अमेरिकेत भारतीय इंजिनिअर्सवर संकट; Meta-Amazon मधील AI नोकरकपातीमुळे H-1B धारकांना 60 दिवसांचा अल्टिमेटम
अमेरिकेतील आयटी क्षेत्र सध्या मोठ्या परिवर्तनाच्या टप्प्यातून जात आहे. आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI), ऑटोमेशन आणि खर्च कमी करण्याच्या धोरणांमुळे जगातील दिग्गज टेक कंपन्या मोठ्या प्रमाणावर नोकरकपात करत आहेत. या बदलाचा सर्वाधिक फटका बसत आहे तो अमेरिकेत काम करणाऱ्या भारतीय इंजिनिअर्स आणि सॉफ्टवेअर डेव्हलपर्सना. विशेषतः H-1B व्हिसावर काम करणाऱ्या हजारो भारतीय कर्मचाऱ्यांसाठी ही परिस्थिती अत्यंत गंभीर बनली आहे.
Meta, Amazon, LinkedIn आणि इतर अनेक टेक कंपन्यांनी गेल्या काही महिन्यांत हजारो कर्मचाऱ्यांना कामावरून कमी केले आहे. एका ईमेलद्वारे अचानक नोकरी जाण्याच्या घटनांमुळे अनेक भारतीय कुटुंबांचे आयुष्य अक्षरशः हादरून गेले आहे. अनेकांनी अमेरिकेत घरं घेतली, मुलांच्या शिक्षणाची योजना आखली आणि दीर्घकालीन करिअरचे स्वप्न पाहिले होते. मात्र आता त्यांच्यासमोर “60 दिवसांत नवीन नोकरी शोधा किंवा अमेरिका सोडा” अशी कठीण वेळ उभी राहिली आहे.
Related News
Meta-Amazonनोकरी गेली म्हणजे व्हिसाही धोक्यात
अमेरिकेत काम करणाऱ्या बहुतेक भारतीय IT व्यावसायिकांकडे H-1B व्हिसा असतो. हा व्हिसा थेट त्यांच्या कंपनीशी जोडलेला असतो. म्हणजेच ज्या कंपनीने स्पॉन्सर केले, ती नोकरी गेली तर व्हिसाची वैधताही धोक्यात येते.
अमेरिकन इमिग्रेशन नियमांनुसार, H-1B व्हिसाधारकांना नोकरी गेल्यानंतर 60 दिवसांचा “Grace Period” दिला जातो. या कालावधीत संबंधित कर्मचाऱ्याने नवीन नोकरी मिळवून नवीन स्पॉन्सर शोधणे आवश्यक असते. अन्यथा त्यांना अमेरिका सोडावी लागू शकते.
सध्याच्या मंदीच्या आणि संथ भरतीच्या काळात हा 60 दिवसांचा कालावधी खूपच कमी मानला जात आहे. कारण AI आणि ऑटोमेशनमुळे कंपन्या नवीन भरती कमी करत आहेत. परिणामी हजारो भारतीय इंजिनिअर्स मानसिक तणावाखाली आले आहेत.
Meta-Amazon AI मुळे पारंपारिक Coding Jobs धोक्यात
गेल्या काही वर्षांत AI क्षेत्रात मोठी क्रांती झाली आहे. Chatbots, Automation Tools आणि AI Coding Assistants यामुळे अनेक कंपन्यांना कमी मनुष्यबळात जास्त काम करणे शक्य होत आहे.
Meta कंपनीने यावर्षी AI प्रकल्पांवर 100 अब्ज डॉलरपेक्षा जास्त गुंतवणूक करण्याचा निर्णय घेतला आहे. Amazon, Google, Microsoft यांसारख्या कंपन्याही AI आणि मशीन लर्निंगकडे वेगाने वळत आहेत.
यामुळे पारंपारिक सॉफ्टवेअर डेव्हलपमेंट, टेस्टिंग आणि सपोर्टसारख्या विभागांतील अनेक नोकऱ्या कमी होत आहेत. काही तज्ज्ञांच्या मते, पुढील काही वर्षांत सामान्य कोडिंग जॉब्सची मागणी मोठ्या प्रमाणात घटू शकते.
Meta-Amazonभारतीय कर्मचाऱ्यांवर सर्वाधिक परिणाम का?
अमेरिकेतील टेक उद्योगात भारतीयांची संख्या मोठी आहे. Silicon Valley मधील अनेक मोठ्या कंपन्यांमध्ये भारतीय इंजिनिअर्स महत्त्वाच्या पदांवर काम करतात. मात्र त्यातील बहुतेक जण H-1B व्हिसावर अवलंबून असल्याने नोकरकपातीचा थेट परिणाम त्यांच्यावर होतो.
अनेक भारतीयांनी अमेरिकेत स्थायिक होण्यासाठी लाखो रुपये खर्च केले. काहींनी गृहकर्ज घेतले, मुलांना महागड्या शाळांमध्ये प्रवेश दिला आणि कायमस्वरूपी राहण्याचे नियोजन केले. पण अचानक नोकरी गेल्यानंतर त्यांचे आर्थिक गणित पूर्णपणे कोलमडून पडत आहे.
काही प्रकरणांमध्ये तर संपूर्ण कुटुंबावर मानसिक आणि आर्थिक ताण वाढल्याचे दिसत आहे. अनेक भारतीय सोशल मीडियावर आणि ऑनलाइन फोरम्सवर आपले अनुभव शेअर करत आहेत.
1.1 लाखांहून अधिक कर्मचाऱ्यांच्या नोकऱ्या गेल्या
Layoffs.fyi या डेटा ट्रॅकिंग वेबसाइटनुसार, 2026 मध्ये आतापर्यंत जगभरातील टेक कंपन्यांनी 1.1 लाखांहून अधिक कर्मचाऱ्यांना कामावरून कमी केले आहे. यात मोठ्या प्रमाणात परदेशी कर्मचारी आहेत आणि त्यात भारतीयांचा वाटा लक्षणीय आहे.
विशेष म्हणजे ही नोकरकपात फक्त छोट्या कंपन्यांपुरती मर्यादित नाही. जगातील सर्वात मोठ्या आणि आर्थिकदृष्ट्या मजबूत कंपन्याही कर्मचारी कपात करत आहेत.
Meta, Amazon, Google, Microsoft, Salesforce, Intel आणि LinkedIn यांसारख्या कंपन्यांनी विविध विभागांमध्ये कपातीची प्रक्रिया सुरू ठेवली आहे.
“American Dream” होतंय कठीण
एकेकाळी अमेरिकेत जाऊन IT क्षेत्रात करिअर करणे हे भारतीय तरुणांचे मोठे स्वप्न मानले जात होते. उच्च पगार, आधुनिक जीवनशैली आणि जागतिक अनुभव यामुळे अमेरिकेकडे भारतीयांचा ओढा वाढला होता.
मात्र आता परिस्थिती बदलत आहे. “America First” धोरण, व्हिसा नियमांतील कडकपणा आणि AI मुळे होणारी नोकरकपात यामुळे भारतीयांसाठी अमेरिकेत स्थिर करिअर घडवणे कठीण बनत आहे.
विशेषतः H-1B व्हिसा प्रक्रिया अधिक अनिश्चित बनल्याने अनेक विद्यार्थी आणि व्यावसायिक पर्यायी देशांचा विचार करत आहेत.
कॅनडा आणि युरोपकडे भारतीयांचा वाढता कल
अनेक भारतीय IT व्यावसायिक आता कॅनडा, जर्मनी, नेदरलँड्स आणि आयर्लंडसारख्या देशांकडे वळताना दिसत आहेत. या देशांमध्ये टेक क्षेत्रासाठी अधिक स्थिर इमिग्रेशन धोरणे आणि Permanent Residency च्या संधी उपलब्ध आहेत.
Meta-Amazon एका सर्वेक्षणानुसार, अमेरिकेत राहणाऱ्या जवळपास 50 टक्के भारतीयांनी नोकरी गेल्यास भारतात परतण्याचा किंवा इतर देशांमध्ये स्थलांतर करण्याचा विचार व्यक्त केला आहे.
ज्यांच्याकडे Green Card आहे त्यांची परिस्थिती तुलनेने सुरक्षित आहे. मात्र H-1B व्हिसावर अवलंबून असलेल्यांसाठी प्रत्येक Layoff हा भविष्यासाठी मोठा धक्का ठरत आहे.
