गृहकर्ज फेडलं? मग झटपट करा हे काम; बँकेकडून मागा ही 9 कागदपत्रं, यादीच पाहा
Home Loan Foreclosure : स्वतःचं घर असावं हे प्रत्येकाचं स्वप्न असतं. मात्र घर खरेदी करण्यासाठी मोठी रक्कम आवश्यक असल्याने अनेक जण बँकेकडून गृहकर्ज घेतात. गृहकर्जाची परतफेड करण्यासाठी 20 ते 30 वर्षांचा कालावधी असू शकतो. दर महिन्याला EMI भरत हे कर्ज फेडताना अनेक वर्षे जातात. अखेर गृहकर्ज पूर्णपणे फेडल्यानंतर कर्जदाराला मोठा दिलासा मिळतो. मात्र कर्जाची शेवटची EMI भरली म्हणजे काम पूर्ण झालं, असं समजू नका.
गृहकर्ज पूर्णपणे बंद केल्यानंतर बँकेकडून काही महत्त्वाची कागदपत्रे परत घेणे आणि मालमत्तेवरील बँकेचा बोजा हटवणे अत्यंत आवश्यक आहे. ही प्रक्रिया वेळेत पूर्ण केली नाही, तर भविष्यात घर विकताना, हस्तांतरित करताना किंवा मालमत्तेशी संबंधित व्यवहार करताना अडचणी निर्माण होऊ शकतात.
गृहकर्ज फेडल्यानंतर 9 कागदपत्रे का महत्त्वाची?
कर्ज घेताना बँक तुमच्या मालमत्तेशी संबंधित अनेक मूळ कागदपत्रे आपल्या ताब्यात ठेवते. कर्ज पूर्ण फेडल्यानंतर ही कागदपत्रे बँकेकडून व्यवस्थित परत घेणे गरजेचे आहे. कागदपत्रे मिळाल्यानंतर त्यातील प्रत्येक तपशील तपासून घ्या.
Related News
1. मूळ मालमत्ता कागदपत्रे
गृहकर्ज घेताना बँकेकडे जमा केलेली मूळ कागदपत्रे कर्ज पूर्ण झाल्यानंतर परत मिळाली आहेत की नाही, याची खात्री करा. यात मालमत्तेच्या मालकीशी संबंधित महत्त्वाची कागदपत्रे असू शकतात.
2. टायटल डीड
मालमत्तेच्या मालकी हक्काशी संबंधित Title Deed हे अत्यंत महत्त्वाचे कागदपत्र आहे. कर्ज फेडल्यानंतर हे कागदपत्र व्यवस्थित परत मिळाले आहे का, ते तपासा.
3. सेल डीड
घर, फ्लॅट किंवा जमीन खरेदी करताना करण्यात आलेले Sale Deed हे मालकी हक्काचा महत्त्वाचा पुरावा असतो. बँकेकडे हे कागदपत्र जमा केले असल्यास ते परत घेणे विसरू नका.
4. पॉवर ऑफ अटॉर्नी
मालमत्तेशी संबंधित व्यवहारात Power of Attorney कागदपत्र जमा केले असल्यास कर्ज बंद झाल्यानंतर तेही परत मिळाले आहे का, हे तपासावे.
5. कर्ज करारपत्र
गृहकर्ज घेताना बँक आणि कर्जदारामध्ये झालेला Loan Agreement हा महत्त्वाचा दस्तऐवज आहे. भविष्यात कर्जाशी संबंधित कोणताही प्रश्न निर्माण झाल्यास या करारपत्राचा उपयोग होऊ शकतो.
6. जमिनीची रजिस्ट्री
मालमत्ता किंवा जमिनीच्या नोंदणीशी संबंधित मूळ कागदपत्रे बँकेकडे असतील तर कर्ज पूर्ण फेडल्यानंतर ती परत घ्या. सर्व कागदपत्रांवरील नाव, मालमत्तेचा तपशील आणि इतर माहिती तपासणे महत्त्वाचे आहे.
7. जागेचा भू नकाशा
मालमत्तेशी संबंधित Property Map / Site Plan किंवा भू नकाशा बँकेकडे जमा केला असल्यास तोही परत घ्या. मालमत्तेशी संबंधित भविष्यातील व्यवहारात ही कागदपत्रे उपयोगी पडू शकतात.
8. नो ड्यूज सर्टिफिकेट
कर्जाची पूर्ण परतफेड झाल्यानंतर बँकेकडून No Dues Certificate किंवा कर्ज पूर्ण फेडल्याचे प्रमाणपत्र नक्की घ्या. या प्रमाणपत्रातून संबंधित गृहकर्जाची रक्कम पूर्णपणे फेडली असून बँकेची कोणतीही थकबाकी शिल्लक नाही, हे स्पष्ट होते.
9. सुरक्षा धनादेश परत घ्या
गृहकर्ज घेताना अनेकदा EMI साठी बँकेकडे सुरक्षा म्हणून धनादेश दिले जातात. कर्ज पूर्ण फेडल्यानंतर आणि कोणतीही थकबाकी नसल्यास बँकेकडे असलेले वापरात नसलेले सुरक्षा धनादेश परत घ्या. भविष्यात त्यांचा गैरवापर होऊ नये, यासाठी ही खबरदारी महत्त्वाची आहे.
कर्ज फेडलं, पण मालमत्तेवरील बोजा हटवला का?
गृहकर्जाची पूर्ण परतफेड केल्यानंतर आणखी एक महत्त्वाचे काम म्हणजे मालमत्तेवरील बँकेचा चार्ज किंवा बोजा हटवणे. केवळ शेवटची EMI भरून कर्ज बंद झाल्याने प्रत्येक ठिकाणी मालमत्तेच्या नोंदीतून बँकेचा हक्क आपोआप हटला आहे, असे गृहीत धरू नये.
बँकेकडून कर्ज पूर्ण फेडल्याचे आणि मालमत्तेवर बँकेचा दावा नसल्याचे आवश्यक प्रमाणपत्र घ्या. त्यानंतर संबंधित नोंदणी किंवा महसूल कार्यालयातील प्रक्रिया आवश्यक असल्यास पूर्ण करा.
भविष्यात घर विकायचं असेल तर अडचण येऊ शकते
समजा, काही वर्षांनी तुम्हाला तुमचा फ्लॅट, घर, बंगला किंवा प्लॉट विकायचा आहे. त्या वेळी मालमत्तेवरील जुन्या गृहकर्जाचा बोजा नोंदीत दिसत असेल, तर खरेदीदार किंवा संबंधित अधिकारी अतिरिक्त कागदपत्रांची मागणी करू शकतात.
म्हणूनच कर्ज फेडल्यानंतर मालमत्तेवरील बँकेचा बोजा हटवण्याची प्रक्रिया पूर्ण झाली आहे का, हे तपासून घेणे फायदेशीर ठरते.
सर्व कागदपत्रे मिळाल्यानंतर काय तपासाल?
बँकेकडून कागदपत्रे परत घेतल्यानंतर त्यांची संख्या आणि स्थिती तपासा. कोणतेही मूळ कागदपत्र गायब नाही ना, कागद फाटलेला किंवा खराब झालेला नाही ना, कागदपत्रांवरील नाव आणि मालमत्तेचा तपशील बरोबर आहे ना, हे पाहा.
तसेच कर्ज खाते प्रत्यक्षात बंद झाले आहे का, No Dues Certificate मिळाले आहे का आणि मालमत्तेवरील बँकेचा चार्ज हटवण्यासाठी आवश्यक प्रक्रिया पूर्ण झाली आहे का, याची खात्री करा.
निष्काळजीपणा करू नका
गृहकर्जाची शेवटची EMI भरल्यानंतर आनंद होणे स्वाभाविक आहे. मात्र त्यानंतरची कागदपत्रांची प्रक्रिया तितकीच महत्त्वाची आहे. भविष्यात मालमत्ता विक्री, पुनर्वित्त, हस्तांतरण किंवा इतर कायदेशीर व्यवहार करताना कोणतीही अडचण येऊ नये, यासाठी कर्ज बंद झाल्याची सर्व कागदपत्रे सुरक्षित ठेवणे आवश्यक आहे.
महत्त्वाची टीप : कागदपत्रे आणि मालमत्तेवरील बोजा हटवण्याची प्रक्रिया बँक, राज्य आणि संबंधित नोंदणी/महसूल नियमांनुसार वेगळी असू शकते. त्यामुळे कर्ज बंद करण्यापूर्वी आपल्या बँकेकडून आवश्यक कागदपत्रे आणि स्थानिक प्रक्रियेची अधिकृत माहिती नक्की घ्या.
