अमेरिकेशी युद्ध सुरू असताना इराणला सापडला मोठा ‘ऊर्जा खजिना’; 7.5 ट्रिलियन क्युबिक फूट गॅसचा साठा
Iran Gas Discovery : अमेरिका आणि इस्रायलसोबतच्या संघर्षामुळे ऊर्जा पायाभूत सुविधांवर मोठा दबाव आलेला असताना इराणसाठी एक मोठी बातमी समोर आली आहे. इराणने दक्षिणेकडील फार्स प्रांतात तब्बल 7.5 ट्रिलियन क्युबिक फूट म्हणजेच सुमारे 212.4 अब्ज घनमीटर नैसर्गिक वायूचा साठा सापडल्याची घोषणा केली आहे. इराणचे तेलमंत्री मोहसेन पाकनेझाद यांनी ही माहिती दिली. या साठ्यातील अंदाजे 5.7 ट्रिलियन क्युबिक फूट म्हणजेच सुमारे 161 अब्ज घनमीटर गॅस प्रत्यक्षात काढता येण्याजोगा असल्याचे सांगण्यात आले आहे.
युद्धाच्या काळात इराणला मोठा ऊर्जा आधार
गेल्या काही महिन्यांपासून इराणच्या ऊर्जा क्षेत्रावर मोठा ताण आहे. अमेरिका आणि इस्रायलच्या लष्करी कारवाईमुळे देशातील काही ऊर्जा पायाभूत सुविधांचे नुकसान झाले असून, त्याचा परिणाम गॅस आणि वीज उत्पादनावर झाला आहे. त्याचबरोबर अमेरिकेच्या आर्थिक निर्बंधांमुळे इराणच्या अर्थव्यवस्थेवरही दबाव वाढला आहे.
अशा परिस्थितीत फार्स प्रांतात सापडलेला हा गॅस साठा इराणसाठी रणनीतिकदृष्ट्या महत्त्वाचा मानला जात आहे. मात्र, साठा सापडला म्हणजे लगेच उत्पादन सुरू होईल असे नाही. नवीन गॅस क्षेत्र विकसित करण्यासाठी मोठी गुंतवणूक, ड्रिलिंग, प्रक्रिया केंद्रे आणि पाइपलाइनसह पायाभूत सुविधा उभाराव्या लागतात. त्यामुळे या शोधाचा प्रत्यक्ष फायदा मिळण्यासाठी वेळ लागू शकतो.
Related News
मोठा दणका! मुंबईतील रुस्तुमजी क्राऊनच्या 128 फ्लॅटवर महापालिकेचा हातोडा? मंत्र्यांच्याही फ्लॅटचा समावेश
सरकारचा मोठा निर्णय! 4 वर्षांनंतर गव्हाचे पीठ, मैदा आणि रव्याच्या निर्यातीवरील बंदी उठवली
Cabinet Meeting : मंत्रिमंडळ बैठकीत 4 मोठे निर्णय; विद्यार्थ्यांना मिळालं मोठं गिफ्ट!
NEET विद्यार्थिनीची निर्घृण हत्या; पोस्टमॉर्टम रिपोर्टने उडवली खळबळ
58 लाख नोंदी दिल्या, आता कुणबी प्रमाणपत्र द्या; मनोज जरांगे पाटलांची सरकारसमोर थेट अट
रुपाली चाकणकर बदनामी प्रकरणात मोठी कारवाई; दिपाली सय्यद, सुषमा अंधारे यांच्यासह 19 जणांवर गुन्हा
Mumbai : मुंबईत हुंडा छळाच्या तक्रारी वाढल्या; 5.7% वाढ, मात्र हुंडाबळी आणि आत्महत्यांमध्ये मोठी घट
तणाव, चिंता विसरा! शांत-आनंदी जीवनासाठी या 7 जपानी सवयी आजपासूनच अंगीकारा
भाजपच्या 12 सदस्यांच्या पॉवरफुल समितीत फडणवीस? दिल्लीतील हालचालींना वेग
Rahul Gandhi सोबत सेल्फी काढताना तरुणीने अचानक किस केलं; VIDEO तुफान व्हायरल
गोविंदा–सुनीता यांच्या नात्यात नेमकं काय सुरू? घरातल्याच सदस्याने दिलं मोठं उत्तर
Amravati रुग्णालयातील आगीत 3 नवजात बाळांचा मृत्यू; आरोग्यमंत्र्यांनी दिली मोठी घोषणा
212 अब्ज घनमीटर गॅस; 161 अब्ज घनमीटर काढता येणार
इराणचे तेलमंत्री मोहसेन पाकनेझाद यांच्या माहितीनुसार, नव्या क्षेत्रात 212.4 अब्ज घनमीटरपेक्षा अधिक नैसर्गिक गॅस आहे. त्यापैकी अंदाजे 161.41 अब्ज घनमीटर गॅस रिकव्हर करता येण्याची शक्यता आहे. म्हणजेच एकूण साठ्याच्या 72 टक्क्यांहून अधिक गॅस काढता येण्याचा अंदाज आहे.
पाकनेझाद यांनी हा शोध इराणच्या भविष्यातील ऊर्जा सुरक्षेसाठी महत्त्वाचा असल्याचे म्हटले आहे. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, रिकव्हर करता येणारा गॅस हा साउथ पार्स गॅस क्षेत्राच्या एका टप्प्यातून सुमारे 15 वर्षांत मिळणाऱ्या गॅसइतका असू शकतो.
‘स्वीट गॅस’ असल्याने खर्च कमी होणार
या नव्या शोधाची आणखी एक महत्त्वाची बाब म्हणजे येथे सापडलेला गॅस ‘स्वीट नॅचरल गॅस’ असल्याचे इराणने म्हटले आहे. स्वीट गॅसमध्ये हायड्रोजन सल्फाइडचे प्रमाण कमी असते. त्यामुळे गॅसवर प्रक्रिया करताना अतिरिक्त उपचारांची गरज तुलनेने कमी पडू शकते.
यामुळे या क्षेत्राच्या विकासासाठी आणि भविष्यातील ऑपरेशनल खर्चात बचत होण्याची शक्यता आहे. इराणसाठी ही बाब विशेष महत्त्वाची आहे, कारण अमेरिकेच्या निर्बंधांमुळे देशाला तंत्रज्ञान, गुंतवणूक आणि आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेतील व्यवहारांमध्ये अडचणींचा सामना करावा लागत आहे.
गॅससोबत कंडेन्सेटचाही मोठा साठा
या क्षेत्रात केवळ नैसर्गिक गॅसच नाही, तर गॅस कंडेन्सेटचा मोठा साठाही असल्याचे इराणच्या तेलमंत्र्यांनी सांगितले आहे. गॅस कंडेन्सेटला बाजारात आर्थिक मूल्य असल्यामुळे या शोधातून इराणला भविष्यात मोठ्या प्रमाणात अतिरिक्त महसूल मिळण्याची शक्यता आहे.
इराणच्या अधिकाऱ्यांनी या गॅस आणि कंडेन्सेटच्या संयुक्त संसाधनातून दहा अब्ज डॉलरच्या पातळीवर नवी संपत्ती निर्माण होऊ शकते, असा दावा केला आहे. मात्र, प्रत्यक्ष आर्थिक फायदा किती होईल हे उत्पादन सुरू झाल्यानंतर आणि बाजारातील परिस्थितीनुसार स्पष्ट होईल.
इराणची ऊर्जा व्यवस्था आधीच दबावाखाली
युद्ध सुरू होण्यापूर्वी इराणचे नैसर्गिक गॅस उत्पादन दररोज सुमारे 650 दशलक्ष घनमीटर असल्याचा अंदाज आहे. संघर्षादरम्यान ऊर्जा पायाभूत सुविधांना झालेल्या नुकसानीमुळे उत्पादन क्षमतेवर परिणाम झाला. जुलैमध्ये इराणने येत्या काही महिन्यांत दररोज सुमारे 100 दशलक्ष घनमीटर उत्पादन क्षमता पुन्हा सुरू करण्याचे लक्ष्य व्यक्त केले होते.
यामुळे फार्समधील नवीन गॅस क्षेत्र भविष्यात देशाच्या ऊर्जा व्यवस्थेला आधार देऊ शकते. विशेषतः देशांतर्गत वीज निर्मितीसाठी गॅसचा वापर मोठ्या प्रमाणावर होत असल्याने हा शोध इराणच्या ऊर्जा सुरक्षेसाठी महत्त्वाचा ठरू शकतो.
अमेरिकेला प्रत्युत्तर देण्यासाठी ‘ऊर्जा शस्त्र’?
अमेरिका आणि इराण यांच्यातील संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर या शोधाला केवळ आर्थिक नव्हे तर भू-राजकीय महत्त्वही प्राप्त झाले आहे. अमेरिकेचे निर्बंध आणि ऊर्जा क्षेत्रावरील दबाव असताना इराणकडे स्वतःच्या देशांतर्गत संसाधनांचा मोठा आधार असल्याचा संदेश या शोधामुळे दिला जात आहे.
तरीही “या गॅस साठ्यामुळे इराणला हरवणे अशक्य झाले” असे थेट म्हणणे योग्य ठरणार नाही. कारण साठा विकसित करण्यासाठी वेळ आणि मोठी गुंतवणूक आवश्यक आहे. तसेच अमेरिकेचे निर्बंध, तंत्रज्ञानाची उपलब्धता, वाहतूक व्यवस्था आणि युद्धजन्य परिस्थिती यांचा या प्रकल्पावर परिणाम होऊ शकतो.
इराणसाठी पुढची मोठी परीक्षा
फार्स प्रांतातील हा शोध इराणसाठी निश्चितच मोठा ऊर्जा आधार ठरू शकतो. मात्र, त्याचे खरे सामर्थ्य गॅस उत्पादन प्रत्यक्ष सुरू झाल्यानंतरच दिसून येईल. सध्या हा शोध इराणच्या भविष्यातील ऊर्जा सुरक्षेसाठी मोठी संधी मानला जात आहे.
एकीकडे अमेरिका आर्थिक दबाव आणि निर्बंधांच्या माध्यमातून इराणवर दबाव वाढवत आहे, तर दुसरीकडे इराण आपल्या देशांतर्गत तेल आणि गॅस संसाधनांचा शोध घेऊन ऊर्जा स्वावलंबन मजबूत करण्याचा प्रयत्न करत आहे. त्यामुळे फार्स प्रांतातील हा 7.5 ट्रिलियन क्युबिक फूट गॅसचा ‘खजिना’ पुढील काळात इराणच्या अर्थव्यवस्थेसाठी आणि ऊर्जा धोरणासाठी किती निर्णायक ठरतो, याकडे जगाचे लक्ष लागले आहे.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/earthquake/
