No UPI Day Today 2 October : आज बाजारात जाताना खिशात कॅश ठेवा; व्यापाऱ्यांचा ‘नो UPI डे’, अतिरिक्त शुल्काच्या प्रस्तावाला विरोध
No UPI Day Today 2 October : देशभरातील व्यापारी संघटनांनी आज, २ ऑक्टोबर रोजी ‘No UPI Day’ आंदोलनाची हाक दिली आहे. UPI व्यवहारांवर प्रस्तावित मर्चंट डिस्काउंट रेट (MDR) आकारण्याच्या निर्णयाला विरोध दर्शवण्यासाठी व्यापाऱ्यांकडून हे आंदोलन करण्यात येत आहे. त्यामुळे आज बाजारपेठेत खरेदीसाठी किंवा विविध वस्तू व सेवांचे व्यवहार करण्यासाठी जाताना नागरिकांनी खिशात रोख रक्कम ठेवणे आवश्यक ठरू शकते. आंदोलनात सहभागी व्यापारी UPI QR कोडद्वारे व्यवहार स्वीकारणार नसल्याचे व्यापारी संघटनांकडून सांगण्यात आले आहे.
व्यापाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार, UPI आणि डिजिटल व्यवहारांना त्यांचा विरोध नाही. मात्र, UPI स्वीकारण्यासाठी व्यापाऱ्यांवर कोणत्याही प्रकारचे अतिरिक्त शुल्क लागू करण्यात येऊ नये, अशी त्यांची भूमिका आहे. या मागणीसाठी देशातील विविध व्यापारी संघटनांनी २ ऑक्टोबर रोजी एक दिवसाचा ‘नो UPI डे’ पाळण्याचे आवाहन केले आहे.
No UPI Day : UPI व्यवहारांवर MDR लागू करण्याच्या प्रस्तावाला विरोध
UPI व्यवहारांवर ०.४ टक्के मर्चंट डिस्काउंट रेट (MDR) आकारण्याच्या प्रस्तावाला व्यापाऱ्यांनी विरोध दर्शवला आहे. सरकारकडून देशातील सुमारे ९६ टक्के छोट्या व्यापाऱ्यांना या शुल्कातून वगळण्यात येणार असल्याचे स्पष्ट करण्यात आले असले, तरी व्यापारी संघटनांचा विरोध कायम आहे.
Related News
व्यापाऱ्यांच्या मते, छोट्या टक्केवारीचे शुल्क असल्याचे दिसत असले तरी मोठ्या प्रमाणावर होणाऱ्या डिजिटल व्यवहारांमध्ये त्याचा आर्थिक परिणाम होऊ शकतो. आधीच GST, वाढते खर्च, वाहतूक खर्च आणि विविध व्यावसायिक अडचणींचा सामना करावा लागत असल्याचे व्यापारी सांगतात. अशा परिस्थितीत UPI व्यवहारांवर अतिरिक्त शुल्क आकारल्यास त्याचा परिणाम व्यापाराच्या नफ्यावर होऊ शकतो, असा दावा व्यापाऱ्यांकडून केला जात आहे.
केंद्रीय अर्थमंत्र्यांशी चर्चेनंतरही आंदोलन कायम
या मुद्द्यावर व्यापारी प्रतिनिधी आणि केंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारमण यांच्यात चर्चा झाल्याचे सांगण्यात येत आहे. मात्र, चर्चेनंतरही व्यापारी संघटनांनी आपली भूमिका कायम ठेवली आहे. प्रस्तावित MDRचा निर्णय मागे घेण्यात यावा, अशी मागणी व्यापाऱ्यांकडून करण्यात येत आहे.
व्यापारी संघटनांनी सरकारला याबाबत निर्णय घेण्यासाठी १५ ऑक्टोबरपर्यंतचा कालावधी दिल्याचे सांगितले आहे. तोपर्यंत निर्णय मागे न घेतल्यास आंदोलन अधिक तीव्र करण्याचा इशारा काही व्यापारी संघटनांनी दिला आहे. काही व्यापाऱ्यांनी UPI QR कोड मशीन नदीत फेकण्याचाही इशारा दिल्याचे या आंदोलनाच्या पार्श्वभूमीवर सांगण्यात आले आहे.
पुण्यात व्यापारी संघटनांचा ‘No UPI Day’
महाराष्ट्रातही या आंदोलनाला व्यापारी संघटनांकडून प्रतिसाद मिळत आहे. पुण्यात पुणे व्यापारी महासंघ आणि द पुना मर्चंट चेंबर यांनी व्यापाऱ्यांना २ ऑक्टोबर रोजी UPI व्यवहार टाळून आंदोलनात सहभागी होण्याचे आवाहन केले आहे.
या आंदोलनादरम्यान दुकाने आणि व्यवसाय बंद ठेवण्याऐवजी ते नियमितपणे सुरू ठेवून UPI व्यवहार न करण्याची भूमिका काही व्यापाऱ्यांनी घेतली आहे. काही व्यापारी काळे कपडे परिधान करून निषेध नोंदवणार असल्याचेही सांगण्यात आले आहे.
व्यापाऱ्यांच्या मते, या आंदोलनाचा उद्देश UPI किंवा डिजिटल पेमेंट व्यवस्थेला विरोध करणे नसून डिजिटल व्यवहारांसाठी व्यापाऱ्यांकडून अतिरिक्त शुल्क आकारण्याच्या प्रस्तावाला विरोध करणे हा आहे.
मध्य प्रदेशात यापूर्वी ‘No UPI Day’
या मागणीसाठी मध्य प्रदेशातील व्यापारी संघटनांनी यापूर्वीच आंदोलन केले आहे. २३ सप्टेंबर रोजी भोपाळ, इंदूर, जबलपूर आणि ग्वालियर यांसारख्या शहरांमध्ये सुमारे १२५ व्यापारी संघटनांनी ‘नो UPI डे’ आंदोलन केल्याचे सांगण्यात आले आहे.
सरकारने MDRचा निर्णय मागे न घेतल्यास आंदोलन अधिक व्यापक करण्याचा इशारा व्यापारी संघटनांकडून देण्यात आला आहे. महागाई आणि विविध शुल्कांमुळे व्यापारावर परिणाम होत असल्याचा दावा व्यापारी संघटनांनी केला आहे.
No UPI Day : महाराष्ट्रातील विविध संघटनांचाही पाठिंबा
महाराष्ट्रातही या आंदोलनाला काही व्यापारी आणि व्यावसायिक संघटनांचा पाठिंबा मिळाला आहे. महाराष्ट्र चेंबर ऑफ कॉमर्स, इंडस्ट्री, अॅग्रिकल्चर (MACCIA) तसेच पेट्रोल पंप डीलर्स असोसिएशन यांनी एकदिवसीय UPI बंदला पाठिंबा दिल्याचे सांगण्यात आले आहे.
यामुळे किराणा, पेट्रोलियम, इलेक्ट्रॉनिक्स, अन्नधान्य आणि इतर क्षेत्रातील व्यापाऱ्यांमध्ये या आंदोलनाबाबत चर्चा सुरू आहे. मात्र, प्रत्येक दुकान किंवा व्यवसाय आज UPI स्वीकारणार नाही, असे नाही. आंदोलनात सहभागी व्यापारीच UPI व्यवहार टाळणार असल्याने नागरिकांनी व्यवहार करण्यापूर्वी संबंधित दुकानात डिजिटल पेमेंटची सुविधा उपलब्ध आहे की नाही, याची खात्री करणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
‘UPI ला विरोध नाही, अतिरिक्त शुल्काला विरोध’
व्यापारी संघटनांनी आपली भूमिका स्पष्ट करताना UPI आणि डिजिटल व्यवहार बंद करण्याचा कायमस्वरूपी निर्णय नसल्याचे सांगितले आहे. आजचा ‘नो UPI डे’ हा प्रस्तावित MDRच्या विरोधातील प्रतीकात्मक आंदोलन असल्याचे व्यापारी संघटनांचे म्हणणे आहे.
डिजिटल व्यवहारामुळे व्यवहार सुलभ झाले असून ग्राहक आणि व्यापारी दोघांनाही त्याचा फायदा होत असल्याचे मान्य करत, UPI स्वीकारण्यासाठी व्यापाऱ्यांवर अतिरिक्त आर्थिक भार पडू नये, अशी मागणी करण्यात आली आहे.
नागरिकांनी काय काळजी घ्यावी?
आज २ ऑक्टोबर रोजी बाजारात खरेदीसाठी जाणाऱ्या नागरिकांनी पर्यायी पेमेंटची व्यवस्था ठेवणे योग्य ठरेल. काही व्यापारी UPI स्वीकारणार नसल्याने रोख रक्कम जवळ ठेवणे किंवा उपलब्ध असल्यास इतर पेमेंट पर्यायांची माहिती घेणे उपयोगी ठरू शकते.
दरम्यान, ‘No UPI Day’च्या माध्यमातून व्यापारी संघटना सरकारपर्यंत आपला विरोध पोहोचवण्याचा प्रयत्न करत आहेत. आता प्रस्तावित MDRबाबत सरकारकडून पुढील निर्णय काय घेतला जातो आणि व्यापारी संघटनांची पुढील भूमिका काय असेल, याकडे व्यापारी तसेच ग्राहकांचे लक्ष लागले आहे.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/upi-12/
