पाकिस्तानला अत्यंत मोठा धक्का; मित्र देश Turkey नेच केली मोठी पोलखोल, थेट पाकच्या संरक्षण धोरणावर भाष्य
Turkey हा मध्य आशिया आणि युरोपला जोडणारा महत्त्वाचा देश असून, आंतरराष्ट्रीय राजकारणात त्याची भूमिका कायमच निर्णायक राहिली आहे. अध्यक्ष रेसेप तय्यिप एर्दोगान यांच्या नेतृत्वाखाली गेल्या काही वर्षांत स्वतंत्र आणि आक्रमक परराष्ट्र धोरण स्वीकारले आहे. नाटोचा सदस्य असतानाही Turkey ने अनेक वेळा पश्चिमी देशांपासून वेगळी भूमिका घेतली आहे. पाकिस्तानसोबत ऐतिहासिक, सांस्कृतिक आणि लष्करी संबंध मजबूत असतानाही, सध्याच्या भू-राजकीय परिस्थितीत Turkey अधिक व्यवहार्य आणि सावध धोरण स्वीकारताना दिसत आहे. बहुपक्षीय संरक्षण करारांपेक्षा द्विपक्षीय संबंधांना प्राधान्य देणे, आर्थिक स्थैर्यावर भर देणे आणि थेट संघर्षांपासून अंतर राखणे, ही Turkey ची सध्याची रणनीती मानली जात आहे. त्यामुळे पाकिस्तानसारख्या मित्रदेशाबाबतही तुर्कीने स्पष्ट आणि मर्यादित भूमिका मांडल्याचे चित्र दिसून येत आहे.
आंतरराष्ट्रीय राजकारणात पाकिस्तानसाठी अडचणी वाढतच चालल्या आहेत. एकीकडे भारताने दहशतवादाविरोधात कठोर भूमिका घेत पाकिस्तानवर दबाव वाढवला आहे, तर दुसरीकडे पाकिस्तानचे पारंपरिक मित्रदेशही आता अंतर ठेवू लागल्याचे चित्र दिसत आहे. पाकिस्तानचा दीर्घकाळचा विश्वासू मित्र मानला जाणारा तुर्की यानेच आता पाकिस्तानला अत्यंत मोठा आणि थेट झटका दिला आहे. तुर्कीच्या या भूमिकेमुळे पाकिस्तानच्या संरक्षण धोरणांवर, आंतरराष्ट्रीय विश्वासार्हतेवर आणि भविष्यातील कूटनीतीवर मोठे प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.
Turkey–पाकिस्तान मैत्रीला तडा?
Turkey आणि पाकिस्तान यांचे संबंध ऐतिहासिकदृष्ट्या अत्यंत जवळचे मानले जातात. राजकीय, लष्करी, सांस्कृतिक आणि कूटनीतिक पातळीवर तुर्कीने अनेकदा पाकिस्तानच्या बाजूने उभे राहून मदत केली आहे. काश्मीर प्रश्न असो वा आंतरराष्ट्रीय व्यासपीठांवरील पाठिंबा—तुर्कीने पाकिस्तानला कायमच उघड पाठिंबा दिला आहे.
Related News
2026: India रशियाकडून तेल खरेदी थांबवणार? ट्रम्प यांच्या दाव्याने आंतरराष्ट्रीय पातळीवर खळबळ
Cuba Oil Tariff Crisis: धक्कादायक निर्णयामुळे जगात तणाव; ‘मातृभूमी किंवा मृत्यू’ म्हणत क्यूबाची अमेरिकेला ताकदवान चेतावणी
2026 साठी बाबा वेंगा चे धक्कादायक 5 भविष्यवाण्या ज्यामुळे अर्थव्यवस्था आणि जीवनावर परिणाम होईल
PM Modi Venezuela Call : 5 निर्णायक मुद्द्यांवर ऐतिहासिक चर्चा, भारत-व्हेनेझुएला संबंधांना नवे बळ
2026: Arab Nations Summit : भारताला मुस्लिम देशांच्या बैठकीत यजमानपद, पाकिस्तानसाठी मोठा धक्का
पाकिस्तान-बांगलादेश मैत्री : 14 वर्षांनंतर थेट विमानसेवा सुरू, राजकीय तणावात ऐतिहासिक पाऊल
2026: Iranने थेट भारताचे आभार मानले; अमेरिका संतप्त, चीन-पाकिस्तानही एकाच बाजूला
Iran vs US : धोकादायक संघर्षाचे 7 संकेत, अमेरिकेच्या महाशक्तीने इराणची घातक घेराबंदी
जगातील २२ मुस्लिम देश भारतावर दाखवणार विश्वास; पाकिस्तानला धक्का
India वर 500 टक्के टॅरिफ? अमेरिकेचा खळबळजनक दावा, रशियापासून दूर केले भारत!
पाकिस्तानची महत्त्वाकांक्षी पाऊल: शी जिनपिंग लवकरच पाकिस्तान दौऱ्यावर
2026: India–पाकिस्तान एकाच मंचावर?
मात्र, सध्याच्या घडीला तुर्कीने पाकिस्तानविषयी घेतलेली भूमिका ही पूर्णपणे वेगळी आणि धक्कादायक असल्याचे पाहायला मिळत आहे. तुर्कीने थेट जाहीरपणे पाकिस्तान आणि सौदी अरेबियासोबत कोणत्याही बहुपक्षीय संरक्षण कराराचा भाग होणार नसल्याचे स्पष्ट केले आहे.
सौदी-पाक संरक्षण कराराला तुर्कीचा नकार
अलीकडेच भारताने पाकिस्तानात घुसून दहशतवादी तळांवर केलेल्या कारवाईनंतर पाकिस्तान चांगलाच अडचणीत आला. या पार्श्वभूमीवर पाकिस्तानने सौदी अरेबियासोबत एक महत्त्वाचा संरक्षण करार केल्याची चर्चा होती. या करारानुसार, पाकिस्तानवर झालेला कोणताही हल्ला म्हणजे सौदी अरेबियावर झालेला हल्ला मानला जाईल, असा त्यामागचा संदेश होता.
या करारामुळे पाकिस्तानला आंतरराष्ट्रीय पातळीवर एक प्रकारचा संरक्षण कवच मिळेल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात होती. मात्र, याच दरम्यान तुर्कीने या संपूर्ण समीकरणातून स्वतःला पूर्णपणे दूर ठेवले आणि पाकिस्तानच्या अपेक्षांवर पाणी फेरले.
एएफपी अहवालातून मोठा खुलासा
एएफपी (AFP) या आंतरराष्ट्रीय वृत्तसंस्थेच्या अहवालानुसार, तुर्कीच्या संरक्षण मंत्रालयातील वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट शब्दांत सांगितले की, “एर्दोगान सरकार पाकिस्तान आणि सौदी अरेबियासोबतच्या कोणत्याही बहुपक्षीय संरक्षण कराराचा भाग नाही आणि भविष्यातही होणार नाही.” इतकेच नव्हे, तर त्यांनी पुढे सांगितले की, “आम्हाला अशा कोणत्याही बहुपक्षीय संरक्षण व्यवस्थेत सहभागी होण्यात रस नाही.”
सौदी अरेबियाचीही भूमिका स्पष्ट
तुर्कीच्या अधिकाऱ्यांनी यावेळी सौदी अरेबियाच्या भूमिकेवरही भाष्य केले. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, “सौदी अरेबिया कोणत्याही बहुपक्षीय संरक्षण करारांच्या बाजूने नाही. ते फक्त द्विपक्षीय संरक्षण करारांना प्राधान्य देतात. ही सध्याची वस्तुस्थिती आहे.” यामुळे पाकिस्तानने उभारलेले बहुपक्षीय संरक्षणाचे स्वप्न प्रत्यक्षात येणे कठीण असल्याचे स्पष्ट झाले आहे.
पाकिस्तानच्या अंतर्गत आणि सीमावर्ती अडचणी
तुर्कीने केवळ संरक्षण करारांबाबतच नाही, तर पाकिस्तानच्या एकूण परिस्थितीवरही थेट भाष्य केले आहे. तुर्कीच्या अधिकाऱ्यांनी स्पष्टपणे सांगितले की, पाकिस्तान सध्या अनेक आघाड्यांवर दबावाखाली आहे.
भारत, अफगाणिस्तान आणि इराणसारख्या शेजारी देशांशी पाकिस्तानचे संबंध आधीच तणावपूर्ण आहेत. सीमेवर सतत तणावाची परिस्थिती असून, अंतर्गत सुरक्षेचे प्रश्नही गंभीर बनले आहेत. दहशतवाद, बलुचिस्तानमधील अस्थिरता आणि राजकीय अस्थैर्य यामुळे पाकिस्तानचे सैन्य आणि सरकार दोन्ही दबावात असल्याचे तुर्कीने अप्रत्यक्षपणे मान्य केले आहे.
आर्थिक संकटावर तुर्कीचे बोट
तुर्कीने पाकिस्तानच्या ढासळलेल्या अर्थव्यवस्थेकडेही लक्ष वेधले आहे. “मजबूत लष्करासाठी मजबूत अर्थव्यवस्था आवश्यक असते,” असे विधान करत तुर्कीने पाकिस्तानच्या आर्थिक कमकुवततेवर थेट भाष्य केले.
आर्थिक संकट, वाढती महागाई, परकीय कर्जाचा बोजा आणि आयएमएफवरील अवलंबित्व यामुळे पाकिस्तानची स्थिती दिवसेंदिवस बिकट होत चालली आहे. याचा थेट परिणाम देशाच्या संरक्षण क्षमतेवरही होत असल्याचे संकेत तुर्कीने दिले आहेत.
तुर्कीची भूमिका का बदलली?
राजकीय विश्लेषकांच्या मते, Turkey ने ही भूमिका बदलण्यामागे अनेक कारणे असू शकतात. एकीकडे तुर्की स्वतः नाटो सदस्य असून, पश्चिमी देशांशी त्याचे संबंध तणावपूर्ण असले तरी तो संतुलन राखण्याचा प्रयत्न करत आहे. दुसरीकडे, पाकिस्तानसारख्या देशाशी अतिशय घट्ट लष्करी करार करणे तुर्कीला आंतरराष्ट्रीय स्तरावर अडचणीत आणू शकते. तसेच, पाकिस्तानची अंतर्गत अस्थिरता आणि दहशतवादाशी जोडलेली प्रतिमा ही तुर्कीसाठीही धोका ठरू शकते, असेही जाणकारांचे मत आहे.
पाकिस्तानसाठी धोक्याची घंटा
Turkey ने दिलेला हा झटका पाकिस्तानसाठी धोक्याची घंटा मानला जात आहे. कारण, ज्या मित्रदेशावर पाकिस्तानने सर्वाधिक विश्वास ठेवला होता, त्याच देशाने आता थेट अंतर ठेवण्याचा निर्णय घेतल्याचे दिसत आहे. पाकिस्तानच्या कूटनीतीला हा मोठा धक्का असून, भविष्यात इतर मित्रदेशही अशीच भूमिका घेतील का, हा प्रश्न उपस्थित होत आहे.
Turkey ने पाकिस्तानबाबत घेतलेली भूमिका ही केवळ एका संरक्षण करारापुरती मर्यादित नाही, तर ती पाकिस्तानच्या आंतरराष्ट्रीय प्रतिमेवर आणि विश्वासार्हतेवर प्रश्न उपस्थित करणारी आहे. दीर्घकाळचा मित्रदेश असलेल्या तुर्कीने अशा प्रकारे थेट भूमिका मांडणे, हे पाकिस्तानसाठी अत्यंत चिंताजनक आहे. आगामी काळात पाकिस्तान या धक्क्यातून सावरतो का, की त्याच्या अडचणी आणखी वाढतात, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
read also:https://ajinkyabharat.com/a-small-amount-of-gold-for-momos-a-total-of-rs-86-lakh-was-stolen/
