देशातील शिक्षण व्यवस्था उद्ध्वस्त? विद्यार्थ्यांच्या भवितव्यावरून अभिजीत दीपके भडकले

शिक्षण

देशातील शिक्षण व्यवस्था उद्ध्वस्त; विद्यार्थी भविष्याच्या चिंतेने भयभीत – अभिजीत दीपके

देशातील शिक्षण व्यवस्था ढासळत चालली असून, विद्यार्थी भविष्याच्या चिंतेने भयभीत झाला आहे. विद्यार्थ्यांना मानसिक तणावापासून मुक्त ठेवण्यासाठी आणि त्यांच्या समस्या समजून घेण्यासाठी सुरक्षित व संवेदनशील वातावरण निर्माण करण्याची गरज आहे, अशी संतप्त प्रतिक्रिया कॉक्रोच जनता पार्टीचे संस्थापक अभिजीत दीपके यांनी व्यक्त केली. आयआयटी दिल्लीतील 31 वर्षीय विद्यार्थी ऋषिकेश कुमारच्या मृत्यूच्या पार्श्वभूमीवर त्यांनी सरकार आणि शिक्षण व्यवस्थेवर गंभीर प्रश्न उपस्थित केले.

देशातील प्रतिष्ठित शैक्षणिक संस्थांमध्ये आयआयटीची गणना केली जाते. मात्र, अशा संस्थांमध्येही विद्यार्थ्यांवर वाढता शैक्षणिक, मानसिक आणि भविष्याबाबतचा दबाव चिंतेचा विषय बनला आहे. विद्यार्थ्यांना त्यांच्या संघर्षात एकटे सोडण्याऐवजी त्यांच्या अडचणी समजून घेणे आणि त्यांना आवश्यक मानसिक आधार देणे गरजेचे आहे, असे दीपके यांनी म्हटले.

आयआयटी दिल्लीतील विद्यार्थ्याच्या मृत्यूने खळबळ

आयआयटी दिल्लीतील विद्यार्थी ऋषिकेश कुमार याचा 22 ऑगस्ट रोजी लेक्चर हॉल कॉम्प्लेक्सच्या सहाव्या मजल्यावरून खाली पडून मृत्यू झाला. या घटनेनंतर आयआयटी दिल्ली परिसरात खळबळ उडाली असून, विद्यार्थ्याच्या मृत्यूमागील नेमके कारण काय, याचा तपास सुरू आहे.

Related News

पोलिसांना घटनास्थळी किंवा विद्यार्थ्याजवळ कोणतीही चिठ्ठी आढळलेली नाही. त्यामुळे मृत्यूमागील कारण अद्याप स्पष्ट झालेले नाही. पोलिसांकडून विविध शक्यता तपासल्या जात असून, विद्यार्थ्याच्या मानसिक स्थितीसह इतर बाबींचाही तपास केला जात आहे.

या घटनेची गंभीर दखल घेत आयआयटी दिल्ली प्रशासनाने स्वतंत्र चौकशी समिती स्थापन करण्याची घोषणा केली आहे. या समितीत दिल्ली उच्च न्यायालयाचे निवृत्त न्यायमूर्ती, एम्सचे प्राध्यापक प्रताप शरण, आयआयटी दिल्लीचे कुलसचिव तसेच विद्यार्थ्यांचे चार प्रतिनिधी यांचा समावेश करण्यात आला आहे. ही समिती विद्यार्थ्याच्या मृत्यूशी संबंधित परिस्थितीचा आढावा घेऊन कारणांचा शोध घेणार आहे.

‘विद्यार्थ्यांना भीती वाटता कामा नये’

ऋषिकेश कुमारच्या मृत्यूवर प्रतिक्रिया देताना अभिजीत दीपके यांनी विद्यार्थ्यांच्या मानसिक आरोग्याचा मुद्दा उपस्थित केला. विद्यार्थ्यांना शिक्षण घेताना भीती किंवा असुरक्षितता वाटता कामा नये. त्यांना त्यांच्या भविष्यासंदर्भात आश्वस्त करणारे आणि समस्या मांडता येतील असे वातावरण मिळणे आवश्यक आहे, असे त्यांनी सांगितले.

आज देशातील अनेक विद्यार्थी शिक्षण, स्पर्धा, रोजगार आणि भविष्यातील अनिश्चिततेमुळे चिंतेत आहेत. या भीतीकडे केवळ वैयक्तिक समस्या म्हणून पाहण्याऐवजी शिक्षण व्यवस्थेच्या व्यापक संदर्भात त्याचा विचार करण्याची आवश्यकता आहे, असे दीपके यांनी म्हटले.

त्यांच्या मते, विद्यार्थ्यांवर केवळ अभ्यास आणि परीक्षेचे ओझे टाकणे पुरेसे नाही. विद्यार्थ्यांच्या भावनिक गरजा, मानसिक आरोग्य आणि वैयक्तिक अडचणी यांचाही विचार शिक्षण व्यवस्थेने केला पाहिजे. विद्यार्थ्यांना संघर्षाच्या काळात आधार देणारी यंत्रणा मजबूत करणे आवश्यक असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.

‘देशातील सर्वोत्तम संस्थांचीही अवस्था चिंताजनक’

आयआयटीसारख्या संस्थांना देशातील सर्वोत्तम शैक्षणिक संस्थांमध्ये स्थान मिळते. मात्र, मागील वर्षभरात आयआयटीमधील 65 विद्यार्थ्यांनी आत्महत्या केल्याचा दावा अभिजीत दीपके यांनी केला. या आकडेवारीचा उल्लेख करत त्यांनी देशातील शिक्षण व्यवस्थेच्या परिस्थितीवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले.

‘जर देशातील सर्वोत्तम शैक्षणिक संस्थांमध्ये शिकणारे विद्यार्थीही टोकाचे पाऊल उचलत असतील, तर शिक्षण व्यवस्थेतील दबाव आणि विद्यार्थ्यांच्या मानसिक स्थितीकडे गांभीर्याने पाहण्याची वेळ आली आहे,’ असा मुद्दा त्यांनी मांडला.

विद्यार्थ्यांच्या समस्या वेळेत समजून घेण्यासाठी महाविद्यालये आणि विद्यापीठांमध्ये प्रभावी समुपदेशन व्यवस्था असणे गरजेचे आहे. विद्यार्थ्यांनी अडचणीत असताना त्यांच्याशी संवाद साधणारी व्यक्ती आणि यंत्रणा उपलब्ध असणे आवश्यक असल्याचेही त्यांनी सांगितले.

सुभाष चंद्रा यांच्यावरही निशाणा

दरम्यान, अभिजीत दीपके यांनी उद्योगपती सुभाष चंद्रा यांच्याशी संबंधित कर्जप्रकरणावरूनही टीका केली. सुमारे 22 हजार कोटी रुपयांचे कर्ज केवळ 6 कोटी रुपयांच्या रकमेत निकाली काढण्यात आल्याचा दावा केला जात असल्याचे सांगत त्यांनी या प्रकरणावर प्रश्न उपस्थित केला.

‘सर्वसामान्य नागरिकावर 50 लाख रुपयांचे गृहकर्ज असेल, तर बँक केवळ 50 हजार रुपये घेऊन ते कर्ज माफ करेल का?’ असा सवाल दीपके यांनी केला. सर्वसामान्य नागरिकांना कर्जाची मुद्दल आणि त्यावरील व्याज फेडावे लागते. मात्र, मोठ्या कर्जदारांच्या बाबतीत वेगळी भूमिका घेतली जाते, असा आरोप त्यांनी केला.

शिक्षणासाठी कर्ज घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांनाही कर्जावरील व्याज भरावे लागते. अशा परिस्थितीत मोठ्या कर्जाच्या सेटलमेंटचा आर्थिक भार अखेरीस कोणावर पडतो, याचा विचार करण्याची गरज असल्याचे दीपके यांनी म्हटले.

विद्यार्थ्यांच्या प्रश्नांकडे गांभीर्याने पाहण्याची गरज

अभिजीत दीपके यांच्या वक्तव्यामुळे देशातील शिक्षण व्यवस्था, विद्यार्थ्यांवरील वाढता दबाव आणि उच्च शिक्षण संस्थांमधील मानसिक आरोग्याच्या प्रश्नावर पुन्हा चर्चा सुरू झाली आहे. विद्यार्थ्यांच्या मृत्यूच्या प्रत्येक घटनेकडे केवळ एक स्वतंत्र घटना म्हणून न पाहता त्यामागील सामाजिक, शैक्षणिक आणि मानसिक कारणांचा शोध घेणे आवश्यक आहे.

ऋषिकेश कुमारच्या मृत्यूचे नेमके कारण चौकशीअंती स्पष्ट होणार असले, तरी या घटनेने विद्यार्थ्यांच्या मानसिक आरोग्याचा आणि त्यांच्या सुरक्षिततेचा प्रश्न पुन्हा ऐरणीवर आणला आहे. शिक्षण व्यवस्थेने विद्यार्थ्यांना केवळ पदवी आणि रोजगारासाठी तयार करण्याऐवजी त्यांना तणावाचा सामना करण्यासाठी आवश्यक भावनिक आणि मानसिक आधार देणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे.

विद्यार्थ्यांना त्यांच्या समस्या मोकळेपणाने मांडता याव्यात, त्यांच्या अडचणी ऐकून घेतल्या जाव्यात आणि संकटाच्या काळात त्यांना तातडीने मदत मिळावी, यासाठी प्रभावी व्यवस्था उभारण्याची गरज असल्याचे दीपके यांनी अधोरेखित केले.

 

Read Also :  https://ajinkyabharat.com/narendra-modi-2/

Related News