देण्यात आली, तर चिनी मुलांनी सांस्कृतिक कार्यक्रमांद्वारे स्वागत केले.
दोन्ही देशांची राष्ट्रगीते वाजवण्यात आली आणि त्यानंतर ट्रम्प व जिनपिंग यांच्यात औपचारिक चर्चा सुरू झाली. जिनपिंग यांनी अमेरिकेकडे “शत्रू नव्हे, तर भागीदार” म्हणून पाहण्याचे आवाहन केले. दुसरीकडे ट्रम्प यांनीही जिनपिंग यांचे कौतुक करत त्यांना “महान नेता” असे संबोधले.
मात्र स्वागत समारंभात मैत्रीपूर्ण वातावरण दिसले असले तरी बैठकीतील प्रत्यक्ष चर्चेत दोन्ही देशांतील मतभेद स्पष्टपणे समोर आले.
व्यापारयुद्ध आणि रेअर अर्थ संकटावर चर्चा
2025 मध्ये सुरू झालेल्या टॅरिफ वॉरनंतर अमेरिका आणि चीन यांच्यातील आर्थिक संबंध मोठ्या प्रमाणात ताणले गेले आहेत. अमेरिकेने चिनी वस्तूंवर वाढीव कर लावल्यानंतर चीननेही प्रत्युत्तरादाखल अनेक निर्बंध लागू केले होते.
विशेषतः रेअर अर्थ खनिजांच्या निर्यातीवर चीनने घातलेल्या मर्यादांमुळे अमेरिकेच्या तंत्रज्ञान उद्योगाला मोठा फटका बसला आहे. स्मार्टफोन, इलेक्ट्रिक वाहनं, संरक्षण तंत्रज्ञान आणि सेमीकंडक्टर उत्पादनासाठी ही खनिजं अत्यंत महत्त्वाची मानली जातात.
याच पार्श्वभूमीवर या बैठकीत व्यापार निर्बंध सैल करण्याबाबत चर्चा होत आहे. विशेष म्हणजे अमेरिकेतील चिप क्षेत्रातील आघाडीची कंपनी NVIDIA चे प्रमुख Jensen Huang यांच्यासह अनेक उद्योग प्रतिनिधी अमेरिकन शिष्टमंडळात सहभागी झाले आहेत.
अमेरिकन गोमांस आयातीवरील निर्बंध शिथिल
बैठकीच्या दिवशीच चीनने अमेरिकन गोमांस आयातीवरील काही निर्बंध हटवून सकारात्मक संकेत दिले. त्यामुळे दोन्ही देशांमध्ये व्यापार कराराबाबत आशावाद वाढला आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, चीनचा हा निर्णय अमेरिका-चीन व्यापार संबंध सुधारण्याच्या दिशेने महत्त्वाचे पाऊल मानला जात आहे. मात्र तंत्रज्ञान आणि संरक्षण क्षेत्रातील निर्बंधांवर मोठा करार होईल का, याबाबत अजूनही अनिश्चितता कायम आहे.
इराण-इस्रायल युद्ध थांबवण्यासाठी चीनची मदत?
फेब्रुवारी 2026 पासून सुरू असलेल्या Iran–Israel conflict escalation मुळे जागतिक तेलबाजार अस्थिर झाला आहे. होर्मुझ सामुद्रधुनीतील तणावामुळे तेल पुरवठ्यावर गंभीर परिणाम होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.
राजनैतिक तज्ज्ञांच्या मते, ट्रम्प या बैठकीत चीनकडे इराणवर दबाव आणण्याची विनंती करू शकतात. इराणचा सर्वात मोठा आर्थिक भागीदार म्हणून चीनचा प्रभाव मोठा मानला जातो.
जर चीनने मध्यस्थीची भूमिका घेतली, तर पश्चिम आशियातील तणाव कमी होण्यास मदत होऊ शकते. त्यामुळे या बैठकीचा परिणाम केवळ अमेरिका-चीन संबंधांपुरता मर्यादित न राहता जागतिक राजकारणावरही होण्याची शक्यता आहे.
अण्वस्त्र कराराचा प्रस्ताव चर्चेत
या बैठकीत अमेरिका, चीन आणि रशिया यांच्यात त्रिपक्षीय अण्वस्त्र नियंत्रण कराराचा प्रस्तावही चर्चेत येण्याची शक्यता आहे. ट्रम्प प्रशासनाला जागतिक सुरक्षेच्या दृष्टीने नव्या कराराची गरज वाटत असल्याचे सांगितले जात आहे.
मात्र चीनने यापूर्वी अशा करारांबाबत सावध भूमिका घेतली आहे. त्यामुळे या मुद्द्यावर कोणताही मोठा निर्णय होतो का, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
जगाचे लक्ष बीजिंगकडे
सध्या संपूर्ण जगाचे लक्ष या शिखर परिषदेवर लागले आहे. तैवान प्रश्न, व्यापार युद्ध, इराण संघर्ष आणि जागतिक अर्थव्यवस्था या सर्व मुद्द्यांवर या बैठकीतून मोठे संकेत मिळण्याची शक्यता आहे.
विशेष म्हणजे, एका बाजूला ट्रम्प आणि जिनपिंग मैत्रीपूर्ण संदेश देताना दिसत असले तरी दुसऱ्या बाजूला तैवान आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रातील संघर्ष अधिक तीव्र होत असल्याचे स्पष्ट संकेत मिळत आहेत. त्यामुळे आगामी काही दिवसांत अमेरिका-चीन संबंध कोणत्या दिशेने जातात, याकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे.
