पत्नीला पिरियड्स येत नसल्यामुळे पतीने क्रूरतेच्या आधारावर घटस्फोटाची मागणी केली. न्यायालयाने हा दावा का फेटाळला? हिंदू विवाह कायदा, कोर्टाचा निर्णय आणि संपूर्ण प्रकरण जाणून घ्या.
पत्नीला पाळी येत नाही म्हणून घटस्फोटाची मागणी; कोर्टाने काय दिला निर्णय?
भारतातील कौटुंबिक न्यायालयांमध्ये दरवर्षी हजारो घटस्फोटाची प्रकरणे दाखल होतात. काही प्रकरणे आर्थिक वाद, काही कौटुंबिक मतभेद तर काही मानसिक किंवा शारीरिक छळाशी संबंधित असतात. मात्र काही खटले असे असतात जे केवळ एका कुटुंबापुरते मर्यादित राहत नाहीत, तर समाजातील खोलवर रुजलेल्या गैरसमजांवरही प्रकाश टाकतात.
असाच एक धक्कादायक आणि चर्चेचा विषय ठरलेला खटला समोर आला आहे. एका पतीने आपल्या पत्नीला मासिक पाळी (Periods) येत नसल्याच्या कारणावरून घटस्फोटाची मागणी केली. एवढेच नव्हे तर त्याने या कारणाला ‘क्रूरता’ (Cruelty) असे स्वरूप देत न्यायालयात अर्ज दाखल केला. मात्र न्यायालयाने या युक्तिवादाकडे कशा दृष्टीने पाहिले? हा निर्णय महिलांच्या अधिकारांच्या दृष्टीने का महत्त्वाचा ठरतो? जाणून घेऊया संपूर्ण प्रकरण.
Related News
6 खासदारांनी ठाकरेंना दिला जय महाराष्ट्र; संजय जाधवांनी सांगितले खरे कारण
दिव्यांगांच्या रोजगारासाठी अकोल्यात विशेष कला दालन; 24-25 जूनला आयोजन
धक्कादायक! फक्त 4 खिळे ठोकून तासाला ₹10 हजार; अमेरिकेतील कार्पेंटरची महिन्याची कमाई ₹10 लाखांपर्यंत? जाणून घ्या 7 मोठी कारणे
खामगाव रोडवर भीषण अपघात; कारंजा रमजानपूर येथील व्यावसायिकाचा जागीच मृत्यू
39 वर्षांनंतर भावनिक पुनरागमन! काश्मिरी पंडितांच्या डोळ्यांत अश्रू; सुपर्णाची हृदयस्पर्शी कहाणी
सावधान! 7 गंभीर आजारांना आमंत्रण ठरू शकते न धुतलेली जीन्स; रोज धुणं गरजेचं आहे का? जाणून घ्या तज्ज्ञांचे धक्कादायक नियम
नागपुरात थरारक हत्याकांड पोलीसची धडक कारवाई; 3 जणांनी मित्रालाच संपवलं, रेल्वे ट्रॅकवर फेकला मृतदेह
PCOS बद्दलच्या 8 धक्कादायक गैरसमजुती! लठ्ठ महिलांनाच होतो हा आजार? जाणून घ्या तज्ज्ञांचं स्पष्ट सत्य
उद्धव ठाकरेंच्या बैठकीला 20 आमदार उपस्थित, 3 गैरहजर; चर्चांना उधाण
Bigg Boss Marathi 6 फेम अनुश्री मानेची मोठी स्वप्नपूर्ती! भाड्याच्या खोलीतून आलिशान घरापर्यंतचा प्रेरणादायी प्रवास
Sleep Health Tips: रात्री कोणीतरी तुम्हाला पाहतंय? जाणून घ्या 7 धक्कादायक वैज्ञानिक कारणं आणि प्रभावी उपाय
6 खासदारांनंतर 14 आमदारांचा निर्णय ठरणार निर्णायक, ठाकरे गटात आणीबाणीची बैठक
काय होतं संपूर्ण प्रकरण?
पतीने कौटुंबिक न्यायालयात दावा केला की त्याच्या पत्नीला मासिक पाळी येत नाही आणि त्यामुळे ती नैसर्गिकरित्या गर्भधारणा करू शकत नाही. त्याच्या मते, लग्नापूर्वी ही माहिती त्याच्यापासून लपवण्यात आली होती.
यामुळे त्याची फसवणूक झाली असून हे मानसिक क्रूरतेच्या श्रेणीत येते, असा दावा त्याने केला. हिंदू विवाह कायद्यातील क्रूरतेशी संबंधित तरतुदींचा आधार घेत त्याने विवाह मोडण्याची मागणी केली.
न्यायालयाने पत्नीला पाठवली नोटीस
प्रकरण दाखल झाल्यानंतर न्यायालयाने पत्नीला नोटीस बजावली. त्यानंतर पत्नीने न्यायालयात हजर राहत संपूर्ण घटनाक्रम वेगळ्याच पद्धतीने मांडला.तिने स्पष्ट केले की तिला पाळी येत नसल्याची बाब पतीपासून कधीच लपवण्यात आलेली नव्हती. उलट, दोघांमध्ये अनेक वर्षांचे प्रेमसंबंध होते आणि लग्नापूर्वीही ते एकमेकांच्या अत्यंत जवळ होते.
प्रेमविवाह असल्याचा महत्त्वाचा खुलासा
सुनावणीदरम्यान पत्नीने सांगितले की हा विवाह अरेंज नव्हता, तर लव्ह मॅरेज होता. दोघे तीन ते चार वर्षे रिलेशनशिपमध्ये होते.या काळात त्यांच्यात अनेकदा शारीरिक संबंधही आले होते. त्यामुळे पत्नीची वैद्यकीय स्थिती पतीला माहीत नसल्याचा दावा विश्वासार्ह वाटत नसल्याचे न्यायालयाच्या निदर्शनास आले.
मित्राच्या साक्षीने बदलले चित्र
या प्रकरणात पतीच्या मित्राचीही साक्ष नोंदवण्यात आली.सुरुवातीला त्याने पतीची बाजू घेतली. मात्र पुढील चौकशीत त्याने कबूल केले की दोघांचे प्रेमसंबंध अनेक वर्षे होते. एवढेच नव्हे तर भेटण्यासाठी तो स्वतःचा फ्लॅटही त्यांना उपलब्ध करून देत असे.ही बाब न्यायालयासाठी अत्यंत महत्त्वाची ठरली.
लग्नानंतर सुरू झाला कौटुंबिक दबाव
पत्नीने सांगितले की लग्नानंतर सुरुवातीचे काही महिने सर्व काही व्यवस्थित सुरू होते.मात्र नंतर पतीच्या आई-वडिलांनी वारंवार एकच प्रश्न विचारण्यास सुरुवात केली.“तिला मूल होणार नसेल तर आपल्या वंशाचा दिवा कोण लावणार?”अशा प्रकारच्या वक्तव्यांमुळे पत्नीवर मानसिक दबाव वाढू लागला.
दुसरे लग्न करण्यासाठी दबाव
पत्नीच्या म्हणण्यानुसार सासरच्या मंडळींकडून पतीवर दुसरे लग्न करण्यासाठी सतत दबाव आणला जात होता.”अशी मुलगी घरात ठेवून काय उपयोग?”अशा प्रकारच्या टिप्पणीमुळे पतीचे वर्तनही बदलले आणि त्याने पत्नीला मानसिक त्रास देण्यास सुरुवात केली.
क्रूरता’ म्हणजे नेमके काय?
हिंदू विवाह कायद्यानुसार क्रूरता म्हणजे अशी शारीरिक किंवा मानसिक वागणूक ज्यामुळे पती-पत्नीला एकत्र राहणे अशक्य होते.त्यामध्ये मारहाण, गंभीर मानसिक छळ, अपमान, धमक्या किंवा असह्य वर्तन यांचा समावेश होऊ शकतो.मात्र एखाद्या स्त्रीला वैद्यकीय कारणामुळे मासिक पाळी येत नसणे हे स्वतःमध्ये क्रूरतेचे कृत्य ठरत नाही.
न्यायालयाचा स्पष्ट निर्णय
सुनावणीनंतर न्यायालयाने काही महत्त्वाची निरीक्षणे नोंदवली.
- पत्नीची वैद्यकीय स्थिती पतीला आधीपासून माहिती होती.
- हा प्रेमविवाह असल्याचे पुरावे उपलब्ध होते.
- फसवणूक झाल्याचे कोणतेही ठोस पुरावे नव्हते.
- पत्नीने कोणतीही मानसिक किंवा शारीरिक क्रूरता केलेली नव्हती.
यामुळे न्यायालयाने पतीचा घटस्फोटाचा दावा फेटाळून लावला.
महिलांच्या अधिकारांसाठी महत्त्वाचा निर्णय
कायदेतज्ज्ञांच्या मते हा निर्णय अत्यंत महत्त्वाचा आहे.कारण अनेकदा महिलांच्या प्रजननक्षमतेशी संबंधित समस्यांचा वापर घटस्फोटासाठी कारण म्हणून केला जातो.या निर्णयामुळे स्पष्ट झाले की एखाद्या स्त्रीची वैद्यकीय अवस्था ही तिची चूक समजली जाऊ शकत नाही.
समाजासाठी काय संदेश?
या निर्णयातून न्यायालयाने अप्रत्यक्षपणे काही महत्त्वाचे संदेश दिले आहेत.
- महिलांच्या आरोग्याबाबत संवेदनशीलता आवश्यक आहे.
- वंध्यत्व किंवा मासिक पाळीशी संबंधित समस्या हा गुन्हा नाही.
- विवाह विश्वासावर टिकतो, केवळ संततीवर नाही.
- वैद्यकीय स्थितीला क्रूरतेचे स्वरूप देता येत नाही.
- कौटुंबिक दबावामुळे घेतलेले निर्णय कायद्याच्या कसोटीवर टिकत नाहीत.
वैद्यकीय दृष्टिकोन
स्त्रीला मासिक पाळी न येण्यामागे अनेक वैद्यकीय कारणे असू शकतात.
- हार्मोनल असंतुलन
- जन्मजात समस्या
- गर्भाशयातील विकार
- पॉलीसिस्टिक ओव्हरी सिंड्रोम (PCOS)
- अकाली रजोनिवृत्ती
- इतर अंतःस्रावी विकार
यापैकी कोणतेही कारण स्त्रीच्या चारित्र्याशी किंवा वैवाहिक जबाबदारीशी संबंधित नसते.
कायदेतज्ज्ञांचे मत
कायद्याच्या दृष्टीने विवाहामध्ये फसवणूक सिद्ध करण्यासाठी ठोस पुरावे आवश्यक असतात.जर संबंधित माहिती जोडीदाराला आधीपासून माहीत असेल, तर त्यानंतर फसवणुकीचा दावा टिकू शकत नाही.याच कारणामुळे न्यायालयाने या प्रकरणात पतीचा दावा फेटाळला.
हा निर्णय केवळ एका दाम्पत्याच्या वादापुरता मर्यादित नाही. तो समाजातील महिलांविषयी असलेल्या अनेक गैरसमजांना कायदेशीर उत्तर देणारा ठरतो.एखाद्या स्त्रीला मासिक पाळी येत नसणे किंवा तिला मूल होण्यात अडचणी येणे ही तिची चूक नाही. अशा वैद्यकीय स्थितीला “क्रूरता” म्हणून घोषित करता येत नाही, असे न्यायालयाने स्पष्ट केले आहे.
विवाह हा विश्वास, सन्मान आणि परस्पर समजुतीवर टिकतो. वैद्यकीय अडचणींना दोष देऊन वैवाहिक नातेसंबंध तोडण्याचा प्रयत्न कायद्याच्या कसोटीवर टिकत नाही, हा या निर्णयाचा सर्वात मोठा संदेश आहे.
