हार्ट अटॅक येण्यापूर्वी महिलांना ‘ही’ लक्षणे जाणवतात; वेळेत ओळखली तर मोठा अपघात टळू शकतो
आजही अनेकांना असे वाटते की हार्ट अटॅक म्हणजे अचानक छातीत तीव्र वेदना होणे, डावा हात दुखणे आणि व्यक्ती कोसळणे. चित्रपट, मालिका आणि बातम्यांमधून हीच प्रतिमा आपल्या मनात रुजलेली आहे. मात्र वैद्यकीय तज्ज्ञ सांगतात की महिलांमध्ये हार्ट अटॅकची लक्षणे पुरुषांपेक्षा खूप वेगळी, सौम्य आणि गोंधळात टाकणारी असू शकतात. याच कारणामुळे अनेक वेळा महिलांमध्ये हार्ट अटॅकचे निदान उशिरा होते आणि त्याचा परिणाम गंभीर ठरू शकतो.
महिलांमध्ये हार्ट अटॅक ओळखणे का कठीण असते?
संशोधनानुसार, महिलांमध्ये हार्ट अटॅक अनेकदा “सायलेंट” किंवा “अटिपिकल” स्वरूपात होतो. म्हणजेच छातीत असह्य वेदना न होता शरीर इतर सूक्ष्म संकेत देत असते. हे संकेत अनेकदा गॅस, आम्लपित्त, थकवा किंवा तणाव समजून दुर्लक्षित केले जातात. परिणामी, योग्य वेळी उपचार मिळत नाहीत.
छातीत वेदना नव्हे, तर छातीत अस्वस्थता
महिलांमध्ये हार्ट अटॅकचा पहिला संकेत म्हणजे छातीत वेदना नसून जडपणा, दाब किंवा अस्वस्थता. काही महिलांना छातीत काहीतरी दडपल्यासारखे, भरल्यासारखे किंवा पोट फुगल्यासारखे वाटते. हा त्रास काही मिनिटांपुरता असू शकतो किंवा ये–जा करू शकतो. त्यामुळे “थोडासा त्रास आहे, नंतर बरा होईल” असे समजून दुर्लक्ष केले जाते, जे धोकादायक ठरू शकते.
Related News
पीरियडमध्ये रक्ताच्या गुठळ्या पडतात? ‘ही’ 7 धोक्याची लक्षणे अजिबात दुर्लक्षित करू नका
7 धोकादायक लक्षणे दिसतायत? व्हिटॅमिन B12 ची कमतरता वेळीच ओळखा; हे 4 सुपरफूड्स खाल्ल्यास नसांचे नुकसान टाळा
साखर पूर्ण बंद? 5 जबरदस्त नैसर्गिक गोड पर्याय खा; वजन वाढणार नाही, शुगर क्रेविंगही होईल कंट्रोल
PM Family Care Tracker Scheme: प्रत्येक कुटुंबासाठी डिजिटल हेल्थ प्रोफाइल, जाणून घ्या 7 महत्त्वाचे फायदे
दिवसभर घरात राहणे ठरू शकते घातक! 7 गंभीर आजारांचा वाढतो धोका
PCOS बद्दलच्या 8 धक्कादायक गैरसमजुती! लठ्ठ महिलांनाच होतो हा आजार? जाणून घ्या तज्ज्ञांचं स्पष्ट सत्य
Stevia vs Coconut Sugar vs Desi Khand: 3 गोड पर्यायांपैकी डायबिटीज आणि Weight Loss साठी सर्वात सुरक्षित कोणता? जाणून घ्या धक्कादायक सत्य
Sleep Health Tips: रात्री कोणीतरी तुम्हाला पाहतंय? जाणून घ्या 7 धक्कादायक वैज्ञानिक कारणं आणि प्रभावी उपाय
Vitamin B12 Deficiency Alert: ही 5 धोकादायक लक्षणे दिसताच खा हे 4 सुपरफूड्स, नाहीतर नसांचे होऊ शकते कायमस्वरूपी नुकसान
Air Fryer आरोग्यासाठी वरदान की धोकादायक? तज्ज्ञांनी सांगितल्या 7 महत्त्वाच्या गोष्टी
7 महत्त्वाची तथ्ये! नवजात मुलींना रक्तस्त्राव का होतो? स्युडो मेंस्ट्रुएशनमागील धक्कादायक पण दिलासादायक सत्य
Von Willebrand Disease : महिलांनो सावधान! रक्तस्त्रावाची 7 धोकादायक लक्षणे ओळखा; दुर्लक्ष केल्यास जीवावर बेतू शकतो हा गंभीर आजार
वेदना शरीराच्या इतर भागांत जाणे
छातीव्यतिरिक्त खांदे, मान, पाठ, जबडा, डावा किंवा दोन्ही हात यामध्ये वेदना किंवा अस्वस्थता जाणवू शकते. विशेषतः पाठदुखी किंवा जबड्यातील वेदना हार्ट अटॅकशी जोडल्या जात नाहीत, पण महिलांमध्ये हे महत्त्वाचे लक्षण मानले जाते.
अचानक प्रचंड थकवा जाणवणे
महिलांमध्ये हार्ट अटॅकपूर्वी असामान्य आणि कारण नसलेला थकवा जाणवतो. साधी घरकामे, जिना चढणे किंवा नेहमीची कामे करतानाही दम लागतो. “आज खूपच थकवा वाटतोय” अशी भावना अनेक दिवस आधीपासून येऊ शकते. हा थकवा झोप घेतल्यानंतरही कमी होत नाही, ही बाब विशेष लक्षात घेण्यासारखी आहे.
श्वास घेण्यास त्रास
श्वास लागणे किंवा श्वास घ्यायला त्रास होणे हे महिलांमध्ये आढळणारे एक गंभीर लक्षण आहे. काही महिलांना शांत बसले असतानाही किंवा झोपेत श्वास घ्यायला त्रास होतो. हा त्रास छातीत दुखण्याशिवायही होऊ शकतो, त्यामुळे तो दमा, कमजोरी किंवा तणाव समजून दुर्लक्षित केला जातो.
मळमळ, उलटी किंवा छातीत जळजळ
महिलांमध्ये हार्ट अटॅकचे लक्षण म्हणून मळमळ, उलटी, पोटदुखी, आम्लपित्त किंवा छातीत जळजळ दिसून येते. यामुळे बहुतांश वेळा गॅस, अपचन किंवा अन्नपचनाचा त्रास समजून घरगुती उपाय केले जातात. पण जर हे लक्षणे इतर त्रासांसोबत दिसत असतील, तर ती गंभीर असू शकतात.
घाम येणे आणि चक्कर येणे
अचानक थंड घाम येणे, अंगात कापरे भरणे, चक्कर येणे किंवा डोके हलके होणे ही देखील हार्ट अटॅकपूर्वीची चिन्हे असू शकतात. काही महिलांना अचानक भीती वाटणे, अस्वस्थता जाणवणे किंवा काहीतरी वाईट होणार असल्याची भावना येते.
मानसिक अस्वस्थता आणि चिंता
महिलांमध्ये हार्ट अटॅकपूर्वी अचानक चिंता, अस्वस्थता, घबराट किंवा तणाव वाढलेला दिसून येतो. ही लक्षणे मानसिक वाटू शकतात, पण त्यामागे हृदयाशी संबंधित कारण असू शकते.
महिलांमध्ये हार्ट अटॅक अधिक धोकादायक का?
तज्ज्ञांच्या मते, महिलांमध्ये हार्ट अटॅकची लक्षणे वेगळी असल्याने अनेक वेळा चुकीचे निदान होते. याशिवाय, महिलांमध्ये मधुमेह, उच्च रक्तदाब, लठ्ठपणा, तणाव आणि हार्मोनल बदल यांचा हृदयावर अधिक परिणाम होतो. त्यामुळे हार्ट अटॅकचा धोका वाढतो.
कोणत्या महिलांना अधिक धोका असतो?
मधुमेह असलेल्या महिला
उच्च रक्तदाब असलेल्या महिला
धूम्रपान किंवा तंबाखू सेवन करणाऱ्या महिला
स्थूलपणा असलेल्या महिला
रजोनिवृत्तीनंतरच्या महिला
सतत तणावात असलेल्या किंवा झोपेचा अभाव असलेल्या महिला
तज्ज्ञांचा सल्ला काय?
डॉक्टर सांगतात की, शरीर देत असलेल्या कोणत्याही असामान्य संकेतांकडे महिलांनी गांभीर्याने पाहिले पाहिजे. छातीत तीव्र वेदना नसल्या तरी इतर लक्षणे जाणवत असतील, तर विलंब न करता तात्काळ डॉक्टरांकडे जावे. वेळेत उपचार मिळाल्यास जीव वाचू शकतो आणि मोठे नुकसान टाळता येते.
हार्ट अटॅक टाळण्यासाठी काय करावे?
नियमित आरोग्य तपासणी करा
संतुलित आहार घ्या
रोज किमान 30 मिनिटे व्यायाम करा
तणाव कमी ठेवण्याचा प्रयत्न करा
धूम्रपान आणि मद्यपान टाळा
मधुमेह व रक्तदाब नियंत्रणात ठेवा
महिलांमध्ये हार्ट अटॅक हा अनेकदा शांतपणे आणि वेगळ्या स्वरूपात येतो. त्यामुळे “छातीत दुखत नाही म्हणजे काही नाही” असा गैरसमज जीवघेणा ठरू शकतो. वेळेत लक्षणे ओळखली, तर उपचार शक्य आहेत आणि जीव वाचू शकतो. म्हणूनच महिलांनी स्वतःच्या आरोग्याकडे दुर्लक्ष न करता सतर्क राहणे अत्यंत गरजेचे आहे.
डिस्क्लेमर: वरील माहिती सामान्य वैद्यकीय जागरूकतेसाठी देण्यात आली आहे. ही माहिती डॉक्टरांचा सल्ला किंवा उपचारांचा पर्याय नाही. कोणतीही लक्षणे जाणवल्यास त्वरित तज्ज्ञ डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.
