महाराष्ट्रातील स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांकडे संपूर्ण राज्याचे लक्ष लागले असताना, बहुप्रतिक्षित महापालिका आणि जिल्हा परिषदेच्या निवडणुकांचे वेळापत्रक आज जाहीर होण्याची दाट शक्यता आहे. राज्य निवडणूक आयोग आज (सोमवार, १५ डिसेंबर) संध्याकाळी ठीक ४ वाजता पत्रकार परिषद घेणार असून, या परिषदेत महत्त्वपूर्ण घोषणा होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. मुंबई, पुणे, नागपूरसह राज्यातील २९ महापालिकांच्या निवडणुकांचे कार्यक्रम यावेळी जाहीर होऊ शकतात, अशी माहिती सूत्रांकडून मिळत आहे.
ही पत्रकार परिषद मुंबईतील सह्याद्री अतिथीगृह येथे आयोजित करण्यात आली असून, राज्य निवडणूक आयोगाचे आयुक्त आणि वरिष्ठ अधिकारी यावेळी उपस्थित राहणार आहेत. या परिषदेकडे केवळ राजकीय पक्षच नव्हे, तर प्रशासकीय यंत्रणा, उमेदवार आणि सामान्य मतदारही उत्सुकतेने पाहत आहेत.
“मिनी विधानसभा” म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या निवडणुका
महापालिका आणि जिल्हा परिषदेच्या निवडणुकांना “मिनी विधानसभा” असे संबोधले जाते. कारण या निवडणुकांचे निकाल राज्यातील सत्तासमीकरणांवर मोठा प्रभाव टाकणारे ठरतात. आगामी काळात होणाऱ्या विधानसभा आणि लोकसभा निवडणुकांच्या दृष्टीनेही या स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुका अत्यंत महत्त्वाच्या मानल्या जातात.
Related News
Rahul Narvekar Video: धक्कादायक वाद! रायगडमध्ये हाणामारीनंतर नार्वेकरांचा पळ? 7 मोठे खुलासे
सांगली जिल्हा परिषदेत राजकीय भूकंप! शिंदे-आजित पवार गट महाविकास आघाडीशी युतीच्या मार्गावर
“अजित पवारांच्या पार्थिवासमयी विलिनीकरणाची घाई कोणी केली?” – सुनील तटकरे यांचा सवाल
Om Birla No Confidence Motion: लोकसभा अध्यक्षांविरोधात विरोधक आक्रमक; संसदेतील संघर्ष तीव्र ,100 हून अधिक खासदारांची स्वाक्षरी
Sunetra Pawar Deputy CM: भावनिक पण ऐतिहासिक क्षण! महाराष्ट्राला मिळाली पहिली महिला उपमुख्यमंत्री – 10 मोठ्या गोष्टी जाणून घ्या
राज्य राजकारणात महत्त्वाचा टप्पा; उपमुख्यमंत्री सुनेत्रा पवार दिल्ली दौऱ्यावर
राष्ट्रवादी काँग्रेसचे विलीनीकरण? फडणवीस-शाह भेटीमुळे वाढली चर्चा
मुंबई, पुणे, नागपूर, ठाणे, नाशिक, पिंपरी-चिंचवड यांसारख्या प्रमुख शहरांतील महापालिकांवर कोणत्या पक्षाची सत्ता येते, यावरून शहरी मतदारांचा कल स्पष्ट होतो. त्यामुळेच सर्वच प्रमुख राजकीय पक्षांनी या निवडणुकांसाठी कंबर कसली आहे.
२९ महापालिकांच्या निवडणुका जाहीर होण्याची शक्यता
मिळालेल्या प्राथमिक माहितीनुसार, राज्यातील तब्बल २९ महापालिकांच्या निवडणुकांचे वेळापत्रक आज जाहीर होण्याची शक्यता आहे. यामध्ये पुढील महापालिकांचा प्रामुख्याने समावेश असू शकतो —
मुंबई, नवी मुंबई, ठाणे, कल्याण-डोंबिवली, वसई-विरार, भिवंडी, पनवेल, मीरा-भाईंदर, उल्हासनगर, पुणे, पिंपरी-चिंचवड, कोल्हापूर, सांगली, सोलापूर, इचलकरंजी, नाशिक, अहिल्यानगर, धुळे, जळगाव, मालेगाव, लातूर, नांदेड-वाघाळा, परभणी, जालना, नागपूर, अकोला आणि अमरावती.
या महापालिकांचा कार्यकाळ संपून अनेक महिने लोटले असून, काही ठिकाणी तर प्रशासक राज सुरू आहे. त्यामुळे लोकप्रतिनिधींच्या निवडीसाठी नागरिकांमध्येही प्रचंड उत्सुकता आहे.
महापालिकांमधील प्रभाग रचना आणि नगरसेवक संख्या
निवडणूक जाहीर होण्याच्या पार्श्वभूमीवर विविध महापालिकांतील प्रभाग रचना आणि नगरसेवक संख्येबाबतही चर्चा सुरू आहे. उपलब्ध माहितीनुसार काही प्रमुख महापालिकांमधील प्रभागांची स्थिती पुढीलप्रमाणे आहे —
मुंबई महापालिका – २२७ प्रभाग
पुणे महापालिका – ४२ प्रभाग (१६२ नगरसेवक)
पिंपरी-चिंचवड महापालिका – ३२ प्रभाग (१२८ नगरसेवक)
ठाणे महापालिका – ४८ प्रभाग
नाशिक महापालिका – १२२ प्रभाग
नागपूर महापालिका – ५२ प्रभाग
कल्याण-डोंबिवली महापालिका – १२३ प्रभाग
नवी मुंबई महापालिका – १११ प्रभाग
वसई-विरार महापालिका – २९ प्रभाग (११५ नगरसेवक)
छत्रपती संभाजीनगर – ११३ प्रभाग
कोल्हापूर महापालिका – २० प्रभाग (८१ नगरसेवक)
सोलापूर महापालिका – ८२ प्रभाग
उल्हासनगर महापालिका – ७८ प्रभाग
अकोला महापालिका – ८० प्रभाग
अमरावती महापालिका – १४ प्रभाग
प्रभाग रचनेवरूनच अनेक ठिकाणी राजकीय समीकरणे ठरणार असल्याने, ही बाब सर्वच पक्षांसाठी महत्त्वाची ठरणार आहे.
निवडणुका लांबणीवर पडण्याची कारणे
राज्यातील स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुका गेल्या अनेक महिन्यांपासून लांबणीवर पडल्या होत्या. यामागे मुख्यत्वे दोन महत्त्वाची कारणे होती.
पहिले आणि सर्वात महत्त्वाचे कारण म्हणजे ओबीसी राजकीय आरक्षणाचा मुद्दा. स्थानिक स्वराज्य संस्थांमध्ये इतर मागासवर्गीयांना राजकीय आरक्षण देण्यासाठी सर्वोच्च न्यायालयाने घालून दिलेली “तिहेरी चाचणी” (Triple Test) पूर्ण झालेली नव्हती. त्यामुळे अनेक निवडणुका कायदेशीर अडचणीत सापडल्या होत्या. नंतर राज्य सरकारने इम्पिरिकल डेटा गोळा करून अहवाल सादर केल्यानंतर हा अडथळा दूर झाला.
दुसरे महत्त्वाचे कारण म्हणजे प्रभाग रचना आणि सीमांकनातील बदल. सत्तांतरानंतर प्रभाग रचना बदलण्यात आली होती आणि त्यानंतर पुन्हा जुनी रचना लागू करण्याच्या निर्णयाविरोधात न्यायालयात याचिका दाखल करण्यात आल्या होत्या. यामुळे अंतिम प्रभाग रचना निश्चित होण्यास विलंब झाला.
आता हे दोन्ही अडथळे दूर झाल्यामुळे निवडणूक जाहीर होण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे.
राजकीय पक्षांची तयारी अंतिम टप्प्यात
निवडणुकांच्या घोषणेच्या पार्श्वभूमीवर सर्वच प्रमुख राजकीय पक्षांनी तयारीला वेग दिला आहे. उमेदवार निवड, प्रभागनिहाय रणनीती, स्थानिक मुद्द्यांवर आधारित प्रचार यासाठी पक्षांकडून बैठकांचा धडाका सुरू आहे.
सत्ताधारी आणि विरोधी पक्ष दोघांसाठीही या निवडणुका प्रतिष्ठेच्या मानल्या जात आहेत. विशेषतः मुंबई आणि पुणे महापालिकेच्या निकालांकडे संपूर्ण राज्याचे लक्ष असणार आहे.
निवडणूक आयोगाच्या पत्रकार परिषदेकडे सर्वांचे लक्ष
आज होणाऱ्या राज्य निवडणूक आयोगाच्या पत्रकार परिषदेत केवळ महापालिकाच नव्हे, तर जिल्हा परिषद, पंचायत समित्या आणि नगरपालिकांच्या निवडणुकांबाबतही माहिती दिली जाण्याची शक्यता आहे. मतदानाच्या तारखा, उमेदवारी अर्ज भरण्याची प्रक्रिया, आचारसंहिता आणि मतमोजणीची तारीख याबाबत स्पष्टता येणार आहे.
एकंदरीत, आजची पत्रकार परिषद महाराष्ट्राच्या राजकारणात नवा अध्याय सुरू करणारी ठरणार आहे. आता सर्वांच्या नजरा संध्याकाळी ४ वाजताच्या घोषणेकडे लागल्या आहेत.
read also : https://ajinkyabharat.com/martyr-anandrao-kalpande-memorial-day-program-instills-patriotic-enthusiasm/
