दूध भेसळीविरोधात FDA आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी मोठी मोहीम सुरू केली आहे. इंदापूर व मंचरमधील मोठ्या दुग्ध कंपन्यांची तपासणी, कात्रज डेअरी चौकशी, तसेच राज्यभर 7 कडक नियम लागू करण्यात आले आहेत. जाणून घ्या संपूर्ण माहिती.
दूध भेसळीविरोधात तुकाराम मुंढेंचा मोठा दणका; बड्या कंपन्या FDAच्या रडारवर, 7 कडक नियमांची अंमलबजावणी
राज्यात दूध भेसळीच्या वाढत्या घटनांमुळे अन्न व औषध प्रशासनाने (FDA) व्यापक मोहीम हाती घेतली असून आता कारवाईचा फोकस केवळ लहान दूध संकलन केंद्रांपुरता मर्यादित राहिलेला नाही. FDA आयुक्त तुकाराम मुंढे यांच्या नेतृत्वाखाली आता मोठ्या दुग्धजन्य पदार्थ उत्पादक कंपन्यांचीही सखोल तपासणी सुरू करण्यात आली आहे. इंदापूर आणि मंचर परिसरातील दोन प्रमुख दुग्ध कंपन्यांवर बुधवारी तपासणी करण्यात आली असून, दूध खरेदीची संपूर्ण साखळी, पुरवठादारांची माहिती आणि गुणवत्ता नियंत्रण प्रक्रियेची छाननी करण्यात आली आहे.
सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, यापूर्वी ज्या दूध संकलन केंद्रांवर, चिलिंग सेंटरवर किंवा संबंधित आस्थापनांवर कारवाई झाली होती, त्या ठिकाणांहून या कंपन्यांनी दूध खरेदी केले आहे का, तसेच भेसळयुक्त दूध पुरवठ्याशी त्यांचा कोणताही संबंध आहे का, याची तपासणी केली जात आहे. या तपासणीत दूध खरेदीची नोंद, पुरवठादारांची कागदपत्रे, गुणवत्ता तपासणीची प्रक्रिया आणि उत्पादन व्यवस्थेची माहिती तपासण्यात आली.
Related News
BSNL Satellite Phone: 1,34,166 रुपयांचा पॉवरफुल सॅटेलाइट फोन लाँच, iPhone पेक्षाही महाग; जाणून घ्या 10 मोठी वैशिष्ट्ये
धक्कादायक! 3 मृत्यू, १९ घरफोड्या; मावळच्या पाटण गावावर दुहेरी संकट, ग्रामस्थांचा संताप
7 डॉक्टरांचा सर्वात कठीण निर्णय! गुरुंच्याच शवविच्छेदनावेळी ढसाढसा रडले, राजस्थानातील हृदयद्रावक घटना
अधोक्षज कऱ्हाडेचं ट्रोलर्सना दमदार उत्तर! ‘अक्षोभ्य’ नावावरून 7 मोठे खुलासे
धक्कादायक! पत्नीच्या हत्येप्रकरणी भारतीय इंजिनिअर अटकेत; 9 महिन्यांच्या तपासानंतर उघड झाले 7 मोठे पुरावे
नांदेडमध्ये 3 वर्षांत उड्डाणपुलाची भिंत कोसळली; थरारक VIDEO, दोन विद्यार्थिनींचा चमत्कारिक बचाव, निकृष्ट कामाचा धक्कादायक आरोप
विठ्ठल नामाच्या गजरात पालख्या पुण्यात दाखल आयुक्तांच्या अनोख्या कृतीने वारकरी भारावले ; 5 खास क्षण!
वडापावला इंग्रजीत काय म्हणतात? 7 रंजक गोष्टी जाणून घ्या
मोठा निर्णय! महाराष्ट्रात समान नागरी कायद्यासाठी 7 सदस्यीय समिती; हिवाळी अधिवेशनात मसुदा, जाणून घ्या 10 मोठे मुद्दे
440 कोटींच्या प्रकरणात ममता बॅनर्जींचा गेमचेंजर विजय; तृणमूलच्या बंडखोर खासदारांना जबरदस्त धक्का
तुकाराम मुंढे : अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, ही तपासणी पुढील काही दिवस सुरू राहणार असून त्यानंतर प्रयोगशाळेतील अहवाल आणि प्राथमिक निष्कर्षांच्या आधारे पुढील कारवाईचा निर्णय घेतला जाईल. दोषी आढळणाऱ्या कोणत्याही संस्था किंवा कंपन्यांवर कठोर कारवाई केली जाईल, असा इशाराही प्रशासनाने दिला आहे.
राज्यभर धाडसत्र सुरू
यापूर्वी FDA आणि पोलिसांनी संयुक्त कारवाई करत पुणे, अहिल्यानगर, सोलापूर, जालना आणि ठाणे जिल्ह्यातील एकूण 13 ठिकाणी धाडी टाकल्या होत्या. या कारवाईत कृत्रिम दूध तयार करणारे मोठे रॅकेट उघडकीस आले होते.
तपासादरम्यान काही ठिकाणी दुधामध्ये पाणी, स्किम्ड मिल्क पावडर, व्हे (डेअरी परमिएट) पावडर, इमल्सिफायर, पामतेल तसेच डिटर्जंट किंवा शाम्पूसारख्या रसायनांचा वापर करून कृत्रिम दूध तयार केले जात असल्याचे समोर आले. हे कृत्रिम दूध नैसर्गिक दुधामध्ये मिसळून बाजारात विकले जात असल्याचेही उघड झाले. या प्रकारामुळे ग्राहकांच्या आरोग्याशी गंभीर खेळ होत असल्याचे प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे.
मोठ्या कंपन्यांकडे तपासाचा मोर्चा
FDA च्या ताज्या कारवाईमुळे आता मोठ्या दूध प्रक्रिया उद्योगांवरही लक्ष केंद्रीत करण्यात आले आहे. दूध संकलनापासून प्रक्रिया आणि बाजारात विक्रीपर्यंत संपूर्ण पुरवठा साखळीची तपासणी केली जात आहे.
दूध कोणत्या संकलन केंद्रातून आले, त्याची गुणवत्ता तपासण्यात आली होती का, वाहतूक योग्य पद्धतीने झाली का, शीतसाखळीचे पालन करण्यात आले का आणि उत्पादन प्रक्रियेत अन्न सुरक्षा नियमांचे पालन झाले का, याची तपासणी केली जात आहे.प्रयोगशाळेच्या अहवालानंतर दोषी आढळणाऱ्या कंपन्यांविरोधात कायदेशीर कारवाई, परवाना रद्द करणे किंवा अन्य कठोर निर्णय घेतले जाऊ शकतात.
कात्रज डेअरीचीही होणार चौकशी
तुकाराम मुंढे : दरम्यान, पुणे जिल्हा सहकारी दूध उत्पादक संघ अर्थात कात्रज डेअरी संदर्भातील तक्रारींचीही सखोल चौकशी करण्यात येणार आहे. विधानपरिषदेत सहकार मंत्री अतुल सावे यांनी याबाबत माहिती देताना सांगितले की, प्राप्त तक्रारींची तपासणी करण्यासाठी दोन सदस्यीय चौकशी समिती नेमण्यात आली आहे.
तुकाराम मुंढे : आवश्यकता भासल्यास या समितीत FDA च्या अधिकाऱ्यांचाही समावेश करण्यात येईल. चौकशीत बोगस दूध संस्था, आर्थिक गैरव्यवहार किंवा अन्य अनियमितता आढळल्यास संबंधितांवर कठोर कारवाई करण्यात येईल.
दूध भेसळीविरोधात 7 कडक नियम
दूध आणि दुग्धजन्य पदार्थांमध्ये होणारी भेसळ रोखण्यासाठी FDA ने राज्यभर नवीन नियम लागू केले आहेत.
1. कच्च्या दुधाच्या प्रत्येक पात्रावर “कच्चे दूध” असा स्पष्ट उल्लेख करणे बंधनकारक.
2. “हे दूध सेवनापूर्वी उकळणे आवश्यक आहे” अशी सूचना प्रत्येक पात्रावर असणे आवश्यक.
3. पाश्चराइज्ड दूध केवळ सीलबंद आणि लेबलयुक्त पॅकेजिंगमध्येच विकता येईल.
4. दूध संकलनापासून अंतिम विक्रीपर्यंत संपूर्ण ट्रेसिबिलिटी ठेवणे बंधनकारक.
5. शीतसाखळीचे काटेकोर पालन करणे आवश्यक.
6. अन्न प्रक्रिया उपकरणे प्रमाणित आणि सुरक्षित असणे आवश्यक.
7. दूध हाताळणाऱ्या सर्व कर्मचाऱ्यांचे वार्षिक वैद्यकीय प्रमाणपत्र अनिवार्य.
प्रत्येक घटकावर राहणार लक्ष
FDA आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी जारी केलेल्या आदेशानुसार आता दूध संकलन केंद्रे, डेअऱ्या, प्रक्रिया उद्योग, वाहतूकदार, वितरक, घाऊक विक्रेते आणि किरकोळ विक्रेते या सर्वांनाच नव्या नियमांचे पालन करावे लागणार आहे.
प्रत्येक टप्प्यावर नोंदी ठेवणे, दूध सुरक्षित ठेवणे आणि अन्न सुरक्षा मानकांचे पालन करणे अनिवार्य करण्यात आले आहे. नियमांचे उल्लंघन झाल्यास संबंधितांवर अन्न सुरक्षा कायद्यानुसार कठोर कारवाई केली जाणार असल्याचे प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे.
ग्राहकांनीही घ्यावी काळजी
तुकाराम मुंढे : तज्ज्ञांच्या मते, ग्राहकांनी शक्यतो विश्वासार्ह ब्रँडचे किंवा अधिकृत विक्रेत्यांकडूनच दूध खरेदी करावे. कच्चे दूध नेहमी उकळूनच वापरावे. दूधाचा रंग, वास किंवा चव संशयास्पद वाटल्यास त्याबाबत त्वरित प्रशासनाकडे तक्रार करावी.
दूध भेसळ रोखण्यासाठी केवळ सरकारी यंत्रणांची कारवाई पुरेशी नसून ग्राहकांची जागरूकताही तितकीच महत्त्वाची असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.
पुढील कारवाईकडे राज्याचे लक्ष
इंदापूर आणि मंचरमधील कंपन्यांच्या तपासणीचे अहवाल लवकरच प्राप्त होणार असून त्यानंतर FDA पुढील कारवाईची दिशा निश्चित करणार आहे. या तपासणीत कोणत्याही मोठ्या कंपनीचा भेसळ प्रकरणाशी संबंध आढळल्यास राज्यातील दुग्ध व्यवसायात मोठी खळबळ उडण्याची शक्यता आहे.
