महावितरणचा ‘स्मार्ट’ सुरक्षेवर भर: वितरण रोहित्रांना एफआरपीचे अभेद्य सुरक्षा कुंपण; अपघात व चोरीला बसणार आळा
सार्वजनिक सुरक्षेला सर्वोच्च प्राधान्य देत आणि राज्यातील वीज वितरण यंत्रणा अधिक सुरक्षित व सक्षम करण्याच्या दिशेने महावितरणने एक महत्त्वपूर्ण आणि अभिनव पाऊल उचलले आहे. नागपूर परिमंडळातील वर्दळीच्या तसेच अपघातप्रवण भागांमध्ये असलेल्या वितरण रोहित्रांच्या (Distribution Transformer Centres – DTC) सुरक्षिततेसाठी आता ‘फायबर रिइन्फोर्स्ड पॉलीइथिलीन’ (FRP) या उच्च दर्जाच्या, टिकाऊ आणि शॉकप्रूफ साहित्याचे विशेष सुरक्षा कुंपण बसविण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे.
या उपक्रमामुळे विजेच्या अपघातांना मोठ्या प्रमाणात आळा बसणार असून, वीज चोरी आणि अनधिकृत हस्तक्षेपाच्या घटनांवरही प्रभावी नियंत्रण मिळवणे शक्य होणार असल्याचे महावितरणकडून स्पष्ट करण्यात आले आहे. येत्या 24 महिन्यांत हा प्रकल्प टप्प्याटप्प्याने पूर्ण केला जाणार आहे.
उघड्या रोहित्रांमुळे निर्माण होणारा धोका
राज्यातील अनेक भागांमध्ये वितरण रोहित्रे उघडी किंवा अर्धवट सुरक्षित अवस्थेत आढळतात. काही ठिकाणी दरवाजे तुटलेले असतात, तर काही ठिकाणी गंजामुळे संरक्षण कमी झालेले असते. अशा परिस्थितीत लहान मुले, पादचारी आणि स्थानिक नागरिकांसाठी गंभीर अपघाताचा धोका निर्माण होतो.
Related News
IMD चा मोठा इशारा! पुढील 96 तास मुसळधार पाऊस, वादळी वाऱ्यांचा तडाखा
Ladki Bahin Yojana : पात्र असूनही पैसे नाहीत? बच्चू कडू आक्रमक, 30 जूनची मुदत
राघव चड्ढा यांना मंत्रिपदाची संधी? मोदी सरकारच्या विस्ताराकडे देशाचे लक्ष
वजनच नाही, शरीरातील लपलेली सूजही ठरू शकते मधुमेह आणि हृदयविकाराचे कारण
शिवराज्याभिषेकाचे स्मरण करत शेंदूरजनमध्ये वृक्षारोपणाचा संकल्प; पाहुण्यांना ताट-वाट्यांचे विनामूल्य वाटप
ITR Filing 2026 सुरू; रिटर्न भरण्यापूर्वी ही कागदपत्रे तयार ठेवा
मोठा राजकीय धक्का! संजय राठोडांच्या नेतृत्वाखाली काँग्रेसच्या 100 हून अधिक कार्यकर्त्यांचा शिवसेनेत प्रवेश
FSSAI ची कडक सूचना : अन्न पॅकिंगसाठी वर्तमानपत्रांना बंदी
353 व्या शिवराज्याभिषेकानंतर दुर्दैवी घटना! साताऱ्याच्या तरुणाचा भीषण अपघातात मृत्यू
3 निष्पाप विद्यार्थ्यांचा दुर्दैवी अंत! साई टेकडी तलावातील हृदयद्रावक दुर्घटनेने छत्रपती संभाजीनगर हादरले
वीज यंत्रणेच्या अत्यंत उच्च दाबाच्या स्वरूपामुळे थोडीशी निष्काळजीपणा देखील जीवघेणा ठरू शकतो. ही गंभीर बाब लक्षात घेऊन महावितरणने संपूर्ण वितरण पेट्यांचे संरक्षण अधिक मजबूत आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या सहाय्याने करण्याचा निर्णय घेतला आहे.
FRP कुंपणाचे वैशिष्ट्य काय?
नवीन प्रणालीमध्ये वापरण्यात येणारे ‘फायबर रिइन्फोर्स्ड पॉलीइथिलीन’ (FRP) हे अत्यंत मजबूत, हलके आणि दीर्घकाळ टिकणारे साहित्य आहे. हे साहित्य शॉकप्रूफ असल्यामुळे विजेचा धोका कमी होतो तसेच हवामानातील तीव्र बदलांनाही ते सहज सहन करू शकते.
महावितरणच्या मते, हे कुंपण खालील बाबतीत अत्यंत उपयुक्त ठरणार आहे—
- पावसाळा, उन्हाळा आणि हिवाळा अशा सर्व ऋतूंमध्ये टिकाऊ
- गंजरोधक आणि दीर्घायुषी संरचना
- विजेच्या धक्क्यापासून अतिरिक्त संरक्षण
- चोरी आणि तोडफोडीला प्रतिबंध
- कमी देखभाल खर्च
या वैशिष्ट्यांमुळे वितरण रोहित्रांची सुरक्षा अधिक भक्कम होणार आहे.
वीज चोरी आणि तांत्रिक बिघाडांवर नियंत्रण
महावितरणच्या अनेक रोहित्रांमध्ये अनधिकृत हस्तक्षेप आणि वीज चोरीच्या घटना घडत असल्याचे निदर्शनास आले आहे. यामुळे केवळ आर्थिक नुकसानच नाही, तर संपूर्ण वीज वितरण प्रणालीवर अतिरिक्त ताण निर्माण होतो.
FRP कुंपणामुळे या प्रकारच्या घटनांना मोठा अटकाव होणार आहे. तसेच रोहित्रांमध्ये होणाऱ्या अनधिकृत बदलांमुळे निर्माण होणारे तांत्रिक बिघाडही कमी होतील. परिणामी ग्राहकांना अधिक अखंडित आणि स्थिर वीजपुरवठा मिळण्यास मदत होणार आहे.
सार्वजनिक आरोग्य आणि स्वच्छतेचा प्रश्न
उघड्या वितरण केंद्रांच्या परिसरात अनेकदा नागरिकांकडून कचरा टाकण्याचे प्रकार घडतात. काही ठिकाणी हा कचरा जाळण्याच्या घटनाही दिसतात, ज्यामुळे मोठ्या दुर्घटनांचा धोका निर्माण होतो.
अशा अस्वच्छतेमुळे—
- तांत्रिक कामांमध्ये अडथळा निर्माण होतो
- दुर्गंधी आणि आरोग्याचा प्रश्न वाढतो
- आग लागण्याचा धोका वाढतो
- वीज यंत्रणेचे मोठे नुकसान होऊ शकते
FRP कुंपणामुळे हे संपूर्ण क्षेत्र बंदिस्त होणार असल्याने अशा समस्या मोठ्या प्रमाणात कमी होतील. त्यामुळे परिसर अधिक स्वच्छ, सुरक्षित आणि नियोजनबद्ध दिसेल.
पारदर्शकतेसाठी महत्त्वाची माहिती फलकांवर
महावितरणने या उपक्रमात पारदर्शकतेवर विशेष भर दिला आहे. प्रत्येक रोहित्राच्या ठिकाणी माहितीफलक लावण्यात येणार आहेत. त्यामध्ये खालील माहिती समाविष्ट असेल—
- वितरण रोहित्र क्रमांक
- संबंधित ‘जनमित्र’ यांचे नाव
- संपर्कासाठी मोबाईल क्रमांक
- त्या रोहित्राशी संबंधित वीज वितरण हानी (DTC Loss)
यामुळे नागरिकांना आपत्कालीन परिस्थितीत किंवा तांत्रिक तक्रारींसाठी थेट संपर्क साधणे सोपे होणार आहे. ही सुविधा ग्राहकाभिमुख सेवा सुधारण्याच्या दिशेने एक महत्त्वाचे पाऊल मानले जात आहे.
टप्प्याटप्प्याने अंमलबजावणी
महावितरणकडून मिळालेल्या माहितीनुसार हा संपूर्ण प्रकल्प पुढील 24 महिन्यांत पूर्ण करण्यात येणार आहे. पहिल्या टप्प्यात नागपूर जिल्ह्यातील 900 आणि वर्धा जिल्ह्यातील 100 वितरण रोहित्रांना हे आधुनिक FRP सुरक्षा कुंपण बसवले जाणार आहे.
या कामाला प्रशासकीय स्तरावर गती देण्यात आली असून, आवश्यक तांत्रिक व आर्थिक प्रक्रिया सुरू झाल्या आहेत. पुढील टप्प्यांमध्ये इतर जिल्ह्यांतील संवेदनशील भागांमध्येही ही सुविधा विस्तारित केली जाणार आहे.
तांत्रिक सुधारणा आणि सामाजिक जबाबदारीचा संगम
हा उपक्रम केवळ तांत्रिक सुधारणा नसून सामाजिक सुरक्षिततेशी जोडलेला महत्त्वाचा निर्णय आहे. विजेच्या सुरक्षिततेबरोबरच नागरिकांचे जीवन, आरोग्य आणि परिसर स्वच्छतेचा विचार करून हा प्रकल्प राबविण्यात येत आहे.
महावितरणने याआधीही अनेक डिजिटल आणि स्मार्ट उपक्रम राबवले असून, आता FRP कुंपण प्रकल्पामुळे संस्थेची ‘स्मार्ट ग्रिड’ आणि ‘स्मार्ट सेफ्टी’ संकल्पना अधिक मजबूत होणार आहे.
नागरिकांना सहकार्याचे आवाहन
महावितरणने नागरिकांना या नव्या उपक्रमाला सहकार्य करण्याचे आवाहन केले आहे. रोहित्रांच्या परिसरात स्वच्छता राखणे, अनधिकृत प्रवेश टाळणे आणि कोणतीही संशयास्पद बाब आढळल्यास तात्काळ महावितरणला माहिती देणे आवश्यक असल्याचे प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे.
FRP सुरक्षा कुंपणाचा हा उपक्रम वीज वितरण क्षेत्रातील एक महत्त्वाचा टप्पा ठरणार आहे. अपघात रोखणे, चोरीला आळा घालणे, स्वच्छता राखणे आणि पारदर्शकता वाढवणे या सर्व उद्दिष्टांचा संगम या प्रकल्पात दिसून येतो.
महावितरणचा हा निर्णय राज्यातील वीज वितरण व्यवस्थेला अधिक सुरक्षित, आधुनिक आणि ग्राहकाभिमुख बनवण्याच्या दिशेने एक मोठे पाऊल मानले जात आहे.
