ब्लॅक मंडेचा इशारा! अमेरिकन बाजार कोसळला, सोमवारी भारतीय शेअर बाजारात मोठ्या घसरणीची भीती
मुंबई : जागतिक आर्थिक घडामोडींचा भारतीय शेअर बाजारावर नेहमीच मोठा परिणाम होत असतो. अमेरिकेतील रोजगारविषयक मजबूत आकडेवारीनंतर वॉल स्ट्रीटमध्ये झालेल्या तीव्र घसरणीमुळे आता भारतीय गुंतवणूकदारांची चिंता वाढली आहे. तज्ज्ञांच्या मते, सोमवारी भारतीय शेअर बाजारात नकारात्मक सुरुवात होण्याची शक्यता असून काही विश्लेषकांनी याला ‘ब्लॅक मंडे’चे संकेत असे संबोधले आहे.
गेल्या काही दिवसांपासून भारतीय बाजारावर दबाव कायम आहे. बीएसई सेन्सेक्स आणि निफ्टीमध्ये सातत्याने अस्थिरता दिसून येत आहे. अशातच अमेरिकन बाजारातील मोठ्या घसरणीने भारतीय गुंतवणूकदारांच्या चिंतेत भर घातली आहे. विशेषतः परदेशी संस्थात्मक गुंतवणूकदारांच्या (FII) हालचाली, वाढते बाँड यील्ड, कच्च्या तेलाच्या किमती आणि जागतिक भू-राजकीय तणाव यामुळे बाजाराची दिशा अनिश्चित बनली आहे.
Related News
अमेरिकन रोजगार अहवालामुळे बाजार हादरला
शुक्रवारी अमेरिकेकडून रोजगारविषयक अत्यंत सकारात्मक आकडेवारी जाहीर करण्यात आली. सामान्यतः मजबूत रोजगार आकडेवारी अर्थव्यवस्थेसाठी चांगली मानली जाते. मात्र यावेळी याच आकडेवारीमुळे बाजारात घसरण झाली. कारण मजबूत रोजगार निर्मिती म्हणजे अमेरिकेची अर्थव्यवस्था अजूनही वेगाने वाढत आहे, असा संदेश गुंतवणूकदारांना मिळाला.
यामुळे अमेरिकेची मध्यवर्ती बँक असलेल्या फेडरल रिझर्व्हकडून व्याजदर कपातीची शक्यता कमी झाली आहे. उलट, महागाई नियंत्रणासाठी व्याजदर अधिक काळ उच्च पातळीवर ठेवले जाऊ शकतात, अशी भीती बाजारात निर्माण झाली. परिणामी मोठ्या प्रमाणावर नफा वसुली आणि विक्री सुरू झाली.
वॉल स्ट्रीटवरील विक्रीची त्सुनामी
अमेरिकन बाजारात शुक्रवारी सर्व प्रमुख निर्देशांक लाल निशाणावर बंद झाले. तंत्रज्ञान क्षेत्रातील शेअर्समध्ये सर्वाधिक घसरण झाली. नॅसडॅक कंपोझिट निर्देशांक तब्बल ४ टक्क्यांहून अधिक कोसळला. एस अँड पी ५०० आणि डाऊ जोन्समध्येही मोठी घसरण नोंदवली गेली.विशेष म्हणजे ही घसरण केवळ एका क्षेत्रापुरती मर्यादित नव्हती. तंत्रज्ञान, वित्तीय सेवा, औद्योगिक आणि ग्राहक क्षेत्रातील कंपन्यांच्या शेअर्समध्येही मोठ्या प्रमाणावर विक्री झाली. त्यामुळे संपूर्ण अमेरिकन बाजारावर दबाव निर्माण झाला.
भारतीय बाजारावर काय परिणाम होणार?
अमेरिकन बाजारातील हालचालींचा परिणाम आशियाई बाजारांवर होतो आणि त्यानंतर भारतीय बाजारात त्याचे प्रतिबिंब दिसून येते. निफ्टी फ्युचर्समध्ये दिसून आलेली १.५ टक्क्यांहून अधिक घसरण याच चिंतेचे द्योतक मानली जात आहे.गेल्या आठवड्यात भारतीय बाजाराने कमकुवत कामगिरी केली. सेन्सेक्स ७४ हजारांच्या खाली गेला, तर निफ्टी २३,४०० च्या खाली बंद झाला. त्यामुळे सोमवारच्या व्यवहारात विक्रीचा दबाव आणखी वाढण्याची शक्यता आहे.
बाँड यील्ड वाढल्याने शेअर्सवर दबाव का येतो?
अनेक किरकोळ गुंतवणूकदारांना बाँड यील्ड आणि शेअर बाजार यांच्यातील संबंध समजत नाही. प्रत्यक्षात, जेव्हा सरकारी बाँडवरील परतावा वाढतो तेव्हा गुंतवणूकदार तुलनेने सुरक्षित गुंतवणुकीकडे वळतात.अमेरिकन ट्रेझरी बाँडचे उत्पन्न १५ महिन्यांच्या उच्चांकावर पोहोचल्याने जागतिक गुंतवणूकदारांनी शेअर्समधून पैसा काढण्यास सुरुवात केली. वाढलेले व्याजदर कंपन्यांच्या भविष्यातील नफ्याचे वर्तमान मूल्य कमी करतात. परिणामी शेअरच्या किंमतींवर दबाव निर्माण होतो.
तंत्रज्ञान क्षेत्र सर्वाधिक प्रभावित
वाढत्या व्याजदरांचा सर्वाधिक परिणाम तंत्रज्ञान कंपन्यांवर होतो. कारण या कंपन्यांच्या भविष्यातील वाढीवर गुंतवणूकदारांचा भर असतो. जेव्हा व्याजदर वाढतात, तेव्हा भविष्यातील कमाईचे मूल्य कमी होते.
याच कारणामुळे नॅसडॅक निर्देशांकात मोठी घसरण झाली. भारतीय आयटी कंपन्यांवरही याचा परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. टीसीएस, इन्फोसिस, एचसीएल टेक, विप्रो आणि टेक महिंद्रा यांसारख्या कंपन्यांच्या शेअर्सवर दबाव दिसू शकतो.
परदेशी गुंतवणूकदारांची भूमिका महत्त्वाची
भारतीय बाजारातील मोठ्या चढ-उतारांमध्ये परदेशी संस्थात्मक गुंतवणूकदारांची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची असते. जागतिक स्तरावर जोखीम वाढल्यास FII भारतीय बाजारातून पैसा काढू शकतात.गेल्या काही सत्रांमध्ये FII च्या विक्रीचा दबाव दिसून आला आहे. जर अमेरिकन बाजारातील अस्थिरता कायम राहिली, तर भारतीय बाजारातही त्याचा नकारात्मक परिणाम होऊ शकतो.
कच्च्या तेलाच्या किमतींकडे लक्ष
भारत हा मोठा तेल आयातदार देश आहे. त्यामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारातील कच्च्या तेलाच्या किमती भारतीय अर्थव्यवस्थेसाठी महत्त्वाच्या ठरतात.मध्य पूर्वेतील वाढता तणाव आणि जागतिक पुरवठा साखळीतील अडथळ्यांमुळे तेलाच्या किमती वाढल्यास महागाई वाढू शकते. याचा परिणाम कंपन्यांच्या नफ्यावर आणि शेअर बाजारावर होण्याची शक्यता असते.
मान्सूनची प्रगतीही महत्त्वाची
भारतीय अर्थव्यवस्थेत कृषी क्षेत्राचा मोठा वाटा आहे. त्यामुळे मान्सूनची प्रगती आणि पावसाचे प्रमाण बाजारासाठी महत्त्वाचे असते.यंदा मान्सूनने महाराष्ट्रासह अनेक भागात वेळेवर प्रवेश केला आहे. चांगला पाऊस झाल्यास ग्रामीण मागणी वाढू शकते, ज्याचा सकारात्मक परिणाम FMCG, ऑटोमोबाईल आणि कृषी क्षेत्राशी संबंधित कंपन्यांवर होऊ शकतो.
आरबीआयच्या धोरणांवर बाजाराची नजर
भारतीय रिझर्व्ह बँकेचे धोरणात्मक निर्णय देखील बाजाराची दिशा ठरवू शकतात. व्याजदर, महागाई आणि आर्थिक वाढ याबाबत आरबीआयची भूमिका गुंतवणूकदारांसाठी महत्त्वाची आहे.जर आरबीआयने वाढीला प्रोत्साहन देणारे संकेत दिले, तर बाजारातील नकारात्मक भावना काही प्रमाणात कमी होऊ शकते.
गुंतवणूकदारांनी काय करावे?
सध्याच्या परिस्थितीत घाबरून निर्णय घेणे टाळणे गरजेचे आहे. बाजारातील अल्पकालीन अस्थिरता ही गुंतवणुकीचा भाग असते. दीर्घकालीन गुंतवणूकदारांनी दर्जेदार कंपन्यांमध्ये गुंतवणूक कायम ठेवावी.तज्ज्ञांच्या मते, बाजारातील घसरणीचा वापर चांगल्या शेअर्समध्ये टप्प्याटप्प्याने गुंतवणूक करण्यासाठी केला जाऊ शकतो. मात्र उच्च जोखीम असलेल्या शेअर्समध्ये अतिरेकी गुंतवणूक टाळावी.
पुढील आठवडा ठरणार निर्णायक
अमेरिकन बाजारातील घसरण, वाढते बाँड यील्ड, कच्च्या तेलाच्या किमती, मान्सूनची स्थिती, आरबीआयची भूमिका आणि परदेशी गुंतवणूकदारांच्या हालचाली या सर्व घटकांचा एकत्रित परिणाम भारतीय शेअर बाजारावर होणार आहे.
सोमवारी बाजारात मोठी अस्थिरता दिसू शकते. त्यामुळे गुंतवणूकदारांनी संयम बाळगून जागतिक घडामोडींवर बारकाईने लक्ष ठेवणे आवश्यक आहे. अल्पकालीन दबाव असूनही भारतीय अर्थव्यवस्थेची दीर्घकालीन वाढीची क्षमता मजबूत असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे. त्यामुळे बाजारातील प्रत्येक घसरण ही भीतीचे कारण नसून योग्य रणनीती आखण्याची संधीही ठरू शकते.
