चार्जिंगची चिंता संपणार? REEV तंत्रज्ञान बदलणार EV ची दुनिया!
EV मध्ये पेट्रोलचा ‘बॅकअप’ : भारतात इलेक्ट्रिक वाहनांची मागणी दिवसेंदिवस वाढत आहे. पेट्रोल-डिझेलच्या वाढत्या खर्चामुळे तसेच पर्यावरणपूरक वाहनांकडे ग्राहकांचा वाढता कल पाहता इलेक्ट्रिक कार हा ऑटोमोबाईल क्षेत्रातील महत्त्वाचा पर्याय बनला आहे. मात्र, इलेक्ट्रिक वाहनांच्या वाढत्या लोकप्रियतेसोबतच चार्जिंग स्टेशनची उपलब्धता आणि लांब पल्ल्याच्या प्रवासातील रेंजची चिंता ही मोठी अडचण कायम आहे. याच समस्येवर उपाय म्हणून आता Range Extender Electric Vehicle अर्थात REEV तंत्रज्ञानाकडे ऑटोमोबाईल कंपन्यांचे लक्ष वेधले जात आहे.
REEV तंत्रज्ञानामुळे इलेक्ट्रिक कारची ड्रायव्हिंग पद्धत कायम ठेवत अतिरिक्त पेट्रोल इंजिनच्या माध्यमातून बॅटरीला वीज पुरवता येते. त्यामुळे चार्जिंग स्टेशन उपलब्ध नसतानाही वाहनाला पुढे प्रवास करता येण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे भविष्यात EV क्षेत्रात REEV हा महत्त्वाचा पर्याय ठरू शकतो.
REEV म्हणजे नेमकं काय?
सोप्या भाषेत सांगायचे झाल्यास, REEV ही अशी इलेक्ट्रिक कार आहे, जिच्यामध्ये बॅटरीसोबत छोट्या क्षमतेचे पेट्रोल इंजिन आणि जनरेटर असतो. मात्र या पेट्रोल इंजिनचे काम पारंपरिक कारप्रमाणे चाके थेट फिरवणे नसते.
Related News
REEV मध्ये कारची चाके केवळ इलेक्ट्रिक मोटरच्या माध्यमातून फिरतात. बॅटरीमधून इलेक्ट्रिक मोटरला वीज मिळते आणि त्यातून वाहन पुढे जाते. जेव्हा बॅटरीची पातळी कमी होते, तेव्हा कारमधील पेट्रोल इंजिन सुरू होऊन जनरेटर चालवते. हा जनरेटर वीज निर्माण करतो आणि ही वीज इलेक्ट्रिक मोटरला पुरवली जाते.
म्हणजेच पेट्रोल इंजिन हे चाके चालवण्यासाठी नव्हे, तर वीज निर्माण करण्यासाठी वापरले जाते. त्यामुळे REEV चे ड्रायव्हिंग अनुभवाच्या दृष्टीने इलेक्ट्रिक वाहनासारखेच स्वरूप राहते.
सामान्य EV आणि REEV मध्ये काय फरक?
सामान्य Battery Electric Vehicle म्हणजेच BEV मध्ये पेट्रोल किंवा डिझेल इंजिन नसते. वाहन पूर्णपणे बॅटरी आणि इलेक्ट्रिक मोटरवर चालते. त्यामुळे बॅटरीची चार्जिंग संपल्यानंतर वाहनाला पुन्हा चार्ज करणे आवश्यक असते.
REEV मध्ये मात्र अतिरिक्त पेट्रोल इंजिन असल्यामुळे परिस्थिती वेगळी आहे. बॅटरीची चार्जिंग कमी झाली आणि जवळपास चार्जिंग स्टेशन उपलब्ध नसेल, तर इंजिन जनरेटरच्या माध्यमातून वीज तयार करू शकते. त्यामुळे वाहनाचा प्रवास सुरू ठेवण्यास मदत होते.
यामुळे लांब पल्ल्याच्या प्रवासात ‘रेंज अॅन्झायटी’ कमी होण्याची शक्यता आहे. मात्र REEV मध्ये बॅटरीसोबत इंजिन, जनरेटर आणि पेट्रोल टँकही बसवावा लागतो. त्यामुळे वाहनाची रचना सामान्य EV पेक्षा अधिक गुंतागुंतीची असू शकते.
हायब्रिड कारपेक्षा REEV कशी वेगळी?
REEV ची तुलना अनेकदा हायब्रिड वाहनांशी केली जाते. मात्र दोन्ही तंत्रज्ञानांमध्ये महत्त्वाचा फरक आहे.
पारंपरिक हायब्रिड कारमध्ये पेट्रोल इंजिन आणि इलेक्ट्रिक मोटर दोन्ही वाहनाची चाके चालवू शकतात. वाहनाची परिस्थिती आणि वेग यानुसार इंजिन, इलेक्ट्रिक मोटर किंवा दोन्ही एकत्रितपणे काम करू शकतात.
REEV मध्ये मात्र चाके फक्त इलेक्ट्रिक मोटर चालवते. पेट्रोल इंजिनचा वापर चाके फिरवण्यासाठी थेट केला जात नाही. ते केवळ जनरेटरच्या माध्यमातून वीज तयार करण्याचे काम करते. त्यामुळे REEV ची कार्यपद्धती पारंपरिक हायब्रिडपेक्षा वेगळी आहे.
PHEV आणि REEV मध्येही मोठा फरक
Plug-in Hybrid Electric Vehicle म्हणजेच PHEV मध्ये मोठी बॅटरी असते आणि ती बाहेरून चार्ज करता येते. मात्र PHEV मधील पेट्रोल इंजिन गरजेनुसार वाहनाच्या चाकांना थेट शक्ती देऊ शकते.
REEV मध्ये ही रचना वेगळी आहे. येथे पेट्रोल इंजिन आणि चाकांमध्ये थेट यांत्रिक जोडणी नसते. इंजिन जनरेटर चालवते आणि जनरेटरमधून निर्माण झालेली वीज इलेक्ट्रिक मोटरला दिली जाते.
त्यामुळे REEV मध्ये वाहन चालवण्याची मुख्य जबाबदारी इलेक्ट्रिक मोटरवरच असते.
भारतात REEV ची गरज का भासू शकते?
भारतातील EV बाजार वेगाने वाढत असला तरी चार्जिंग इन्फ्रास्ट्रक्चर अजून सर्व भागांमध्ये समान प्रमाणात विकसित झालेले नाही. मोठ्या शहरांमध्ये चार्जिंग स्टेशनची संख्या वाढत आहे. मात्र लहान शहरे, ग्रामीण भाग आणि काही महामार्गांवर अजूनही चार्जिंगची सुविधा मर्यादित असू शकते.
यामुळे अनेक ग्राहकांना शहरात इलेक्ट्रिक कार वापरण्यात अडचण नसली तरी लांब पल्ल्याच्या प्रवासासाठी EV घेण्याबाबत संभ्रम असतो.
याच ठिकाणी REEV तंत्रज्ञान महत्त्वाचे ठरू शकते. चार्जिंग स्टेशन उपलब्ध नसल्यास पेट्रोल इंजिनच्या माध्यमातून वीज तयार करून वाहनाचा प्रवास सुरू ठेवता येऊ शकतो. त्यामुळे मोठी बॅटरी बसवण्याची गरज काही प्रमाणात कमी करण्याची शक्यता आहे.
१,१०० ते १,२०० किमीपर्यंत रेंज?
REEV तंत्रज्ञानाबाबत सर्वाधिक चर्चेचा मुद्दा म्हणजे त्याची संभाव्य एकूण रेंज. काही कंपन्या आणि उद्योगातील चर्चांनुसार REEV वाहनांची एकूण रेंज १,१०० ते १,२०० किलोमीटरपर्यंत असू शकते.
याच्या तुलनेत अनेक सध्याच्या BEV मॉडेल्सची दावा केलेली रेंज साधारणपणे ५०० ते ६०० किलोमीटरच्या आसपास आहे. मात्र हे आकडे वाहनाचे मॉडेल, बॅटरीची क्षमता, पेट्रोल टँक, वेग, हवामान, रस्त्यांची परिस्थिती आणि ड्रायव्हिंग स्टाइल यावर मोठ्या प्रमाणात अवलंबून असतात.
त्यामुळे प्रत्यक्ष वापरातील रेंज आणि कंपनीने दिलेली प्रमाणित रेंज यामध्ये फरक असू शकतो.
REEV चे फायदे आणि मर्यादा
REEV चा सर्वात मोठा फायदा म्हणजे चार्जिंगची चिंता कमी होण्याची शक्यता. विशेषतः लांब पल्ल्याच्या प्रवासात ही सुविधा ग्राहकांसाठी आकर्षक ठरू शकते. तसेच वाहनाची चाके इलेक्ट्रिक मोटरमधून चालत असल्यामुळे EV सारखा ड्रायव्हिंग अनुभव मिळू शकतो.
दुसरीकडे, REEV मध्ये इलेक्ट्रिक बॅटरीसोबत पेट्रोल इंजिन, जनरेटर आणि इंधन टँकही असतो. त्यामुळे वाहनाची यंत्रणा अधिक क्लिष्ट होऊ शकते. त्याचबरोबर वाहनाचे वजन, किंमत, देखभाल आणि इंधनाचा खर्च हे घटकही ग्राहकांसाठी महत्त्वाचे ठरतील.
EV च्या भविष्यात REEV किती महत्त्वाचे?
भारतामध्ये इलेक्ट्रिक वाहनांचा स्वीकार वाढत असताना चार्जिंग नेटवर्कचा विस्तार हा त्यातील महत्त्वाचा भाग आहे. मात्र देशाचा मोठा भौगोलिक विस्तार आणि विविध भागांमध्ये चार्जिंग पायाभूत सुविधांची असलेली तफावत पाहता, संक्रमण काळात REEV सारखे तंत्रज्ञान ग्राहकांना अतिरिक्त पर्याय देऊ शकते.
भविष्यात चार्जिंग नेटवर्क अधिक मजबूत झाले, बॅटरी तंत्रज्ञान स्वस्त आणि कार्यक्षम झाले आणि इलेक्ट्रिक वाहनांची रेंज वाढली, तर REEV ची गरज किती राहील हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल. मात्र सध्याच्या परिस्थितीत EV आणि पेट्रोल वाहनांच्या मधला एक व्यावहारिक पूल म्हणून REEV कडे पाहिले जात आहे.
थोडक्यात, REEV म्हणजे इलेक्ट्रिक मोटरची कार्यक्षमता आणि पेट्रोल इंजिनचा बॅकअप यांचा संगम. चार्जिंगची चिंता कमी करणे, लांब पल्ल्याचा प्रवास सुलभ करणे आणि इलेक्ट्रिक वाहनांचा वापर वाढवणे यासाठी हे तंत्रज्ञान भविष्यात महत्त्वाची भूमिका बजावू शकते.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/ev/
