EV कारचे टायर पेट्रोल-डिझेल गाड्यांपेक्षा लवकर गुळगुळीत का होतात? जाणून घ्या ‘ही’ 3 प्रमुख कारणं आणि टायरची झीज रोखण्याचे उपाय
पेट्रोल आणि डिझेलच्या वाढत्या किमतींमुळे देशभरात इलेक्ट्रिक वाहनांकडे (EV) ग्राहकांचा कल वाढताना दिसत आहे. कमी इंधन खर्च, इंजिन ऑइल बदलण्याची गरज नसणे आणि तुलनेने कमी देखभाल खर्च यामुळे इलेक्ट्रिक कार अनेकांसाठी आकर्षक पर्याय ठरत आहेत. मात्र, EV कारच्या मालकांना गाडीच्या टायरबाबत विशेष काळजी घेण्याची गरज असते. कारण सामान्य पेट्रोल-डिझेल वाहनांच्या तुलनेत इलेक्ट्रिक वाहनांचे टायर तुलनेने लवकर झिजू शकतात.
काही प्रकरणांमध्ये EV कारचे टायर पारंपरिक इंधनावर चालणाऱ्या वाहनांच्या तुलनेत 20 ते 30 टक्क्यांपर्यंत अधिक वेगाने झिजू शकतात, असा दावा केला जातो. भारतातील खराब रस्ते, खड्डे आणि वाहन चालवण्याची पद्धत यामुळे टायरची झीज आणखी वाढण्याची शक्यता असते. त्यामुळे EV खरेदी केल्यानंतर केवळ चार्जिंग आणि बॅटरीची काळजी घेणे पुरेसे नसून टायरची देखील नियमित तपासणी करणे आवश्यक आहे.
EV कारचे टायर लवकर का झिजतात?
इलेक्ट्रिक कारच्या टायरची झीज वेगाने होण्यामागे प्रामुख्याने वाहनाचे अधिक वजन, इंस्टंट टॉर्क आणि रिजनरेटिव्ह ब्रेकिंग ही तीन कारणे महत्त्वाची मानली जातात.
Related News
1. बॅटरीमुळे वाढते वाहनाचे वजन
इलेक्ट्रिक वाहनांमध्ये मोठ्या क्षमतेची बॅटरी बसवलेली असते. ही बॅटरी वाहनाच्या एकूण वजनात मोठी भर घालते. त्यामुळे अनेक EV कारचे वजन त्यांच्या आकाराच्या पारंपरिक पेट्रोल किंवा डिझेल कारपेक्षा अधिक असू शकते.
वाहनाचे वजन जितके जास्त, तितका भार चारही टायरवर पडतो. गाडी वळवताना, ब्रेक लावताना किंवा वेगाने चालवताना टायर आणि रस्त्यामधील घर्षण वाढते. परिणामी टायरच्या ट्रेडची झीज तुलनेने वेगाने होऊ शकते.
टायर उत्पादकांच्या माहितीनुसार, EV साठी टायर निवडताना वाहनाचे अतिरिक्त वजन लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे. त्यामुळे वाहन उत्पादकाने सुचवलेल्या योग्य क्षमतेच्या टायरचाच वापर करणे गरजेचे आहे.
2. EV मध्ये मिळतो झटपट टॉर्क
पेट्रोल किंवा डिझेल वाहनांमध्ये इंजिनचा पॉवर आणि टॉर्क विशिष्ट पद्धतीने वाढत जातो. मात्र, इलेक्ट्रिक मोटरची एक महत्त्वाची वैशिष्ट्ये म्हणजे ती सुरुवातीपासूनच मोठ्या प्रमाणात टॉर्क उपलब्ध करून देऊ शकते.
यामुळे एक्सिलरेटर दाबताच EV कार वेगाने पुढे जाते. चालकाने वारंवार अचानक वेग वाढवला किंवा आक्रमक पद्धतीने गाडी चालवली तर टायरवर अधिक ताण येतो. विशेषतः सिग्नलवरून गाडी सुरू करताना जोरदार एक्सिलरेशन केल्यास टायरचा रस्त्याशी होणारा घर्षण वाढू शकतो.
त्यामुळे EV चालकांनी गाडीचा वेग हळूहळू वाढवणे आणि वारंवार अचानक एक्सिलरेशन टाळणे फायदेशीर ठरते.
3. रिजनरेटिव्ह ब्रेकिंगचाही परिणाम
इलेक्ट्रिक वाहनांमध्ये रिजनरेटिव्ह ब्रेकिंग ही सुविधा असते. या प्रणालीमध्ये वाहनाचा वेग कमी करताना इलेक्ट्रिक मोटरचा वापर केला जातो आणि काही प्रमाणात गतिज ऊर्जा पुन्हा विद्युत ऊर्जेत रूपांतरित करून बॅटरीमध्ये साठवली जाते.
या प्रक्रियेमुळे पारंपरिक ब्रेक्सवरील झीज कमी होण्यास मदत होऊ शकते. मात्र, वाहनाचा वेग कमी करताना टायर आणि रस्त्यादरम्यान होणाऱ्या घर्षणाची भूमिका कायम राहते. चालकाच्या ड्रायव्हिंग पॅटर्ननुसार टायरच्या झीजेवर त्याचा परिणाम होऊ शकतो.
खराब रस्त्यांमुळे समस्या आणखी वाढू शकते
भारतातील अनेक शहरांमध्ये रस्त्यांवर खड्डे, असमान पृष्ठभाग आणि खराब रस्त्यांची समस्या पाहायला मिळते. अशा रस्त्यांवर EV कार चालवल्यास टायरवर अतिरिक्त ताण येऊ शकतो.
खड्ड्यात गाडी जोरात आदळल्यास केवळ टायरच नव्हे, तर व्हील अलाइनमेंट, सस्पेन्शन आणि रिमवरही परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे खड्ड्यातून जोरात गाडी गेल्यानंतर वाहनामध्ये कंपन जाणवत असल्यास किंवा गाडी एका बाजूला खेचत असल्यास तातडीने तपासणी करून घेणे आवश्यक आहे.
EV कारच्या टायरची काळजी कशी घ्याल?
टायरची झीज कमी करण्यासाठी EV चालकांनी काही साध्या पण महत्त्वाच्या गोष्टी नियमितपणे करणे गरजेचे आहे.
टायरमधील हवा नियमित तपासा : टायर प्रेशर महिन्यातून एकदा तपासण्याऐवजी शक्य असल्यास आठवड्यातून एकदा तपासणे चांगले. योग्य टायर प्रेशरमुळे टायरची अनावश्यक झीज कमी होण्यास मदत होते.
टायर रोटेशन करा : वाहन उत्पादकाच्या शिफारशीनुसार नियमित टायर रोटेशन केल्याने चारही टायरची झीज तुलनेने समान ठेवण्यास मदत होऊ शकते. अनेक वाहनांसाठी साधारण 10 हजार किलोमीटरच्या आसपास तपासणी किंवा रोटेशन करण्याचा सल्ला दिला जातो; मात्र तुमच्या EV च्या मॅन्युअलमधील अंतराला प्राधान्य द्या.
व्हील अलाइनमेंट तपासा : साधारण 15 हजार किलोमीटरच्या आसपास किंवा वाहनाची हाताळणी बदलल्यास व्हील अलाइनमेंट तपासणे उपयुक्त ठरते. गाडी एका बाजूला खेचत असेल किंवा टायर एका बाजूने जास्त झिजत असेल तर अलाइनमेंट तातडीने तपासावे.
अचानक वेग वाढवणे टाळा : शहरातील ट्रॅफिकमध्ये वारंवार जोरदार एक्सिलरेशन करण्याऐवजी गाडी सुरळीतपणे चालवणे टायरच्या झीजेसाठी चांगले ठरू शकते.
योग्य टायरच वापरा : वाहन उत्पादकाने सुचवलेल्या आकारमान, लोड इंडेक्स आणि स्पीड रेटिंगचे टायर वापरणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. काही वाहनांसाठी XL सारखी अतिरिक्त लोड क्षमता असलेली टायर रचना आवश्यक असू शकते. त्यामुळे केवळ स्वस्त आहेत म्हणून कोणतेही टायर बसवणे टाळावे.
EV स्वस्त, पण टायरकडे दुर्लक्ष नको!
इलेक्ट्रिक वाहनांमध्ये पेट्रोल-डिझेलचा खर्च नसल्याने दैनंदिन वापराचा खर्च कमी होऊ शकतो. इंजिन ऑइल बदलणे किंवा पारंपरिक इंजिनशी संबंधित अनेक देखभालीची कामेही EV मध्ये नसतात. मात्र, टायरची झीज हा EV मालकांनी लक्षात ठेवण्यासारखा खर्च आहे.
त्यामुळे EV खरेदी करताना केवळ वाहनाची किंमत, बॅटरी रेंज आणि चार्जिंग वेळ पाहणे पुरेसे नाही. टायरची किंमत, त्यांची उपलब्धता, योग्य स्पेसिफिकेशन आणि नियमित देखभालीचा खर्च याचाही विचार करणे महत्त्वाचे आहे.
थोडक्यात, EV चे टायर लवकर झिजण्यामागे केवळ इलेक्ट्रिक मोटर जबाबदार नाही. अधिक वजन, झटपट टॉर्क, ब्रेकिंगची पद्धत, रस्त्यांची परिस्थिती आणि चालकाची ड्रायव्हिंग स्टाइल या सर्व गोष्टींचा टायरच्या आयुष्यावर परिणाम होतो. योग्य टायर प्रेशर, नियमित रोटेशन-अलाइनमेंट आणि संयमित ड्रायव्हिंग केल्यास टायरचे आयुष्य वाढवण्यास नक्कीच मदत होऊ शकते.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/electric-cars/
