5 वर्षांत 3 कोटींचे बेडशीट-टॉवेल चोरी; रेल्वेतील धक्कादायक प्रकाराने प्रशासन हादरले
पुणे : रेल्वेच्या वातानुकूलित (AC) डब्यात प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांच्या सोयीसाठी रेल्वे प्रशासनाकडून बेडशीट, चादर, उशी, टॉवेल आणि ब्लँकेटचा समावेश असलेला बेडरोल संच उपलब्ध करून दिला जातो. मात्र काही प्रवाशांकडून ही सार्वजनिक मालमत्ता प्रवासानंतर परत न करता ती सोबत नेली जात असल्याचे धक्कादायक वास्तव समोर आले आहे. पुणे रेल्वे विभागाच्या अधिकृत आकडेवारीनुसार, गेल्या पाच वर्षांत तब्बल 2 लाख 6 हजार 483 बेडरोल साहित्य चोरीला गेले असून त्याची एकूण किंमत सुमारे 2 कोटी 81 लाख 76 हजार रुपयांहून अधिक, म्हणजेच जवळपास 3 कोटी रुपये इतकी आहे.
या आकडेवारीने रेल्वे प्रशासनालाही धक्का बसला असून सार्वजनिक मालमत्तेच्या सुरक्षेबाबत गंभीर प्रश्न निर्माण झाले आहेत. विशेष म्हणजे सर्वाधिक चोरी बेडशीट आणि चादरींची झाल्याचे आकडेवारीतून स्पष्ट झाले आहे.
दररोज हजारो बेडरोलचा पुरवठा
पुणे रेल्वे स्थानकातून दररोज जवळपास 30 लांब पल्ल्याच्या रेल्वेगाड्या सुटतात. या सर्व वातानुकूलित डब्यांमध्ये प्रवाशांना स्वच्छ आणि निर्जंतुक बेडरोल किट पुरवले जाते. या किटमध्ये चादर, बेडशीट, उशी, उशीचे कव्हर, ब्लँकेट, टॉवेल आणि फेस टॉवेलचा समावेश असतो.
Related News
अकोल्यात विवाहितेचा संशयास्पद मृत्यू; धमकीच्या फोननंतर घडली धक्कादायक घटना , 5 मिनिटांत संपलं आयुष्य!
अकोला शिक्षक बदली घोटाळा: 33 शिक्षक निलंबित, 65 जणांची वेतनवाढ रोखली | 136 दोषींवर मोठी कारवाई
14 वर्षांच्या मुलासह बापावर सख्ख्या भावांचा चाकू हल्ला; 5 मोठे धक्कादायक खुलासे
3 मुलींनी वडिलांना दिला शेवटचा धक्का! अंत्यसंस्कारासाठीही नाही आल्या; VIDEO मागितल्याने संताप
राष्ट्रवादीच्या मिशन 2027 ची तयारी? प्रशांत किशोरांकडे सोपवणार निवडणुकीची कमान?
शिवसेना कुणाची? सुप्रीम कोर्टात डॉ. आंबेडकरांच्या विधानाचा उल्लेख; सुनावणीत मोठी टिप्पणी
अंतिम संस्काराचा व्हिडिओ पाठवा… 5100 रुपये पाठवले; वडिलांच्या चितेलाही तिन्ही मुली गैरहजर
शिवसेना चिन्ह वादावर सुप्रीम कोर्टाचे मोठे विधान; ‘आमचा निर्णय भविष्यासाठी लागू होईल’
प्रवास संपल्यानंतर हे साहित्य रेल्वे कर्मचाऱ्यांकडे परत करणे बंधनकारक असते. मात्र अनेक प्रवासी घाईगडबडीत किंवा जाणूनबुजून हे साहित्य आपल्या सामानात ठेवून उतरतात. परिणामी दररोज रेल्वेच्या साहित्यामध्ये मोठ्या प्रमाणात तूट निर्माण होत आहे.
रेल्वेचे थेट नुकसान नाही, पण फटका कर्मचाऱ्यांना
या चोरीमुळे रेल्वेला थेट आर्थिक नुकसान होत नसले तरी त्याची भरपाई करण्याची जबाबदारी खासगी ठेकेदारांवर येते. रेल्वे प्रशासन संबंधित ठेकेदाराच्या बिलातून किंवा अनामत रकमेतून चोरी झालेल्या साहित्याची किंमत वसूल करते.
यानंतर ठेकेदार आपल्या कर्मचाऱ्यांकडून ती रक्कम वसूल करतो. त्यामुळे प्रवाशांनी केलेल्या चुकीचा आर्थिक फटका प्रत्यक्षात सामान्य कर्मचाऱ्यांना बसत असल्याचे वास्तव समोर आले आहे.
काय आहे रेल्वेचा नियम?
रेल्वेच्या नियमानुसार प्रवाशांना बेडरोल पुरवणे आणि प्रवास संपण्यापूर्वी सुमारे अर्धा तास आधी ते परत जमा करून घेणे ही संपूर्ण जबाबदारी संबंधित खासगी ठेकेदार आणि त्याच्या कर्मचाऱ्यांची असते.
रात्री उशिरा किंवा पहाटे स्थानक आल्यामुळे अनेक प्रवासी घाईत उतरतात. अशा वेळी टॉवेल, बेडशीट किंवा इतर साहित्य डब्यात परत न देता ते सामानासह घेऊन जातात. अंतिम स्थानकावर सर्व साहित्याची मोजणी केली जाते. त्यावेळी जितक्या वस्तू कमी आढळतात, त्या वस्तूंची बाजारभावानुसार किंमत निश्चित करून संबंधित ठेकेदाराकडून ती रक्कम वसूल केली जाते.
2.81 कोटी रुपयांची भरपाई वसूल
पुणे रेल्वे विभागाने गेल्या पाच वर्षांत गहाळ झालेल्या सर्व साहित्याचे ऑडिट केले. त्यानुसार एकूण नुकसान 2 कोटी 81 लाख 76 हजार 89 रुपये इतके निश्चित करण्यात आले. रेल्वे प्रशासनाने ही संपूर्ण रक्कम संबंधित ठेकेदारांच्या बिलातून वसूल केली आहे.
यामुळे रेल्वेचे आर्थिक नुकसान टळले असले, तरी ठेकेदार आणि त्यांच्याकडे कार्यरत कर्मचाऱ्यांवर मोठा आर्थिक ताण निर्माण झाला आहे.
सर्वाधिक कोणत्या वस्तू चोरीला गेल्या?
रेल्वे प्रशासनाने प्रसिद्ध केलेल्या आकडेवारीनुसार गेल्या पाच वर्षांत चोरीला गेलेल्या वस्तूंचा तपशील पुढीलप्रमाणे आहे –
- चादरी – 63,549
- उशीचे कव्हर – 59,063
- फेस टॉवेल – 57,202
- ब्लँकेट – 15,043
- उशा – 11,626
याशिवाय मोठ्या प्रमाणात बेडशीट आणि इतर साहित्यही गहाळ झाल्याची नोंद करण्यात आली आहे.
सार्वजनिक मालमत्तेचे संरक्षण आवश्यक
रेल्वे प्रशासनाने प्रवाशांना आवाहन केले आहे की, रेल्वेत उपलब्ध करून दिलेले साहित्य ही सार्वजनिक मालमत्ता आहे. त्याचा वापर केल्यानंतर ते नियमानुसार कर्मचाऱ्यांकडे परत करणे प्रत्येक प्रवाशाचे कर्तव्य आहे.
काही प्रवाशांच्या निष्काळजीपणामुळे किंवा चोरीच्या प्रवृत्तीमुळे संपूर्ण व्यवस्थेवर परिणाम होत आहे. याचा आर्थिक फटका ठेकेदार आणि कर्मचाऱ्यांना बसत असून सार्वजनिक सुविधांवरही त्याचा परिणाम होतो.
रेल्वे प्रशासनाचा इशारा
रेल्वे जनसंपर्क विभागाने सांगितले की, सार्वजनिक मालमत्तेचे संरक्षण करण्यासाठी प्रवाशांनी सहकार्य करणे अत्यंत गरजेचे आहे. भविष्यात बेडरोल वितरण आणि संकलन प्रक्रियेत अधिक कडक उपाययोजना करण्याचा विचार सुरू असून, आवश्यकतेनुसार देखरेखही वाढवली जाणार आहे.
रेल्वे प्रशासनाने प्रवाशांना सार्वजनिक मालमत्तेचा जबाबदारीने आणि प्रामाणिकपणे वापर करण्याचे आवाहन केले आहे. रेल्वेकडून उपलब्ध करून दिले जाणारे बेडशीट, टॉवेल, चादर आणि इतर साहित्य हे प्रवाशांच्या सोयीसाठी असते, ते घरी नेण्यासाठी नव्हे. अशा चोरीच्या घटनांमुळे केवळ कोट्यवधी रुपयांचे आर्थिक नुकसान होत नाही, तर त्याचा फटका संबंधित ठेकेदार आणि सामान्य कर्मचाऱ्यांनाही सहन करावा लागतो. सार्वजनिक सुविधांचे संरक्षण ही प्रत्येक नागरिकाची जबाबदारी आहे. प्रवाशांनी नियमांचे पालन करून साहित्य परत केल्यास रेल्वेची सेवा अधिक सक्षम, दर्जेदार आणि सर्वांसाठी उपलब्ध राहण्यास निश्चितच मदत होईल.
