10 वर्षांच्या प्रतीक्षेनंतर मोठा दिलासा! कळवा-ऐरोली उन्नत रेल्वे कॉरिडॉरला गती; 350 झोपड्या हटल्या, खर्चात 150 कोटींची वाढ
ठाणे रेल्वे स्थानकावरील वाढती गर्दी कमी करण्यासाठी तसेच मध्य रेल्वे आणि ट्रान्स-हार्बर रेल्वेला थेट जोडणारा महत्त्वाकांक्षी कळवा-ऐरोली उन्नत रेल्वे कॉरिडॉर अखेर प्रत्यक्ष मार्गावर येताना दिसत आहे. तब्बल दहा वर्षांपासून विविध कारणांमुळे रखडलेल्या या प्रकल्पाला आता गती मिळाली असून प्रकल्पातील सर्वात मोठा अडथळा मानल्या जाणाऱ्या 350 झोपड्या हटवण्यात आल्या आहेत. या कुटुंबांचे पुनर्वसन ठाण्यातील बाळकूम परिसरात करण्यात आल्यानंतर प्रशासनाने अतिक्रमण हटवण्याची कारवाई पूर्ण केली.
यामुळे प्रकल्पासाठी आवश्यक असलेल्या एकूण जागेपैकी सुमारे निम्मी जागा रेल्वे प्रशासनाच्या ताब्यात आली आहे. उर्वरित जागेवरील अतिक्रमण हटवण्याची प्रक्रिया पूर्ण होताच प्रत्यक्ष रेल्वे मार्गाच्या उभारणीचे काम सुरू होणार आहे.
ठाणे स्थानकावरील गर्दी कमी करण्यासाठी महत्त्वाचा प्रकल्प
मुंबई महानगर प्रदेशातील रेल्वे प्रवाशांची संख्या सातत्याने वाढत आहे. विशेषतः ठाणे रेल्वे स्थानक हे मध्य रेल्वेवरील सर्वाधिक गर्दीच्या स्थानकांपैकी एक आहे. दररोज लाखो प्रवासी या स्थानकातून प्रवास करत असल्याने प्रवाशांना मोठ्या अडचणींचा सामना करावा लागतो.
Related News
शिर्डीतील भोंदूबाबा अशोक खरात अटकेत, 51 हजारांची फसवणूक; 5 मोठे कारनामे आले समोर
NEET पेपरसाठी अमरावतीत अभूतपूर्व सुरक्षा; हेलिकॉप्टर, 15 वाहनांचा ताफा आणि CISF जवानांची तैनाती
मुंबई ते पुणे अवघ्या 48 मिनिटांत; रेल्वे मंत्रालयाचा 16 लाख कोटींचा मास्टरप्लॅन
जयपूरमध्ये अभिजीत दिपकेंवर हल्ला, आंदोलनादरम्यान 1 तरुणाने लगावल्या कानशिलात;
ठाकरे गटातील 9 खासदार वेगळा गट स्थापन करणार? सुषमा अंधारेंचा भाजपवर जोरदार हल्ला
5 महिन्यांनंतर भीमाशंकर मंदिर दर्शनासाठी खुले; दररोज फक्त 1000 भाविकांना मिळणार प्रवेश
Nagpur Water Crisis 2026: 370 धरणांमुळे दिलासा, तरीही अल निनोचा मोठा धोका? जाणून घ्या 10 महत्त्वाची तथ्ये
7 वैज्ञानिक तथ्ये! जांभळाचा सुकाळ म्हणजे दुष्काळाची धोकादायक चाहूल? स्ट्रेस फ्रुटिंगमागचं खरं विज्ञान जाणून घ्या
26 दिवसांत 84.65 कोटींचा ऐतिहासिक विक्रम! ‘देऊळ बंद 2’ची दमदार घोडदौड, 100 कोटींच्या दिशेने विजयी वाटचाल
अभिनेत्री संचिता उगले आत्महत्या प्रकरणात पोलिसांची मोठी माहिती; वडिलांनी सांगितल्या 5 महत्त्वाच्या गोष्टी
18,036 कोटींची मनमाड-इंदूर रेल्वे: 30 नवी स्टेशन, 224 पूल, 9 बोगदे; 6 जिल्ह्यांच्या विकासाला मोठी गती
एकनाथ शिंदे पुन्हा मुख्यमंत्री? ठाकरे गटातील 5 खासदारांच्या हालचालींनी महाराष्ट्रात चर्चांना उधाण
ही गर्दी कमी करण्यासाठी आणि मध्य रेल्वे तसेच ट्रान्स-हार्बर रेल्वे मार्गामध्ये थेट संपर्क निर्माण करण्यासाठी कळवा-ऐरोली उन्नत रेल्वे कॉरिडॉरची संकल्पना मांडण्यात आली होती.
हा प्रकल्प पूर्ण झाल्यानंतर कल्याण, डोंबिवली, कर्जत आणि कसारा भागातील प्रवाशांना ठाणे स्थानकात उतरून बदल करण्याची गरज उरणार नाही. ते थेट वाशी, नेरुळ, बेलापूर आणि नवी मुंबईकडे लोकलने प्रवास करू शकतील.
2016 मध्ये मिळाली होती मंजुरी
मुंबई रेल्वे विकास महामंडळाच्या (MRVC) एमयूटीपी-3 अंतर्गत या प्रकल्पाला नोव्हेंबर 2016 मध्ये मंजुरी देण्यात आली होती. मात्र भूसंपादन, अतिक्रमणे आणि पुनर्वसनाच्या प्रश्नांमुळे कामाला सुरुवातच होऊ शकली नाही.
यामुळे हा प्रकल्प दोन टप्प्यांमध्ये विभागण्यात आला.पहिल्या टप्प्यात दिघा रेल्वे स्थानक विकसित करण्यात आले असून जानेवारी 2024 पासून ते प्रवाशांसाठी खुले करण्यात आले आहे.आता दुसऱ्या टप्प्याचे काम सुरू करण्यासाठी आवश्यक जमीन उपलब्ध करण्यावर भर दिला जात आहे.
350 कुटुंबांचे पुनर्वसन
भोलानगर परिसरातील 350 प्रकल्पग्रस्त कुटुंबांना ठाण्यातील बाळकूम येथे पर्यायी घरे देण्यात आली आहेत.नवीन घरांचा ताबा स्वीकारल्यानंतर संबंधित झोपड्या हटवण्यात आल्या. त्यामुळे अनेक वर्षे रखडलेला प्रकल्प पुढे सरकण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे.एमएमआरडीएने प्रकल्पग्रस्तांसाठी एकूण 868 घरे उपलब्ध करून दिली आहेत. यापूर्वी 82 कुटुंबांचे पुनर्वसन पूर्ण झाले होते.
अजून 436 कुटुंबांचा विरोध कायम
शिवाजीनगर परिसरातील 436 प्रकल्पग्रस्तांनी मात्र अद्याप जागा सोडण्यास नकार दिला आहे.स्थानिक लोकप्रतिनिधींच्या पाठिंब्यामुळे या रहिवाशांचा विरोध कायम असून प्रशासनाकडून त्यांची समजूत काढण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत.जोपर्यंत संपूर्ण जागा रेल्वे प्रशासनाच्या ताब्यात येत नाही तोपर्यंत प्रकल्पाचे पूर्ण स्वरूपातील काम सुरू होऊ शकणार नाही.
95 टक्के भूसंपादन पूर्ण
या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पासाठी आवश्यक असलेल्या जमिनीपैकी सुमारे 95 टक्के भूसंपादन पूर्ण झाले आहे.केवळ उर्वरित 5 टक्के जमीन आणि त्यावरील अतिक्रमणामुळेच हा प्रकल्प जवळपास एक दशक रखडला.रेल्वे अधिकाऱ्यांच्या मते, ही उर्वरित जमीन उपलब्ध होताच उन्नत रेल्वे मार्गाचे बांधकाम वेगाने सुरू केले जाईल.
खर्चात मोठी वाढ
प्रकल्प मंजूर झाला तेव्हा त्याचा अंदाजित खर्च सुमारे 476 कोटी रुपये होता.मात्र दहा वर्षांच्या विलंबामुळे बांधकाम साहित्याचे वाढलेले दर, पुनर्वसन खर्च आणि अन्य प्रशासकीय कारणांमुळे प्रकल्पाच्या खर्चात मोठी वाढ झाली आहे.रेल्वे अधिकाऱ्यांच्या प्राथमिक अंदाजानुसार प्रकल्पाचा खर्च सुमारे 150 ते 200 कोटी रुपयांनी वाढण्याची शक्यता आहे.यामुळे एकूण खर्च 600 कोटी रुपयांच्या पुढे जाण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
काम कधी पूर्ण होणार?
संपूर्ण जमीन ताब्यात आल्यानंतर पुढील 36 महिन्यांत म्हणजेच साधारण तीन वर्षांत प्रकल्प पूर्ण करण्याचे नियोजन करण्यात आले आहे.तथापि उर्वरित पुनर्वसन आणि भूसंपादन प्रक्रियेवरच या वेळापत्रकाचे भवितव्य अवलंबून असेल.
प्रवाशांना काय फायदा?
प्रकल्प पूर्ण झाल्यानंतर लाखो रेल्वे प्रवाशांना थेट फायदा होणार आहे.
- ठाणे स्थानकावरील गर्दी कमी होईल.
- मध्य रेल्वे आणि ट्रान्स-हार्बर रेल्वे थेट जोडली जाईल.
- कल्याण ते वाशी, नेरुळ आणि बेलापूर थेट लोकल सेवा उपलब्ध होईल.
- प्रवासाचा वेळ वाचेल.
- लोकल बदलण्याची गरज कमी होईल.
- नवी मुंबईकडे जाणाऱ्या प्रवाशांना मोठा दिलासा मिळेल.
- रेल्वे नेटवर्क अधिक सक्षम होईल.
मुंबई महानगरासाठी महत्त्वाचा प्रकल्प
मुंबई महानगर प्रदेशात रेल्वे हा सार्वजनिक वाहतुकीचा कणा मानला जातो. वाढत्या लोकसंख्येमुळे विद्यमान रेल्वे मार्गांवर मोठा ताण निर्माण झाला आहे.
अशा परिस्थितीत कळवा-ऐरोली उन्नत रेल्वे कॉरिडॉर हा भविष्यातील वाहतूक व्यवस्थेसाठी अत्यंत महत्त्वाचा प्रकल्प ठरणार आहे.यामुळे केवळ ठाणेच नव्हे तर कल्याण, डोंबिवली, कर्जत, कसारा आणि संपूर्ण नवी मुंबईतील लाखो प्रवाशांचा प्रवास अधिक जलद, सुरक्षित आणि सुलभ होणार आहे.
दहा वर्षांपासून रखडलेल्या कळवा-ऐरोली उन्नत रेल्वे कॉरिडॉरला अखेर गती मिळाली आहे. 350 प्रकल्पग्रस्तांचे पुनर्वसन आणि झोपड्या हटविण्याची कारवाई पूर्ण झाल्याने प्रकल्पातील सर्वात मोठा अडथळा दूर झाला आहे.
अद्याप काही कुटुंबांचे पुनर्वसन बाकी असले तरी प्रशासनाने उर्वरित प्रक्रिया लवकर पूर्ण करण्याचा निर्धार व्यक्त केला आहे.संपूर्ण जमीन उपलब्ध झाल्यानंतर पुढील तीन वर्षांत हा प्रकल्प पूर्ण झाल्यास मध्य रेल्वे आणि ट्रान्स-हार्बर रेल्वे दरम्यान थेट संपर्क निर्माण होईल आणि लाखो प्रवाशांचा प्रवास अधिक वेगवान, सुलभ आणि आरामदायी होईल.
