हुतींचा मोठा दावा; सौदीचे F-15 फायटर जेट पाडल्याचा दावा, स्थानिक मिसाईलच्या वापराची चर्चा
येमेनच्या मारिबमध्ये कारवाई केल्याचा हुतींचा दावा; सौदीकडून अद्याप अधिकृत दुजोरा नाही
येमेन : येमेनमधील हुती बंडखोर आणि सौदी अरेबियामधील संघर्ष पुन्हा एकदा तीव्र झाला आहे. याच पार्श्वभूमीवर हुतींच्या लष्करी प्रवक्त्याने सौदी अरेबियाच्या एका F-15 लढाऊ विमानाला येमेनच्या मारिब प्रांतात पाडल्याचा दावा केला आहे. या कारवाईसाठी स्थानिक पातळीवर तयार करण्यात आलेल्या जमिनीवरून हवेत मारा करणाऱ्या क्षेपणास्त्राचा वापर करण्यात आल्याचे हुती प्रवक्ते याह्या सरी यांनी म्हटले आहे. मात्र, या दाव्याला अद्याप सौदी अरेबियाने अधिकृत दुजोरा दिलेला नाही. त्यामुळे सध्या ही घटना हुतींचा दावा म्हणूनच पाहिली जात आहे.
हुती लष्करी प्रवक्ते याह्या सरी यांनी सोशल मीडिया पोस्टद्वारे सांगितले की, मारिबच्या हवाई क्षेत्रात सौदीचे F-15 विमान लष्करी कारवाई करत असताना त्याला लक्ष्य करण्यात आले. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, विमानाला स्थानिक पातळीवर विकसित करण्यात आलेल्या क्षेपणास्त्राच्या मदतीने पाडण्यात आले. विमानाचे अवशेष शोधण्यासाठी आणि परिसरातील कारवाईचा आढावा घेण्यासाठी आलेल्या इतर सौदी F-15 आणि टायफून विमानांनाही हुतींनी लक्ष्य केल्याचा दावा करण्यात आला आहे.
मारिबमध्ये नेमकं काय घडलं?
मारिब हा येमेनमधील संघर्षाच्या दृष्टीने महत्त्वाचा भाग आहे. गेल्या काही दिवसांत या परिसरात सौदी समर्थित येमेन सरकारच्या सैन्याशी आणि हुती दलांमध्ये संघर्ष वाढला आहे. हुतींच्या म्हणण्यानुसार, सौदीच्या हवाई दलाकडून येमेनमधील विविध भागांवर मोठ्या प्रमाणात हवाई हल्ले करण्यात आले आहेत.
Related News
याह्या सरी यांनी गेल्या आठवड्यात सौदी विमानांनी येमेनमधील अनेक प्रांतांमध्ये 450 हून अधिक हवाई हल्ले केल्याचा आरोप केला आहे. त्यामध्ये मारिबसह ताईझ, अल-जौफ, हज्जाह, सादा आणि अल-बायदा या भागांचा समावेश असल्याचे त्यांनी म्हटले. यापैकी काही हल्ल्यांसाठी F-15 आणि टायफून लढाऊ विमानांचा वापर झाल्याचा हुतींचा दावा आहे.
मात्र, या सर्व दाव्यांकडे सावधपणे पाहणे आवश्यक आहे. F-15 विमान खरोखरच पाडण्यात आले आहे का, विमानातील पायलटचे काय झाले आणि विमानाचे अवशेष कुठे आहेत, याबाबत अद्याप स्वतंत्र पुष्टी समोर आलेली नाही. सौदी प्रशासन किंवा सौदी नेतृत्वाखालील आघाडीनेही विमान गमावल्याची तात्काळ पुष्टी केलेली नाही. त्यामुळे विमान पाडल्याचा दावा सध्या निश्चित घटना म्हणून सांगता येत नाही.
‘स्थानिक मिसाईल’मुळे F-15 पाडल्याचा दावा
या संपूर्ण प्रकरणातील सर्वात महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे हुतींनी वापरल्याचा दावा केलेला स्थानिक पातळीवर तयार केलेला क्षेपणास्त्र प्रणाली. याह्या सरी यांच्या म्हणण्यानुसार, सौदीच्या F-15 विमानाला स्थानिक बनावटीच्या क्षेपणास्त्राने लक्ष्य करण्यात आले.
हुतींकडे ड्रोन, बॅलिस्टिक मिसाईल आणि विविध प्रकारच्या हवाई संरक्षण क्षमतांचा वापर करण्याचा अनुभव आहे. त्यामुळे जर F-15 पाडल्याचा दावा स्वतंत्रपणे सिद्ध झाला, तर येमेनमधील संघर्षाच्या लष्करी समीकरणाच्या दृष्टीने त्याकडे महत्त्वाची घटना म्हणून पाहिले जाऊ शकते. मात्र, सध्या उपलब्ध माहितीतून हुतींच्या कथित क्षेपणास्त्राची नेमकी क्षमता किंवा त्यातून विमान पाडल्याची खात्री करता येत नाही.
सौदीवर वाढता दबाव
हुतींचा हा दावा अशा वेळी समोर आला आहे, जेव्हा सौदी अरेबिया आणि हुती यांच्यातील संघर्ष पुन्हा तीव्र झाला आहे. काही दिवसांपूर्वी सौदीने मक्केच्या दिशेने येणारा हुती ड्रोन हवाई संरक्षण यंत्रणेने पाडल्याचे सांगितले होते. सौदीच्या म्हणण्यानुसार, ड्रोन मक्केच्या प्रतिबंधित हवाई क्षेत्रात प्रवेश करण्यापूर्वीच नष्ट करण्यात आला. दुसरीकडे, हुतींनी मक्केला लक्ष्य केल्याचा आरोप फेटाळून लावला आहे.
हुतींचे म्हणणे आहे की त्यांचे हल्ले सौदीच्या लष्करी तळांवर आणि तेलाशी संबंधित पायाभूत सुविधांवर केंद्रित आहेत आणि धार्मिक स्थळांना लक्ष्य केले जात नाही. या परस्परविरोधी दाव्यांमुळे परिस्थिती आणखी गुंतागुंतीची झाली आहे.
संघर्षाचा विस्तार होण्याची शक्यता
येमेनमधील संघर्षाचा परिणाम केवळ सौदी आणि हुतींपुरता मर्यादित राहिलेला नाही. लाल समुद्र, बाब-अल-मंदेब सामुद्रधुनी आणि आखाती भागातील सुरक्षेवरही याचा परिणाम होत आहे. या मार्गांमधून मोठ्या प्रमाणात आंतरराष्ट्रीय व्यापार आणि ऊर्जा वाहतूक होते.
अलीकडच्या संघर्षात हुतींनी सौदीच्या लष्करी ठिकाणांवर ड्रोन आणि क्षेपणास्त्र हल्ल्यांचे दावे केले आहेत. त्याचवेळी सौदी समर्थित येमेन सरकारच्या सैन्याने हुतींच्या ताब्यातील भागांवर प्रतिहल्ले केले आहेत. त्यामुळे येमेनमधील संघर्ष पुन्हा मोठ्या प्रमाणावर भडकण्याची चिन्हे दिसत आहेत.
अमेरिकेसाठीही महत्त्वाची घडामोड
सौदी अरेबियाकडे अमेरिकन बनावटीच्या अत्याधुनिक लढाऊ विमानांचा मोठा ताफा आहे. त्यामुळे सौदीचे F-15 विमान प्रत्यक्षात हुतींच्या हल्ल्यात पाडले गेले असल्याचे पुढे सिद्ध झाले, तर ते सौदीच्या हवाई सुरक्षेसाठी आणि येमेनमधील लष्करी संघर्षासाठी महत्त्वाचे ठरू शकते.
मात्र, सध्या ‘हुतींनी सौदीचे F-15 पाडले’ असे निश्चितपणे सांगण्यापेक्षा ‘हुतींचा दावा’ असेच या घटनेकडे पाहणे योग्य आहे. विमानाचे अवशेष, पायलटची स्थिती किंवा सौदी सरकारची अधिकृत पुष्टी यापैकी ठोस माहिती समोर आल्यानंतरच या दाव्याची सत्यता स्पष्ट होऊ शकते.
दरम्यान, येमेनमध्ये सौदी समर्थित सैन्य आणि हुती यांच्यातील संघर्ष वाढत असल्याने पुढील काळात आणखी हवाई हल्ले, ड्रोन आणि क्षेपणास्त्र कारवाया होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे मारिबमध्ये F-15 विमान पाडल्याच्या दाव्यापेक्षा या घटनेची स्वतंत्र पुष्टी होते का आणि त्यानंतर सौदीची प्रतिक्रिया काय असते, याकडे आता आंतरराष्ट्रीय पातळीवर लक्ष लागले आहे.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/brics-4/
