धाड.. धाड.. कोसळले कच्च्या तेलाचे भाव; अखेर जगाला मिळाला मोठा दिलासा, ट्रम्प यांच्या एका घोषणेनंतर बाजारात खळबळ
Crude Oil Price Drop : अमेरिका आणि इराण यांच्यातील वाढत्या तणावामुळे गेल्या काही दिवसांपासून संपूर्ण जगाची चिंता वाढली होती. दोन्ही देशांमधील संघर्षाचा थेट परिणाम आंतरराष्ट्रीय बाजारावर होताना दिसत होता. विशेषतः कच्च्या तेलाच्या किमतीत मोठी वाढ झाल्यामुळे भारतासह अनेक देशांसमोर महागाईचे संकट निर्माण होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात होती. मात्र, आता परिस्थितीमध्ये काहीसा बदल होताना दिसत आहे. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणविरोधातील लष्करी कारवाई थांबवण्याची घोषणा केल्यानंतर आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या दरात मोठी घसरण झाल्याचे समोर आले आहे.
गेल्या काही काळापासून अमेरिका आणि इराण यांच्यातील तणाव सातत्याने वाढत होता. या संघर्षामुळे आखाती भागातील परिस्थिती अत्यंत संवेदनशील बनली होती. जगातील तेल पुरवठ्यासाठी महत्त्वाचा असलेल्या होर्मुझच्या सामुद्रधुनीच्या सुरक्षेबाबतही चिंता निर्माण झाली होती. या भागातून मोठ्या प्रमाणावर कच्च्या तेलाची वाहतूक होत असल्याने येथे निर्माण होणाऱ्या कोणत्याही अडथळ्याचा परिणाम थेट जागतिक बाजारावर होऊ शकतो. त्यामुळे संघर्ष वाढताच आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमती झपाट्याने वाढू लागल्या होत्या.
मात्र, अमेरिकेकडून इराणविरोधातील हल्ले थांबवण्याची घोषणा झाल्यानंतर बाजारातील परिस्थिती काही प्रमाणात बदलली आहे. सोमवारी आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमतीत जवळपास सहा टक्क्यांची घसरण झाल्याचे वृत्त आहे. तेलाच्या किमतीतील ही घसरण जगभरातील अर्थव्यवस्थांसाठी दिलासादायक मानली जात आहे. कारण कच्च्या तेलाच्या किमती वाढल्या की त्याचा परिणाम केवळ पेट्रोल आणि डिझेलच्या दरांवर होत नाही, तर वाहतूक, उत्पादन, वीज, अन्नधान्य आणि इतर अनेक वस्तूंच्या किमतीवरही होतो.
Related News
Scorpio-N Faceliftची जोरदार चर्चा! नवा लुक, प्रीमियम इंटिरियर अन् ADAS टेक्नॉलॉजीने माजवणार धुमाकूळ
रेनॉचा धमाका! डस्टरसह 2 दमदार हायब्रिड SUV भारतात लवकरच; 160PS पॉवरने माजवणार धुमाकूळ
MPSC पेपरफुटी प्रकरणात मोठा ट्विस्ट! पेपर फुटलाच नाही, खोटी तक्रार असल्याचा दावा; नेमका काय होता डाव?
पाणीपुरीचा शोध द्रौपदीने लावला होता? महाभारतातील या रंजक कथेमागचं सत्य काय?
केवळ १०० रुपयांची रोजची बचत करा आणि बना लखपती; पोस्ट ऑफिसची ‘ही’ योजना ठरू शकते फायदेशीर
कच्च्या तेलाच्या दरात मोठी घसरण
अमेरिका आणि इराण यांच्यातील संघर्षामुळे कच्च्या तेलाच्या पुरवठ्यावर परिणाम होण्याची भीती निर्माण झाली होती. त्यामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारातील गुंतवणूकदारांमध्ये अस्वस्थता होती. संघर्ष आणखी वाढल्यास तेलाच्या पुरवठ्यात मोठा अडथळा निर्माण होऊ शकतो, अशी शक्यता व्यक्त केली जात होती. यामुळे कच्च्या तेलाच्या दरात मोठी वाढ झाली होती.
आता मात्र अमेरिकेने लष्करी कारवाई थांबवण्याची घोषणा केल्याने बाजारातील भीती काही प्रमाणात कमी झाली आहे. आखाती बाजारातील कच्च्या तेलाच्या किमतीत मोठी घसरण झाली असून, अमेरिकन क्रूडच्या दरातही घट झाल्याचे सांगितले जात आहे. त्यामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारातील परिस्थितीवर लक्ष ठेवून असलेल्या देशांना काहीसा दिलासा मिळाला आहे.
भारतावरही होऊ शकतो परिणाम
भारत आपल्या कच्च्या तेलाच्या गरजेचा मोठा हिस्सा आयातीद्वारे पूर्ण करतो. त्यामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमती वाढल्या की त्याचा परिणाम भारतीय अर्थव्यवस्थेवरही होतो. तेल महाग झाल्यास आयात खर्च वाढतो आणि त्याचा दबाव रुपयाच्या विनिमय दरापासून महागाईपर्यंत अनेक क्षेत्रांवर जाणवू शकतो.
त्यामुळे कच्च्या तेलाच्या किमतीत झालेली घसरण भारतासाठीही सकारात्मक मानली जात आहे. मात्र, आंतरराष्ट्रीय बाजारातील दर कमी झाले म्हणून देशांतर्गत पेट्रोल-डिझेलच्या किमती तत्काळ कमी होतीलच असे नाही. इंधनाच्या अंतिम किमती ठरवताना कच्च्या तेलाचा दर, डॉलरच्या तुलनेत रुपयाची स्थिती, कर आणि इतर घटक महत्त्वाची भूमिका बजावतात.
होर्मुझच्या सामुद्रधुनीकडे जगाचे लक्ष
अमेरिका आणि इराणमधील संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर होर्मुझच्या सामुद्रधुनीचा मुद्दा विशेष चर्चेत आला होता. जगातील ऊर्जा पुरवठ्याच्या दृष्टीने हा अत्यंत महत्त्वाचा सागरी मार्ग आहे. या भागातील वाहतूक विस्कळीत झाल्यास जागतिक तेल पुरवठ्यावर गंभीर परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे या परिसरातील तणावामुळे तेलाच्या किमती वाढण्याची भीती निर्माण झाली होती.
आता अमेरिकेकडून संघर्ष कमी करण्याच्या दिशेने पाऊल उचलले जात असल्याचे दिसत असल्याने तेल बाजारात सकारात्मक प्रतिक्रिया उमटली आहे. मात्र, पुढील काळात अमेरिका आणि इराण यांच्यातील संबंध कसे राहतात, यावर बाजाराची दिशा मोठ्या प्रमाणात अवलंबून असेल.
ट्रम्प यांच्याकडून पुन्हा टॅरिफचे संकेत?
दरम्यान, इराणसोबतच्या संघर्षाच्या मुद्द्यावर काहीसा दिलासा मिळाल्यानंतर अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या व्यापार धोरणाकडेही जगाचे लक्ष लागले आहे. ट्रम्प यांनी यापूर्वी विविध देशांवर टॅरिफ म्हणजेच आयात शुल्क लावण्याची भूमिका घेतली होती. भारतावरही अतिरिक्त टॅरिफ लागू करण्यासंदर्भात चर्चा झाली आहे.
टॅरिफच्या माध्यमातून अमेरिकेने आपल्या व्यापार हितांचे संरक्षण करण्याचा प्रयत्न केला आहे. मात्र, अशा निर्णयांचा परिणाम जागतिक व्यापारावर होऊ शकतो. त्यामुळे एकीकडे कच्च्या तेलाच्या किमतीत घसरण झाल्याने दिलासा मिळत असताना दुसरीकडे व्यापार युद्धाची शक्यता पुन्हा वाढल्यास जागतिक अर्थव्यवस्थेसमोर नवे आव्हान निर्माण होऊ शकते.
सध्या कच्च्या तेलाच्या दरातील घसरण ही जगासाठी मोठी दिलासादायक बातमी मानली जात आहे. अमेरिका आणि इराणमधील संघर्ष आणखी वाढला नाही आणि होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील तेल वाहतूक सुरळीत राहिली, तर कच्च्या तेलाच्या किमतीवर दबाव कमी होण्याची शक्यता आहे. मात्र, पुढील काळात ट्रम्प प्रशासनाचे निर्णय आणि अमेरिका-इराण संबंध कोणत्या दिशेने जातात, यावर जागतिक बाजाराची पुढील वाटचाल अवलंबून राहणार आहे.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/145-km-fast-lakhs-of-people-displaced/
