मान्सूनसाठी समुद्र लॉकडाऊन मोडमध्ये! रायगड किनाऱ्यावर 6,129 बोटी विसावल्या; मासेमारीला पुढील दोन महिने ब्रेक
पावसाळ्याच्या आगमनाची चाहूल लागताच रायगड जिल्ह्याच्या समुद्रकिनाऱ्यांवर एक वेगळेच चित्र पाहायला मिळत आहे. वर्षभर अथक परिश्रम करत समुद्रात मासेमारी करणाऱ्या हजारो मच्छिमारांच्या बोटी आता किनाऱ्यावर विसावल्या आहेत. मान्सून काळात समुद्रातील बदलत्या हवामानामुळे आणि मच्छिमारांच्या सुरक्षेच्या दृष्टीने दरवर्षी लागू करण्यात येणारी हंगामी मासेमारी बंदी यंदाही 1 जूनपासून लागू झाली असून ती 31 जुलैपर्यंत कायम राहणार आहे. त्यामुळे रायगड जिल्ह्यातील तब्बल 6 हजार 129 बोटी पुढील दोन महिने समुद्रात उतरणार नसल्याचे मत्स्यव्यवसाय विभागाने स्पष्ट केले आहे.
रायगड जिल्हा हा महाराष्ट्रातील महत्त्वाच्या मत्स्यव्यवसाय केंद्रांपैकी एक मानला जातो. अलिबाग, मुरुड, श्रीवर्धन, म्हसळा, उरण, पनवेल आणि परिसरातील अनेक गावांमधील हजारो कुटुंबांचा उदरनिर्वाह थेट समुद्रातील मासेमारीवर अवलंबून आहे. मात्र मान्सून काळात समुद्राचे स्वरूप धोकादायक बनत असल्याने प्रशासनाकडून खोल समुद्रातील मासेमारीवर बंदी घालण्यात येते.
Related News
पुण्यातील धक्कादायक Murder Case: 5 दिवस घरात पडून राहिला तरुणीचा मृतदेह, प्रियकराला परभणीतून अटक
NEET MDS 2026: 5 तास झोप, अथक मेहनत आणि AIR-1; नमिरा सिद्दिकीची प्रेरणादायी यशोगाथा
मुंबई Uber व्हायरल प्रकरण: 40 रुपयांवरून वाद चिघळला, कंपनीकडून तातडीची कारवाई
तुळजापूरात 5 धक्कादायक कारणांमुळे संतापाचा उद्रेक: VIP प्रवेशद्वार वाद पेटला
मुंबई मेट्रो 4चा मोठा धक्का! 32 स्थानकांच्या प्रकल्पाला पुन्हा विलंब; धुळखात पडले रेक, ठाणेकरांची प्रतीक्षा वाढली
“नाशिक विधान परिषदेत प्रचंड ड्रामा, शिंदे गटात टेन्शन वाढलं” ;महायुतीत 5 मोठे धमाके !
3 महिन्यांपासून आराखडा रखडला! ठाणे-कल्याण मेट्रो 5 मुळे विकासकामांना मोठा फटका
“5 मिनिटांसाठी थांबवला नाटकाचा प्रयोग! सतीश राजवाडेंच्या संवेदनशील निर्णयाने जिंकली प्रेक्षकांची मने”
शिवसेना विलिनीकरणाबाबत अब्दुल सत्तार यांचे 3 धक्कादायक संकेत; अंतिम निर्णय एकनाथ शिंदेंच घेणार
दमाहे कुटुंबावर दुःखाचा डोंगर; हसत-खेळत सहलीला निघाले, पण 1 क्षणात सर्व काही संपलं….!
भीषण सुरत बस अपघातानंतर संभ्रम वाढला; 18 तासांनंतरही 6 मृतांची ओळख नाही; नातेवाईकांचा संताप !
6,129 बोटी किनाऱ्यावर
मान्सून मत्स्यव्यवसाय विभागाच्या माहितीनुसार, रायगड जिल्ह्यातील एकूण 4 हजार 293 यांत्रिक आणि मोटारचलित बोटी तसेच 1 हजार 836 बिगर-मोटारचलित बोटी या बंदीच्या कालावधीत समुद्रात जाणार नाहीत. या सर्व बोटी सध्या विविध किनारी भागांमध्ये सुरक्षितरित्या उभ्या करण्यात आल्या आहेत.
दरवर्षीप्रमाणे यंदाही मासेमारी बंदी लागू झाल्यानंतर समुद्रकिनाऱ्यावर बोटींची मोठी गर्दी पाहायला मिळत आहे. नेहमी मासळीच्या शोधात समुद्रात धावणाऱ्या या बोटी आता शांतपणे किनाऱ्यावर उभ्या असल्याचे दृश्य पर्यटकांसाठीही आकर्षण ठरत आहे.
सुरक्षेसाठी घेतला जाणारा महत्त्वाचा निर्णय
मान्सून काळात अरबी समुद्रात वादळी वारे, उंच लाटा, जोरदार पाऊस आणि कमी दृश्यमानता यामुळे समुद्रात मासेमारी करणे अत्यंत धोकादायक ठरते. अशा परिस्थितीत अपघात होण्याची शक्यता वाढते. अनेकदा बोटी भरकटणे, यंत्रणा निकामी होणे किंवा जीवितहानीच्या घटना घडू शकतात.
याच पार्श्वभूमीवर केंद्र व राज्य शासनाच्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार दरवर्षी 1 जून ते 31 जुलै या कालावधीत खोल समुद्रातील मासेमारीवर बंदी लागू केली जाते. या निर्णयामुळे हजारो मच्छिमारांचे जीव सुरक्षित राहण्यास मदत होते.
मत्स्यसंपत्तीच्या संवर्धनालाही मदत
ही बंदी केवळ मच्छिमारांच्या सुरक्षेसाठीच नसून समुद्रातील मत्स्यसंपत्तीच्या संवर्धनासाठीही महत्त्वाची मानली जाते. मान्सून काळ हा अनेक मासळी प्रजातींच्या प्रजननाचा काळ असतो. या काळात मासेमारी सुरू राहिल्यास लहान मासे आणि अंडी नष्ट होण्याचा धोका निर्माण होतो.
दोन महिन्यांच्या विश्रांतीमुळे समुद्रातील जैवविविधता टिकून राहते आणि पुढील हंगामात माशांचे उत्पादन वाढण्यास मदत होते. त्यामुळे दीर्घकालीन दृष्टीने हा निर्णय मत्स्यव्यवसायासाठीही फायदेशीर मानला जातो.
हजारो कुटुंबांच्या अर्थकारणावर परिणाम
रायगडातील किनारी भागांमध्ये मत्स्यव्यवसाय हा प्रमुख रोजगाराचा स्रोत आहे. मासेमारी बंदीमुळे दोन महिन्यांसाठी या व्यवसायाची गती मंदावते. मासे पकडणे, विक्री, वाहतूक, प्रक्रिया उद्योग, बर्फ कारखाने आणि बाजारपेठांशी संबंधित अनेक व्यवसायांवर त्याचा परिणाम जाणवतो.
मच्छिमारांना या काळात उत्पन्नाचे पर्यायी स्रोत शोधावे लागतात. काहीजण बांधकाम क्षेत्रात मजुरी करतात, तर काहीजण पर्यटन, वाहतूक किंवा इतर हंगामी कामांकडे वळतात.
बोटींची दुरुस्ती आणि जाळ्यांची देखभाल
मासेमारी बंदीचा कालावधी अनेक मच्छिमारांसाठी देखभाल आणि तयारीचा काळही असतो. या काळात बोटींची दुरुस्ती, इंजिन तपासणी, रंगकाम, सुरक्षा उपकरणांची तपासणी तसेच मासेमारीसाठी वापरण्यात येणाऱ्या जाळ्यांची दुरुस्ती केली जाते.यामुळे ऑगस्ट महिन्यात मासेमारी पुन्हा सुरू होताच मच्छिमारांना नव्या जोमाने समुद्रात उतरणे शक्य होते.
मासळीच्या बाजारावर परिणाम
मासेमारी बंदीचा थेट परिणाम मासळी बाजारावरही दिसून येतो. समुद्रातून ताजी मासळी येण्याचे प्रमाण कमी झाल्याने बाजारात उपलब्धता घटते. परिणामी काही लोकप्रिय मासळींच्या दरांमध्ये वाढ होण्याची शक्यता निर्माण होते.
विशेषतः कोळंबी, सुरमई, बांगडा, पापलेट यांसारख्या मासळींना मोठी मागणी असते. पुरवठा कमी झाल्यास त्यांच्या किमती वाढू शकतात. या काळात अनेक व्यापारी गोठवलेली मासळी किंवा इतर जिल्ह्यांतून येणाऱ्या मासळीवर अवलंबून राहतात.
ग्राहकांनाही जाणवणार परिणाम
मासेमारी बंदीमुळे ग्राहकांना ताजी मासळी कमी प्रमाणात उपलब्ध होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे घरगुती ग्राहक तसेच हॉटेल आणि रेस्टॉरंट व्यवसायांनाही त्याचा परिणाम जाणवू शकतो.काही ठिकाणी पर्यायी स्वरूपात गोठवलेली मासळी विक्रीसाठी उपलब्ध असली तरी ताज्या मासळीची मागणी कायम राहते. त्यामुळे बाजारातील दरांमध्ये चढ-उतार होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
नियमभंग करणाऱ्यांवर कठोर कारवाई
मत्स्यव्यवसाय विभागाने सर्व मच्छिमारांना बंदी काळातील नियमांचे काटेकोर पालन करण्याचे आवाहन केले आहे. बंदी असूनही समुद्रात मासेमारी करणाऱ्या बोटी आढळल्यास त्यांच्यावर कडक कारवाई करण्यात येणार आहे.यासाठी किनारी भागांमध्ये गस्त वाढविण्यात येणार असून विविध विभागांमार्फत नियमित पाहणी केली जाणार आहे. नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर दंडात्मक कारवाईसह परवाने रद्द करण्याचीही शक्यता आहे.
1 ऑगस्टपासून पुन्हा समुद्रात
सध्या दोन महिन्यांसाठी किनाऱ्यावर विसावलेल्या रायगडातील हजारो बोटी 1 ऑगस्टपासून पुन्हा समुद्रात उतरणार आहेत. त्यानंतर नव्या हंगामाला सुरुवात होईल आणि मत्स्यव्यवसायाला पुन्हा गती मिळेल.तोपर्यंत रायगडच्या समुद्रकिनाऱ्यांवर उभ्या असलेल्या हजारो बोटी मान्सूनच्या आगमनाची साक्ष देत राहतील. मच्छिमारांसाठी हा विश्रांतीचा आणि तयारीचा काळ असला तरी त्यांच्या नजरा आता ऑगस्ट महिन्याकडे लागल्या आहेत.
read also : https://ajinkyabharat.com/4-dangerous-signs-sudden-black-spots-on-the-face-cheeks/
