E20 इथेनॉल मिश्रित पेट्रोलमुळे वाहनांचे मायलेज, इंजिन, पेट्रोल पंपांच्या टाक्या आणि इंधन साठवणुकीवर काय परिणाम होतो? जाणून घ्या E20 संदर्भातील 7 महत्त्वाच्या समस्या आणि तज्ज्ञांचे मत.
देशभरात इथेनॉल मिश्रित E20 पेट्रोलचा वापर वाढवण्यावर सरकारचा भर असताना आता या इंधनाबाबत नव्या चिंता समोर येत आहेत. वाहनधारकांकडून इंजिनमध्ये बिघाड, मायलेज कमी होणे आणि वाहन बंद पडण्याच्या तक्रारी सातत्याने येत असतानाच आता पेट्रोल पंप चालकांनीही गंभीर अडचणींचा मुद्दा उपस्थित केला आहे. विशेषतः पावसाळ्यात E20 पेट्रोलच्या साठवणुकीदरम्यान पाणी मिसळण्याचा धोका वाढत असल्याचे सांगितले जात आहे.
इथेनॉलमध्ये पाणी शोषून घेण्याचा (हायग्रोस्कोपिक) गुणधर्म असल्यामुळे पेट्रोल पंपांच्या भूमिगत टाक्यांमध्ये पाण्याचे प्रमाण वाढल्यास इंधनाच्या गुणवत्तेवर परिणाम होऊ शकतो. अनेक पेट्रोल पंपांवरील मालकांनी नाव न जाहीर करण्याच्या अटीवर सांगितले की, E20 पेट्रोल साठवताना पारंपरिक टाक्या आणि पाईपलाईनमध्ये अडचणी निर्माण होत आहेत.
Related News
सोनम वांगचुक : 3 मोठे आदेश! हायकोर्टाचा धक्कादायक निर्णय; खासगी रुग्णालयाची मागणी फेटाळली
Kalyan News: आधारवाडी जेलमध्ये 16 टाके पडतील इतकी मारहाण? कैद्याचा गंभीर आरोप, जाणून घ्या 7 मोठे मुद्दे
शिवाजी पार्कमध्ये ठाकरे गटाच्या आंदोलनात गोंधळ; स्टेजवरून पोलिस-कार्यकर्त्यांत बाचाबाची
रवींद्र धंगेकरांसह 14 आरोपींचा शोध; स्वारगेट पोलिसांची विशेष पथके तैनात
उद्धव ठाकरेंच्या आंदोलनावर गुणरत्न सदावर्तेंचा आक्षेप; ‘गुन्हा दाखल करा’ची मागणी
धक्कादायक! NEET फेरपरीक्षेने उद्ध्वस्त झाले स्वप्न? पुण्यातील विद्यार्थ्याची रँक 8 वरून 10 लाखांच्या पुढे; कोर्टात धाव
5 मोठे धक्के! मालमत्ता जप्तीच्या इशाऱ्यानंतर शिवसेना नगरसेवक रमेश म्हात्रे पोलिसांना शरण, डॉक्टर हल्ला प्रकरणात मोठे अपडेट
ट्रम्प सरकारचा मोठा निर्णय! 18 हजार बेकायदा भारतीयांच्या डिपोर्टेशनची चर्चा
भारताची पहिली भू-औष्णिक क्रांती! 14,000 फूट उंचीवर 1,000 मीटर खोल विहिरींचे उद्घाटन; लडाखमध्ये उभारला जाणार पहिला Geothermal वीज प्रकल्प
5 मोठे संकेत! पुण्याच्या राजकारणात जय पवारांची पॉवरफुल एन्ट्री; भाजपविरोधात नगरसेवक आक्रमक
Monsoon Update : इस्रोच्या सॅटेलाइट फोटोंनी वाढवली चिंता; महाराष्ट्रासह देशभरात मुसळधार पावसाचा इशारा
IAS तुकाराम मुंढे यांनी 3 वेळा मृत्यूला दिला चकवा! रक्ताने माखलेले बालपण ते संघर्षातून घडलेला धडाकेबाज अधिकारी
पावसाळ्यात का वाढते धोका?
तज्ज्ञांच्या माहितीनुसार, पेट्रोल पंपांच्या भूमिगत टाक्यांमध्ये पावसाळ्यात किंवा वाढलेल्या आर्द्रतेमुळे काही प्रमाणात पाणी प्रवेश करू शकते. याशिवाय इंधन वाहून आणणाऱ्या टँकरमधूनही अल्प प्रमाणात ओलावा टाकीत पोहोचण्याची शक्यता असते.
E20 पेट्रोलमध्ये सुमारे 20 टक्के इथेनॉल असते. इथेनॉल पाणी सहज शोषून घेत असल्यामुळे टाकीतील पाण्याचे प्रमाण ठराविक मर्यादेपेक्षा वाढल्यास ‘फेज सेपरेशन’ नावाची प्रक्रिया सुरू होऊ शकते.
काय असते फेज सेपरेशन?
फेज सेपरेशन म्हणजे इथेनॉल आणि पाणी एकत्र येऊन टाकीच्या तळाशी बसते, तर पेट्रोल वरच्या थरात राहते. पेट्रोल पंपावरील डिस्पेन्सिंग यंत्रणा इंधन टाकीच्या तळातून इंधन खेचत असल्याने काही परिस्थितीत वाहनात पेट्रोलऐवजी पाणी व इथेनॉलचे मिश्रण जाण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
यामुळे वाहन अचानक बंद पडणे, इंजिन मिसफायर होणे, स्टार्टिंगमध्ये अडचण येणे किंवा इंजिनच्या कार्यक्षमतेवर परिणाम होऊ शकतो, अशी भीती व्यक्त केली जात आहे.
किनारपट्टी भागात अधिक चिंता
तज्ज्ञांच्या मते, किनारपट्टी भागात वातावरणातील आर्द्रता जास्त असल्यामुळे अशा भागांतील पेट्रोल पंपांमध्ये E20 साठवताना अधिक दक्षता घ्यावी लागू शकते. जास्त आर्द्रतेमुळे टाकीत ओलावा वाढण्याची शक्यता तुलनेने अधिक असते.
पंप मालकांची आणखी एक चिंता
पेट्रोल पंप चालकांच्या म्हणण्यानुसार, अनेक जुन्या पेट्रोल पंपांमध्ये आजही माईल्ड स्टीलच्या टाक्या आणि पाईपलाईनचा वापर केला जातो. इथेनॉलमुळे पाण्याचा संपर्क वाढल्यास गंज (Corrosion) निर्माण होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. त्यामुळे भविष्यात देखभाल खर्च वाढण्याची भीतीही व्यक्त केली जात आहे.
ग्राहकांच्या तक्रारी वाढल्या
काही वाहनचालकांनी खालील समस्या अनुभवत असल्याचे सांगितले आहे.
- वाहन सुरू होण्यास अडचण
- इंजिनमध्ये कंपन
- मायलेजमध्ये घट
- इंजिन चेतावणी दिवा सुरू होणे
- काही अंतरानंतर वाहन बंद पडणे
तथापि, प्रत्येक प्रकरणात यामागे केवळ E20 पेट्रोलच कारणीभूत आहे, असे निश्चितपणे सांगता येत नाही. वाहनाची देखभाल, इंधन प्रणालीची स्थिती, इंजिनची रचना आणि वाहन उत्पादकाने दिलेल्या E20 सुसंगततेवरही परिणाम अवलंबून असतो.
सरकारचा उद्देश काय?
देशातील कच्च्या तेलावरील आयात अवलंबित्व कमी करणे, ऊस उत्पादक शेतकऱ्यांना बाजारपेठ उपलब्ध करून देणे आणि कार्बन उत्सर्जन कमी करणे या उद्देशाने केंद्र सरकारने E20 इंधनाला प्रोत्साहन दिले आहे. अनेक नव्या वाहनांना E20 सुसंगत बनवण्यात आले आहे.
वाहनधारकांनी काय काळजी घ्यावी?
- वाहन उत्पादकाने E20 इंधनासाठी मान्यता दिली आहे का ते तपासा.
- नियमित सर्व्हिसिंग करून इंधन फिल्टर वेळेवर बदला.
- वाहनात वारंवार स्टार्टिंग किंवा इंजिनची समस्या जाणवल्यास अधिकृत सर्व्हिस सेंटरमध्ये तपासणी करा.
- विश्वासार्ह पेट्रोल पंपावरूनच इंधन भरण्याला प्राधान्य द्या.
तज्ज्ञांचे मत
तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, E20 इंधनाचा वापर योग्य साठवणूक व्यवस्था, आधुनिक टाक्या, नियमित तपासणी आणि गुणवत्तेचे नियंत्रण यांसह केल्यास संभाव्य समस्या कमी करता येऊ शकतात. मात्र, जुन्या पायाभूत सुविधांचे आधुनिकीकरण करणे आवश्यक असल्याचेही ते सांगतात.
सध्या E20 पेट्रोलबाबत ग्राहक आणि पेट्रोल पंप चालकांकडून विविध चिंता व्यक्त होत असल्या तरी, या मुद्द्यांवर अधिकृत तपासणी, तांत्रिक मूल्यांकन आणि संबंधित तेल कंपन्यांचे स्पष्टीकरण महत्त्वाचे ठरणार आहे.
