भारतामध्ये शाळकरी मुलांच्या शारीरिक क्षमतेबाबत एक धक्कादायक अहवाल समोर आला आहे. ‘स्पोर्ट्झ व्हिलेज‘च्या 14 व्या वार्षिक आरोग्य सर्वेक्षणात 112 शहरांमधील 333 शाळांतील 1.4 लाखाहून अधिक मुलांचा डेटा गोळा केला गेला. या सर्वेक्षणात असे आढळले की, शारीरिक फिटनेसच्या बाबतीत सरकारी शाळांतील मुले खासगी शाळांतील मुलांपेक्षा कितीतरी पटीने सरस आहेत. सातपैकी पाच महत्त्वाच्या फिटनेस निकषांमध्ये सरकारी शाळेतील विद्यार्थ्यांनी बाजी मारली आहे.
खासगी शाळांना धोक्याची घंटा
सर्वेक्षणात विशेषतः स्टॅमिना (Endurance) आणि सहनशक्तीच्या निकषांमध्ये सरकारी शाळांतील मुले खूप पुढे असल्याचे दिसून आले. यामागचे मुख्य कारण म्हणजे सरकारी शाळांमधील मुलांना मैदानी खेळ, शारीरिक हालचालींसाठी अधिक संधी आणि मोकळे वातावरण मिळणे. उलट, खासगी शाळांमध्ये मुलांमध्ये स्टॅमिनाची मोठी कमतरता आहे, ज्यामुळे फिटनेस स्तर कमी दिसून आला आहे.
ॲरोबिक क्षमता: देशासाठी चिंतेचा विषय
संपूर्ण भारतात फक्त 34 टक्के मुलं निरोगी मानकांनुसार ॲरोबिक फिटनेस निकष पूर्ण करतात. याचा अर्थ असा की, देशातील तीनपैकी दोन मुलांकडे पुरेशी शारीरिक क्षमता नाही. हृदय आणि रक्तवाहिन्यांची सहनशक्ती (Cardiovascular Endurance) तसेच स्नायूंची ताकद अजूनही कमकुवत असल्यामुळे भविष्यातील आरोग्यासाठी ही बाब गंभीर चिंता निर्माण करते.
Related News
2014 मध्ये शिवसेना-काँग्रेस-राष्ट्रवादीच्या सत्तेचा प्रस्ताव? चव्हाणांच्या दाव्यावर बावनकुळेंचा टोला
धनुष्यबाण चिन्ह गोठवा! कपिल सिब्बलांनंतर देवदत्त कामतांचीही सुप्रीम कोर्टात मोठी मागणी
शिवसेना पक्ष आणि चिन्ह वादावर प्रकाश आंबेडकरांचं मोठं वक्तव्य; म्हणाले, ‘फायदा भाजपचाच होणार!’
अभिजीत दिपकेंची शिक्षणमंत्र्यांवर थेट तोफ; ‘राजीनामा द्या’, दादा भुसे यांच्याकडे मोठी मागणी
पुणे हादरलं! जुन्नरमध्ये 10 वर्षीय चिमुकलीवर अत्याचारानंतर हत्या; संशयित पोलिसांच्या ताब्यात
मोदींच्या मंत्रिमंडळात मोठा भूकंप? दोन डझनहून अधिक मंत्र्यांना धक्का, नव्या चेहऱ्यांना संधी
महापौरांच्या सोशल मीडिया प्रसिद्धीवरून ठाकरेसेना आक्रमक; किशोरी पेडणेकरांचा भाजपवर थेट निशाणा
चित्रा वाघांचा विजय वडेट्टीवारांवर जोरदार पलटवार; “अक्कल असेल तर न्यायालयाचा निर्णय मान्य करा!”
पंकजा मुंडे रिटायर्ड होणार? अखेर ‘त्या’ वक्तव्याने चर्चेला पूर्णविराम; म्हणाल्या, “मी चांगली खमकी आहे!”
सेंट विल्फ्रेड कॉलेजच्या कथित गैरप्रकारांवर युवासेना आक्रमक; मुंबई विद्यापीठाकडून तातडीच्या कारवाईचे आश्वासन
उद्योगमंत्री उदय सामंत 16 ऑगस्टला घेणार महत्त्वाची बैठक ; चाकणच्या उद्योजकांसाठी मोठी बातमी!
पुणे-सातारा महामार्गावर भीषण अपघात; कार पलटून ट्रकला धडकली, 4 तरुणांचा दुर्दैवी मृत्यू
लवचिकता आणि कोअर स्ट्रेंथमध्ये सुधारणा
शारीरिक क्षमतेत घट असूनही मुलांची लवचिकता 70 टक्के आणि कोअर स्ट्रेंथ 87 टक्के आहे, जी आशादायक आहे. कोरोना काळात शाळा बंद झाल्यामुळे (2020-2022) फिटनेस स्तर 70.5 टक्क्यांवरून 56.2 टक्क्यांवर गेला होता, पण 2025 पर्यंत शाळा पुन्हा सुरू झाल्यामुळे हा स्तर 85 टक्क्यांपर्यंत सुधारला.
प्रादेशिक फरक
प्रादेशिक पातळीवर तुलना केल्यास, पश्चिम भारतातील मुलांची शारीरिक कामगिरी उत्तर, पूर्व आणि दक्षिण भारतापेक्षा जास्त आहे. तरीही कोणत्याही प्रदेशातील मुलांची बहुसंख्य क्षमता सर्व निकषांमध्ये पूर्ण होत नाही, असेही अहवालात नमूद आहे.
सरकारी शाळांतील मुलांची शारीरिक क्षमता खासगी शाळांच्या मुलांपेक्षा अधिक असल्यामुळे, फिटनेस सुधारण्यासाठी खासगी शाळांनी मैदानी खेळ, शारीरिक हालचालींसाठी पर्याय आणि व्यायाम वेळ वाढवणे गरजेचे आहे. मुलांच्या आरोग्यासाठी शारीरिक शिक्षण आणि नियमित फिटनेस चाचण्या अनिवार्य केल्या पाहिजेत.
