Driving Licence New Rules : वाहतूक नियम तोडणं आता पडणार महागात! पॉईंट सिस्टीममुळे थेट ड्रायव्हिंग लायसन्सवर कारवाई; नितीन गडकरींची मोठी घोषणा
Driving Licence Point System : भारतातील रस्ते अपघातांचे प्रमाण कमी करण्यासाठी केंद्र सरकारकडून वाहतूक नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या वाहनचालकांवर अधिक कठोर कारवाई करण्याच्या दिशेने पावले उचलली जात आहेत. वारंवार वाहतूक नियम मोडणाऱ्या चालकांच्या वर्तनावर थेट लक्ष ठेवण्यासाठी वाहतूक खात्यात ‘ग्रेडेड पॉईंट सिस्टीम’ लागू करण्याचा विचार सुरू असल्याची माहिती केंद्रीय रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्री नितीन गडकरी यांनी दिली आहे. या नव्या व्यवस्थेमुळे वाहतूक नियमांचे उल्लंघन केल्यास त्याचा परिणाम केवळ दंडापुरता मर्यादित राहणार नसून, संबंधित चालकाच्या Driving Licence च्या रेकॉर्डवरही होण्याची शक्यता आहे.
नितीन गडकरी यांनी सोसायटी ऑफ इंडियन ऑटोमोबाईल मॅन्युफॅक्चरर्सच्या (SIAM) ६६ व्या वार्षिक संमेलनात देशातील रस्ते सुरक्षा आणि वाहतूक व्यवस्थेबाबत भाष्य करताना या प्रस्तावित यंत्रणेची माहिती दिली. चालकांचे वर्तन हे भारतातील रस्ते सुरक्षेसमोरील मोठे आव्हान असल्याचे त्यांनी यावेळी नमूद केले.
काय आहे ग्रेडेड पॉईंट सिस्टीम?
सध्या एखाद्या वाहनचालकाने वाहतूक नियम मोडल्यास त्याच्यावर दंडात्मक कारवाई केली जाते. काही गंभीर उल्लंघनांच्या प्रकरणांमध्ये लायसन्स निलंबित करण्याची तरतूदही आहे. मात्र, प्रस्तावित ग्रेडेड पॉईंट सिस्टीममध्ये वाहनचालकाच्या वाहतूक नियमभंगाचा संपूर्ण रेकॉर्ड अधिक व्यवस्थितपणे ट्रॅक केला जाणार आहे.
Related News
या यंत्रणेनुसार, चालकाने केलेल्या वाहतूक नियमभंगाच्या गंभीरतेनुसार त्याच्या रेकॉर्डवर ठराविक पॉईंट्स जमा किंवा वजा केले जाऊ शकतात. उदाहरणार्थ, वेगमर्यादा ओलांडणे, सिग्नल तोडणे किंवा इतर धोकादायक पद्धतीने वाहन चालवणे यासारख्या प्रकारांची नोंद चालकाच्या ड्रायव्हिंग रेकॉर्डशी जोडली जाण्याची शक्यता आहे.
विशिष्ट मर्यादेपेक्षा नियमभंग वाढल्यास संबंधित चालकावर लायसन्स निलंबित करण्यापासून ते गंभीर प्रकरणात लायसन्स रद्द करण्यापर्यंतची कारवाई करण्याची व्यवस्था प्रस्तावित केली जाऊ शकते.
वारंवार नियम मोडणाऱ्या चालकांवर विशेष लक्ष
या पॉईंट सिस्टीमचा मुख्य उद्देश एकदा दंड आकारून वाहनचालकाला सोडून देणे हा नसून, त्याच्या दीर्घकालीन ड्रायव्हिंग वर्तनावर लक्ष ठेवणे हा आहे.
गडकरी यांनी यावेळी स्पष्ट केले की, भारतातील रस्ते सुरक्षेच्या दृष्टीने चालकांचे वर्तन हा महत्त्वाचा मुद्दा आहे. एखाद्या चालकाकडून सातत्याने नियमांचे उल्लंघन होत असेल, तर केवळ प्रत्येक वेळी चलन कापून समस्या सुटणार नाही. अशा चालकांवर अतिरिक्त कारवाई करण्यासाठी अधिक प्रभावी यंत्रणेची गरज असल्याचे त्यांनी सांगितले.
त्यामुळे भविष्यात एखाद्या चालकाच्या रेकॉर्डमध्ये वारंवार नियमभंग आढळल्यास त्याच्यावर अधिक कठोर कारवाई होण्याची शक्यता आहे.
कोणत्या नियमभंगामुळे पॉईंट्स लागू होऊ शकतात?
प्रस्तावित यंत्रणेत कोणत्या नियमाला किती पॉईंट्स असतील, याचे अंतिम स्वरूप अद्याप स्पष्ट झालेले नाही. मात्र, गडकरी यांनी चर्चेदरम्यान वेगमर्यादा ओलांडणे, सिग्नल तोडणे आणि धोकादायक वाहन चालवणे यांसारख्या प्रकारांचा उल्लेख केला.
भविष्यात नियमभंगाची गंभीरता लक्षात घेऊन पॉईंट्सची श्रेणी निश्चित केली जाऊ शकते. किरकोळ उल्लंघनासाठी कमी आणि गंभीर वाहतूक नियमभंगासाठी अधिक पॉईंट्स अशी रचना असण्याची शक्यता आहे.
मात्र, पॉईंट्सची नेमकी संख्या, मर्यादा, कोणत्या उल्लंघनासाठी किती पॉईंट्स आणि लायसन्स निलंबन किंवा रद्द करण्याची अचूक प्रक्रिया याबाबत अधिकृत अंतिम नियम अद्याप समोर आलेले नाहीत.
चांगल्या चालकांनाही मिळणार फायदा?
या प्रस्तावाची विशेष बाब म्हणजे ही यंत्रणा केवळ दंडात्मक स्वरूपाची ठेवण्याचा विचार नाही. नियमांचे सातत्याने पालन करणाऱ्या आणि स्वच्छ ड्रायव्हिंग रेकॉर्ड असलेल्या चालकांना प्रोत्साहन देण्याचाही प्रस्ताव असल्याचे सांगण्यात आले आहे.
चांगला ड्रायव्हिंग रेकॉर्ड असलेल्या वाहनचालकांना विमा कंपन्यांकडून विशेष सवलत किंवा इतर प्रकारचे प्रोत्साहन मिळण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. त्यामुळे सुरक्षित आणि जबाबदारीने वाहन चालवणाऱ्या चालकांना आर्थिक फायदा मिळू शकतो.
मात्र, या प्रोत्साहनाचे नेमके स्वरूप, पात्रता आणि अंमलबजावणीची पद्धत अद्याप स्पष्ट झालेली नाही.
लायसन्स लगेच रद्द होणार का?
या घोषणेनंतर वाहनचालकांमध्ये सर्वात मोठा प्रश्न निर्माण झाला आहे की, “एकदा नियम तोडला की लायसन्स रद्द होणार का?” तर तसे नाही.
प्रस्तावित ग्रेडेड पॉईंट सिस्टीमचा उद्देश प्रत्येक वाहतूक नियमभंगानंतर थेट लायसन्स रद्द करणे असा नाही. उलट, वारंवार आणि गंभीर स्वरूपाचे नियमभंग करणाऱ्या चालकांच्या रेकॉर्डचा विचार करून टप्प्याटप्प्याने कारवाई करण्याची संकल्पना आहे.
त्यामुळे वाहनचालकांनी सध्या घाबरण्याऐवजी वाहतूक नियमांचे काटेकोरपणे पालन करणे महत्त्वाचे आहे. अंतिम नियम लागू झाल्यानंतर पॉईंट्सची रचना आणि कारवाईचे निकष अधिक स्पष्ट होतील.
रस्ते सुरक्षेसाठी मोठा बदल ठरण्याची शक्यता
भारतात दरवर्षी मोठ्या प्रमाणावर रस्ते अपघात होतात. यामध्ये वेगाने वाहन चालवणे, वाहतूक सिग्नलचे उल्लंघन, निष्काळजीपणे वाहन चालवणे आणि इतर नियमभंग हे महत्त्वाचे घटक आहेत.
अशा परिस्थितीत वाहनचालकाच्या संपूर्ण ड्रायव्हिंग वर्तनाची नोंद ठेवणारी पॉईंट सिस्टीम प्रभावीपणे लागू झाल्यास वाहतूक नियमांचे पालन वाढण्यास मदत होऊ शकते.
मात्र, या यंत्रणेची अंमलबजावणी पारदर्शक असणे, चुकीच्या चलनांवर दुरुस्तीची संधी मिळणे आणि चालकांना अपील करण्याची योग्य प्रक्रिया उपलब्ध असणेही तितकेच महत्त्वाचे ठरणार आहे.
एकूणच, नितीन गडकरी यांनी मांडलेली ग्रेडेड पॉईंट सिस्टीम ही सध्या प्रस्तावाच्या टप्प्यात आहे. अंतिम नियम आणि अंमलबजावणीची तारीख अधिकृतपणे जाहीर झाल्यानंतरच वाहनचालकांवर नेमका काय परिणाम होणार, हे स्पष्ट होईल. मात्र, वारंवार वाहतूक नियम मोडणाऱ्या चालकांसाठी ही प्रस्तावित व्यवस्था निश्चितच धोक्याची घंटा ठरू शकते.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/uddhav-thackeray-2/
