CBSE च्या निकाल पोर्टलवर परदेशातून मोठे सायबर हल्ले; दुसरीकडे NEET पेपरफुटीतील महिला आरोपीच्या जामिनाला CBI चा कडक विरोध
नवी दिल्ली : देशातील शिक्षण क्षेत्राशी संबंधित दोन मोठ्या घडामोडींनी शुक्रवारी देशभरात खळबळ उडवून दिली. एका बाजूला केंद्रीय माध्यमिक शिक्षण मंडळाच्या (CBSE) निकालोत्तर सेवा पोर्टलवर सलग सायबर हल्ले झाल्याचे समोर आले आहे, तर दुसऱ्या बाजूला NEET पेपरफुटी प्रकरणातील महिला आरोपी मनीषा संजय वाघमारे हिच्या जामीन अर्जाला केंद्रीय अन्वेषण विभागाने (CBI) जोरदार विरोध करत न्यायालयात गंभीर आरोप मांडले आहेत.
या दोन्ही घटनांमुळे देशातील परीक्षा प्रणाली, विद्यार्थ्यांच्या डेटाची सुरक्षितता आणि स्पर्धा परीक्षांच्या विश्वासार्हतेबाबत पुन्हा एकदा प्रश्न उपस्थित झाले आहेत. शिक्षण क्षेत्रात तंत्रज्ञानाचा वाढता वापर जितका सोयीस्कर ठरत आहे, तितकीच सायबर सुरक्षेची गरजही अधोरेखित होत असल्याचे या घटनांमधून स्पष्ट झाले आहे.
Related News
मोठा धक्का! अमेरिकेच्या बंदीनंतर Anthropic चे 2 शक्तिशाली AI मॉडेल्स बंद; लाखो भारतीय युजर्स अडचणीत
Assam Plane Crash: 7 महत्त्वाच्या घडामोडी; आसाममध्ये भारतीय वायुसेनेचे AN-32 विमान कोसळले, भीषण आग, चौकशीचे आदेश
7 मोठे धक्कादायक खुलासे! थायलंडमध्ये बसून भारतीयांची कोट्यवधींची फसवणूक करणारा सायबर मास्टरमाईंड बँकॉकमध्ये अटक
70 ते 200 ग्रॅमचा धक्कादायक वजन घोटाळा! मिठाईच्या डब्याच्या नावाखाली ग्राहकांची लूट; जाणून घ्या 7 महत्त्वाचे ग्राहक हक्क
अमेरिकेला भारताचे स्पष्ट शब्दांत सुनावणे, 3 भारतीयांच्या मृत्यूनंतर वाढला तणाव
भारतीय हवाई दलाच्या AN-32 विमानाचा अपघात, लँडिंगदरम्यान दोन तुकडे
भारताच्या अण्वस्त्र धोरणात मध्ये मोठी झेप, 12 अण्वस्त्र तैनात असल्याचा दावा, पाकिस्तानमध्ये खळबळ
मोहन भागवत प्रवास करत असलेल्या कोचची काच फुटली; शताब्दी एक्सप्रेसवर दगडफेक, 5 मोठे प्रश्न उपस्थित
महिला डॉक्टर सेजल पवारची माफी, 3 जणांवर गुन्हा दाखल; मृतदेहावरच्या ‘धक्कादायक’ विनोदाने खळबळ!
6 वर्षांच्या संसाराला मोठा धक्का! सपना चौधरीचे पतीवर गंभीर आरोप, न्यायालयाचा धक्कादायक आदेश
३० जूनपासूनच शाळा सुरू! हायकोर्टाचा ऐतिहासिक निर्णय, शिक्षण विभागाला मोठा झटका
ओमानजवळ 20 भारतीयांसह MT Jalveer लक्ष्य, भारताचा अमेरिकेला कडक इशारा
CBSE च्या पोर्टलवर सलग सायबर हल्ले
CBSE ने दिलेल्या माहितीनुसार, बारावीच्या विद्यार्थ्यांसाठी उत्तरपत्रिकांची पडताळणी, पुनर्मूल्यांकन आणि इतर निकालोत्तर सेवांसाठी 2 जून रोजी विशेष ऑनलाइन पोर्टल सुरू करण्यात आले होते. मात्र, पोर्टल सुरू झाल्यानंतर अवघ्या काही दिवसांत त्यावर अनेक वेळा सायबर हल्ले झाल्याचे निदर्शनास आले.
विशेष बाब म्हणजे हे हल्ले केवळ देशांतर्गत नव्हे तर परदेशातील विविध आयपी अॅड्रेसवरूनही करण्यात आल्याचे प्राथमिक तपासात समोर आले आहे. त्यामुळे या प्रकरणाला अधिक गांभीर्य प्राप्त झाले आहे.
CBSE प्रशासनाने तत्काळ परिस्थितीचे गांभीर्य ओळखून दिल्ली पोलिसांच्या इंटेलिजन्स फ्यूजन अँड स्ट्रॅटेजिक ऑपरेशन्स (IFSO) युनिटकडे अधिकृत तक्रार दाखल केली. सध्या या प्रकरणाचा तपास सुरू असून हल्ल्यामागील नेमके उद्देश आणि संबंधित व्यक्ती किंवा गटांचा शोध घेण्याचे काम सुरू आहे.
डेटा सुरक्षित असल्याचा दावा
सायबर हल्ल्यांनंतर विद्यार्थी आणि पालकांमध्ये मोठी चिंता निर्माण झाली होती. लाखो विद्यार्थ्यांचा वैयक्तिक आणि शैक्षणिक डेटा धोक्यात आला आहे का, असा प्रश्न उपस्थित केला जात होता.
मात्र, CBSE ने स्पष्टपणे सांगितले आहे की सर्व हल्ले यशस्वीरित्या परतवून लावण्यात आले असून कोणतीही माहिती चोरीला गेलेली नाही. तसेच डेटामध्ये कोणताही फेरफार झालेला नसल्याचा दावा मंडळाने केला आहे.मंडळाच्या म्हणण्यानुसार, सुरक्षा यंत्रणांनी वेळेत हस्तक्षेप केल्यामुळे संभाव्य नुकसान टाळता आले. त्यामुळे विद्यार्थ्यांनी आणि पालकांनी घाबरण्याचे कारण नसल्याचेही सांगण्यात आले.
IIT आणि CERT-In ची मदत
या सायबर हल्ल्यांचा मुकाबला करण्यासाठी देशातील प्रमुख तांत्रिक आणि सायबर सुरक्षा संस्थांची मदत घेण्यात आली. IIT कानपूर, IIT मद्रास, डिजिटल इंडिया कॉर्पोरेशन, भारतीय सायबर गुन्हे समन्वय केंद्र (I4C), CERT-In आणि केंद्र सरकारच्या इतर सायबर सुरक्षा पथकांनी संयुक्तपणे काम केले.
या संस्थांनी पोर्टलवरील संशयास्पद हालचालींचे विश्लेषण केले, हल्ल्यांचा स्रोत शोधण्याचा प्रयत्न केला आणि सुरक्षा प्रणाली अधिक मजबूत करण्यासाठी तांत्रिक उपाययोजना केल्या.सायबर सुरक्षेच्या क्षेत्रात भारताने मोठी प्रगती केली असली तरी शैक्षणिक संस्थांवर होणारे वाढते डिजिटल हल्ले ही गंभीर बाब असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.
उत्तरपत्रिकांबाबत वाद
दरम्यान, CBSE आणखी एका वादात सापडले आहे. काही विद्यार्थ्यांनी पोर्टलवर उपलब्ध करून देण्यात आलेल्या उत्तरपत्रिकांच्या स्कॅन प्रती त्यांच्या हस्ताक्षराशी जुळत नसल्याचा दावा केला आहे.
या तक्रारी सोशल मीडियावर मोठ्या प्रमाणात व्हायरल झाल्यानंतर मंडळावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित झाले. काही विद्यार्थ्यांनी उत्तरपत्रिकांच्या प्रामाणिकतेबाबत शंका व्यक्त केली असून यामुळे पुनर्मूल्यांकन प्रक्रियेवर परिणाम होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.CBSE या तक्रारींची पडताळणी करत असल्याचे सांगितले जात आहे. तथापि, याबाबत अधिकृत निष्कर्ष अद्याप जाहीर करण्यात आलेला नाही.
NEET पेपरफुटी प्रकरणात नवा ट्विस्ट
दुसरीकडे देशभरात गाजलेल्या NEET पेपरफुटी प्रकरणातही मोठी घडामोड घडली आहे. या प्रकरणातील आरोपी मनीषा संजय वाघमारे हिने दाखल केलेल्या जामीन अर्जावर दिल्लीतील विशेष न्यायालयात सुनावणी झाली.या सुनावणीदरम्यान CBI ने न्यायालयासमोर अत्यंत गंभीर आरोप मांडले. वाघमारे हिने विद्यार्थ्यांना पैशांच्या मोबदल्यात फुटलेल्या प्रश्नपत्रिका पुरवल्याचा दावा तपास यंत्रणेने केला.विशेष न्यायाधीश अजय गुप्ता यांच्या न्यायालयात झालेल्या सुनावणीदरम्यान सरकारी पक्षाने अनेक मुद्दे मांडत जामीन अर्जाला विरोध केला.
विद्यार्थ्यांचे जबाब CBI कडे
सरकारी वकिलांनी न्यायालयात सांगितले की काही विद्यार्थ्यांनी दिलेल्या जबाबांमध्ये त्यांनी प्रश्नपत्रिका मिळवण्यासाठी पैसे दिल्याचे स्पष्ट नमूद केले आहे.या विद्यार्थ्यांच्या जबाबांनुसार, वाघमारे हिने भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र आणि जीवशास्त्र विषयांच्या प्रश्नपत्रिका उपलब्ध करून दिल्या होत्या. त्यामुळे ती या संपूर्ण साखळीतील महत्त्वाची कडी असल्याचा दावा तपास यंत्रणेने केला.CBI च्या मते, या प्रकरणात आर्थिक व्यवहार झाले असून त्यासंबंधी पुरावे गोळा करण्याचे काम सुरू आहे.
प्रश्नपत्रिका कुणाकडून मिळाल्या?
तपासादरम्यान समोर आलेल्या माहितीनुसार, मनीषा वाघमारे हिला या प्रश्नपत्रिका कथित सूत्रधार पी. व्ही. कुलकर्णी याच्याकडून मिळाल्या होत्या.यानंतर तिने त्या अन्य आरोपी धनंजय लोखंडे आणि इतर काही व्यक्तींना पुरवल्याचा आरोप आहे. या संपूर्ण नेटवर्कचा तपास CBI करत असून अजूनही काही धागेदोरे शोधले जात आहेत.तपास अधिकाऱ्यांच्या मते, प्रश्नपत्रिका गळतीचे हे जाळे अनेक राज्यांपर्यंत पसरलेले असण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
वाघमारे यांच्या वकिलांचा युक्तिवाद
मनीषा वाघमारे यांच्या वकिलांनी मात्र सर्व आरोप फेटाळून लावले. त्यांनी न्यायालयात सांगितले की त्यांची अशील ही एक प्रमाणित शैक्षणिक समुपदेशक आहे आणि तिने कोणतेही बेकायदेशीर काम केलेले नाही.वकिलांनी असा युक्तिवाद केला की तिच्या घरातून कोणतीही मोठी रोकड जप्त करण्यात आलेली नाही. तसेच तपास यंत्रणांनी जप्त केलेल्या दोन मोबाइल फोनमध्येही कोणताही आक्षेपार्ह पुरावा सापडलेला नाही.त्यामुळे केवळ संशयाच्या आधारावर तिला तुरुंगात ठेवणे योग्य नसल्याचा दावा बचाव पक्षाने केला.
न्यायालयाचा निर्णय राखून
दोन्ही बाजूंचे युक्तिवाद ऐकल्यानंतर न्यायालयाने जामीन अर्जावरील निर्णय 9 जूनपर्यंत राखून ठेवला आहे.आता न्यायालय कोणता निर्णय देते याकडे देशभरातील विद्यार्थ्यांचे, पालकांचे आणि शिक्षण क्षेत्रातील तज्ज्ञांचे लक्ष लागले आहे.
शिक्षण व्यवस्थेसमोरील मोठे आव्हान
CBSE वरील सायबर हल्ले आणि NEET पेपरफुटी प्रकरण या दोन स्वतंत्र घटना असल्या तरी त्या भारताच्या शिक्षण व्यवस्थेसमोरील गंभीर आव्हाने अधोरेखित करतात.एकीकडे डिजिटल प्लॅटफॉर्मवरील सुरक्षेचा प्रश्न आहे, तर दुसरीकडे स्पर्धा परीक्षांच्या पारदर्शकतेवर प्रश्न उपस्थित करणाऱ्या घटना आहेत. विद्यार्थ्यांचा विश्वास टिकवण्यासाठी परीक्षा प्रक्रिया अधिक सुरक्षित, पारदर्शक आणि तांत्रिकदृष्ट्या सक्षम करणे आवश्यक असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.
भविष्यात अशा घटना टाळण्यासाठी सायबर सुरक्षा यंत्रणा मजबूत करणे, परीक्षा व्यवस्थापनातील त्रुटी दूर करणे आणि दोषींवर कठोर कारवाई करणे ही काळाची गरज बनली आहे. देशातील लाखो विद्यार्थ्यांच्या भविष्याशी संबंधित या दोन्ही प्रकरणांवर आता सर्वांचे लक्ष लागले असून पुढील काही दिवसांत होणाऱ्या तपास आणि न्यायालयीन निर्णयांमधून अनेक महत्त्वाचे खुलासे होण्याची शक्यता आहे.
