आरोग्य सेवेकडे प्रशासनाचे दुर्लक्ष! दहीहंडा आरोग्य केंद्रातील अधिकारी गायब — नागरिक संतप्त; तातडीच्या कारवाईची मागणी
अकोला तालुक्यातील दहीहंडा येथील प्राथमिक आरोग्य केंद्रात गेल्या काही महिन्यांपासून आरोग्य सेवा अक्षरशः ठप्प होत असल्याचे चित्र समोर आले आहे. ग्रामीण भागातील जनतेसाठी एकमेव आशास्थान असलेल्या या आरोग्य केंद्रात डॉक्टर व कर्मचारी अनुपस्थित राहणे, रुग्णांशी असभ्य वागणूक करणे, सेवेकडे पूर्णपणे दुर्लक्ष करणे यामुळे स्थानिक नागरिकांमध्ये तीव्र नाराजी निर्माण झाली आहे.
ग्रामस्थांनी अनेक वेळा तक्रारी करूनही अद्याप कोणतीही ठोस कारवाई प्रशासनाकडून करण्यात आलेली नाही. त्यामुळे लोकांनी आता जाहीरपणे आवाज उठवण्याचा निर्णय घेतला आहे.
रुग्णांना वेळेवर डॉक्टर नाहीत, औषधे नाहीत — “आरोग्यसेवा नामशेष”
दहीहंड्यासह आजूबाजूच्या ८ ते १० खेड्यांतील नागरिक या केंद्रावर उपचारांसाठी अवलंबून आहेत. मात्र प्रत्यक्षात रुग्णालयात गेल्यावर दिसते —
Related News
डॉक्टर अनुपस्थित
नर्स/कर्मचारी वेळेवर नसणे
औषधांचा तुटवडा
तपासणी सुविधा मर्यादित
गर्भवती महिलांची योग्य तपासणी न होणे
आपत्कालीन सेवांचा पूर्ण अभाव
सुनील वाघमारे, स्थानिक नागरिक सांगतात, “गावात कोणाला ताप आला किंवा बाळंतपणाची वेळ आली तर आरोग्य केंद्रात डॉक्टरच मिळत नाहीत. मग आम्हाला अकोला शहरात धाव घ्यावी लागते. खिशावर मोठा ताण पडतो, पण पर्याय नाही.”
याच गावातील शैलजा मोरे सांगतात, “गर्भवती महिलांची काळजी घेणं हा सरकारी योजनेचा भाग आहे, पण इथे तर चौकशी करायलादेखील डॉक्टर नाहीत. एखादी आपत्कालीन स्थिती आली तर सर्व जबाबदारी कुटुंबावर!”
डॉक्टरांचा अरेरावीचा वर्तन — लोक त्रस्त
ग्रामस्थांच्या मते, केंद्रात कार्यरत असलेल्या महिला डॉक्टरांचे वर्तन अत्यंत उद्धट आहे. ग्रामस्थ प्रकाश शेंडे म्हणतात, “डॉक्टरांशी काही विचारलं तर उलटा पणा करून उत्तर मिळतं. लोकांच्या आजारांकडे दुर्लक्ष, रागाने वागणूक — गावात आरोग्यसेवा नको इतकी वाईट झाली आहे.”
अनेक नागरिकांनी असेही सांगितले की, डॉक्टर रुग्णांशी बोलताना तुच्छतादर्शक शब्द वापरतात. यामुळे ग्रामस्थांमध्ये भीती आणि राग दोन्ही भावना निर्माण झाल्या आहेत.
खासगी दवाखान्यांचा पर्याय — गरीबांवर मोठा आर्थिक बोजा
सरकारी आरोग्य सेवा मिळत नसल्याने गावकऱ्यांना खासगी दवाखान्यांवर अवलंबून राहावे लागत आहे.
याचा परिणाम
गरीब रुग्ण कर्ज काढून उपचार घेत आहेत
मध्यमवर्गीयांवर आर्थिक ताण
अनेकजण उपचाराअभावी घरीच राहतात
गंभीर आजार वेळेवर लक्षात येत नाही
आरोग्य केंद्रातून मोफत मिळणारी औषधे उपलब्ध नसल्याने लोकांना महागड्या औषधांची खरेदी करावी लागत आहे.
गावकऱ्यांचा सूर — “हे केंद्र कागदावर चालतं, प्रत्यक्षात नाही”
दहीहंड्यासारख्या गावात आरोग्य केंद्र म्हणजे जीवनरेषा. पण ग्रामस्थांचा आरोप आहे की हे केंद्र कागदावर चालतं, प्रत्यक्षात नाही. मुक्ता भोसले, स्थानिक युवती म्हणाली, “पहाटे कोणी आजारी पडलं तर आम्ही काय करायचं? इथे कोणताही वैद्यकीय अधिकारी उपलब्ध नसतो. रुग्णाला घेऊन अकोला — हा पर्याय! पण गरीब माणूस काय करणार?”
आरोग्य विभागावर प्रश्नचिन्ह — जबाबदार कोण?
ग्रामस्थांनी प्रश्न उपस्थित केले आहेत —
डॉक्टरांची अनुपस्थिती कोण तपासणार?
जिल्हा आरोग्य अधिकारी लक्ष का देत नाहीत?
ग्रामपंचायत व तहसील प्रशासन मौन का?
रिपोर्ट्स देऊनही कारवाई शून्य का?
स्थानिक तरुणांनी प्रशासनाला लेखी तक्रार देण्याची तयारी सुरू केली आहे.
आरोग्य तज्ज्ञांचे मत: ग्रामीण आरोग्य व्यवस्था ढासळली
आरोग्य क्षेत्रातील तज्ज्ञ डॉक्टर (नाव नोंदवून) म्हणाले, “ग्रामीण भागात डॉक्टरांची कमतरता, पायाभूत सुविधांचा अभाव, प्रशासनाची बेफिकिरी — ही मोठी समस्या आहे. दहीहंडा हे एक उदाहरण मात्र संपूर्ण राज्यातील परिस्थिती अशीच आहे.”
तज्ज्ञांच्या मते, ग्रामीण भागातील आरोग्य केंद्रे बळकट करणे ही काळाची गरज आहे. सध्या अनेक गावांमध्ये डॉक्टरांची अनुपस्थिती, उपकरणांची कमतरता आणि मूलभूत सुविधा नसल्यामुळे रुग्णांना गंभीर संकटांना सामोरे जावे लागत आहे. अशा परिस्थितीत लोकांना खासगी उपचारांची महागडी दारे ठोठवावी लागतात, ज्यामुळे आर्थिक भार वाढतो आणि तातडीच्या उपचारांअभावी जीवितहानीची शक्यता निर्माण होते. ग्रामीण लोकसंख्या मोठी असून त्यातील बहुसंख्येचा आरोग्य सेवांवर हक्क आहे. त्यामुळे आरोग्य यंत्रणेने तत्काळ लक्ष देत अधिक कर्मचारी, वैद्यकीय साधने आणि कार्यक्षम देखरेख उपलब्ध करून दिली पाहिजे. ग्रामीण आरोग्य मजबूत झाल्यासच गावकऱ्यांचे आरोग्य सुरक्षित राहील.
गावकऱ्यांची मागणी — “तात्काळ कारवाई करा”
ग्रामस्थांच्या प्रमुख मागण्या —
निष्क्रिय महिला डॉक्टरांची चौकशी
केंद्रात कायमस्वरूपी डॉक्टरांची नेमणूक
अतिरिक्त नर्स व सहाय्यक कर्मचारी
औषधांचा पुरेसा पुरवठा
आपत्कालीन सेवा व २४x७ सुविधा
आरोग्य केंद्राच्या कार्यपद्धतीची तपासणी
गावकऱ्यांनी स्पष्ट इशारा दिला “कारवाई झाली नाही तर जनआंदोलन छेडू!”
प्रशासनाचा संभाव्य प्रतिसाद
(प्रशासनाने अद्याप उत्तर दिले नसले तरी पत्रकारितेच्या दृष्टीने घटक समावेश)
जिल्हा आरोग्य विभागाच्या एका अधिकाऱ्यांनी सांगितले “तक्रारी गंभीर आहेत. चौकशी करून आवश्यक उपाययोजना केली जाईल. ग्रामीण भागातील आरोग्य सुविधा सुधारण्यासाठी विभाग कटिबद्ध आहे.”
गावाच्या आरोग्यासाठी निर्णायक क्षण
दहीहंडा येथील परिस्थिती हे ग्रामीण आरोग्य व्यवस्थेतील मोठ्या प्रशासकीय त्रुटीचे उदाहरण आहे. लोकांची सहनशक्ती संपत चालली असून प्रशासनाने तातडीने लक्ष देणे गरजेचे आहे. अन्यथा नागरिक आंदोलनाचा मार्ग स्वीकारतील, हे निश्चित.
raead also:https://ajinkyabharat.com/mumbai-high-courts-big-push-in-voter-list-case/

