Amazing Facts : हे काय नवल! असा देश जिथं एकाही घरात नाही पाण्याची टाकी; कारण वाचून लावाल डोक्याला हात!
भारतामध्ये एखाद्या घराची कल्पना केली, तर घराच्या छतावर काळ्या किंवा पांढऱ्या रंगाची पाण्याची टाकी दिसणे ही अगदी सामान्य बाब आहे. शहर असो किंवा गाव, पाणी साठवण्यासाठी घरांवर टाक्या बसवलेल्या पाहायला मिळतात. मात्र जगात असा एक देश आहे, जिथे घरांच्या छतावर पाण्याच्या टाक्या दिसणे अत्यंत दुर्मीळ आहे. हा देश म्हणजे अमेरिका (USA).
अमेरिकेतील पाणीपुरवठ्याची व्यवस्था भारताच्या तुलनेत अनेक बाबतीत वेगळी आहे. बहुतांश भागात घरांमध्ये पाणी पोहोचवण्यासाठी सार्वजनिक जलवाहिनी व्यवस्था आणि नियंत्रित दाबाचा वापर केला जातो. त्यामुळे प्रत्येक घराने स्वतंत्रपणे मोठ्या प्रमाणात पाणी साठवून ठेवावे, अशी गरज अनेक ठिकाणी भासत नाही.
मात्र याचा अर्थ अमेरिकेतील एकाही घरात कधीच पाण्याची टाकी नसते, असा सरसकट दावा करणे योग्य ठरणार नाही. काही इमारती, विशिष्ट भाग किंवा आपत्कालीन परिस्थितीसाठी वेगवेगळ्या प्रकारच्या पाण्याच्या साठवणूक व्यवस्था असू शकतात. तरीही भारतात जशा घराघरांच्या छतावर टाक्या सहज दिसतात, तशा टाक्या अमेरिकेतील सामान्य घरांवर दिसत नाहीत.
Related News
धक्कादायक! ममता बॅनर्जींच्या ताफ्यावर हल्ला; चिखलफेक, चप्पल-बूट भिरकावले, बंगालमध्ये खळबळ
‘माझ्याकडे फक्त 6 महिने होते’; अदनान सामीने सांगितला 120 किलो वजन कमी करण्याचा थरारक प्रवास
Manoj Jarange Patil यांचं जहाल वक्तव्य; म्हणाले, “जीवघेणं उपोषण करू शकतो, तर जीवही घेऊ शकतो!”
‘मी 92 ला कारसेवेत होतो, त्यानंतर…’; CM फडणवीसांनी सांगितल्या राजकीय प्रवासाच्या जुन्या आठवणी
नाशिक-पुणे रेल्वेसाठी समृद्धी महामार्ग रोखला; सत्यजित तांबे ताब्यात, आंदोलन मात्र सुरूच!
Raj Thackeray : महामार्ग विकासासाठी की टक्केवारीसाठी? राज ठाकरेंची सरकारवर घणाघाती टीका
अमेरिकेत घराच्या छतावर पाण्याची टाकी का दिसत नाही?
भारतात अनेक ठिकाणी महापालिका किंवा स्थानिक प्रशासनाकडून ठराविक वेळेत पाणीपुरवठा केला जातो. त्यामुळे नागरिकांना पाणी उपलब्ध असताना ते घरातील टाकीत साठवून ठेवावे लागते. नंतर या साठवलेल्या पाण्याचा वापर दिवसभर केला जातो.
अमेरिकेतील अनेक शहरांमध्ये मात्र घरांमध्ये पाणी पोहोचवण्यासाठी थेट पाणीपुरवठा यंत्रणा वापरली जाते. सार्वजनिक जलवाहिनी नेटवर्कमधून पाणी घरापर्यंत आणले जाते. त्यामुळे छतावर मोठी पाण्याची टाकी ठेवण्याची आवश्यकता कमी होते.
यामुळे अमेरिकेतील सामान्य निवासी भागात घराच्या छतावर पाण्याच्या टाक्या दिसत नाहीत, ही बाब भारतीयांसाठी निश्चितच आश्चर्याची वाटू शकते.
अनेक मजली इमारतींमध्ये पाणी कसे पोहोचते?
अमेरिकेतील शहरांमध्ये पाणीपुरवठ्याची संपूर्ण व्यवस्था मोठ्या प्रमाणावर नियोजित केलेली असते. जलशुद्धीकरण केंद्रांपासून मोठ्या पाइपलाइनच्या माध्यमातून पाणी विविध भागांमध्ये पोहोचवले जाते. त्यानंतर स्थानिक वितरण व्यवस्थेतून घरांपर्यंत पाणी जाते.
पाण्याचा दाब योग्य ठेवण्यासाठी पंपिंग स्टेशन, उंचावरील जलसाठे आणि इतर पायाभूत सुविधांचा वापर केला जातो. त्यामुळे अनेक निवासी इमारतींमध्ये स्वतंत्र छतावरील टाकी किंवा घरगुती पंपाची आवश्यकता नसते.
मात्र इमारतीची उंची, स्थानिक जलव्यवस्था आणि इमारतीच्या डिझाइननुसार परिस्थिती बदलू शकते. विशेषतः उंच इमारतींमध्ये पाणी वरच्या मजल्यांपर्यंत पोहोचवण्यासाठी विविध प्रकारच्या पंपिंग आणि प्रेशर सिस्टमचा वापर केला जाऊ शकतो.
भारतात पाण्याची टाकी का आवश्यक ठरते?
भारत आणि अमेरिका यांच्यातील पाणीपुरवठ्याच्या पद्धतीतील फरक समजून घेतला, तर घरांवर पाण्याच्या टाक्या का दिसतात हे सहज लक्षात येते.
भारतामध्ये अनेक शहरांमध्ये पाणीपुरवठा ठराविक वेळेत केला जातो. काही ठिकाणी दिवसातून एकदा किंवा काही तास पाणी येते. अशावेळी घरातील टाकी भरून ठेवणे आवश्यक ठरते.
पाणीपुरवठा बंद झाल्यानंतर याच टाकीत साठवलेले पाणी स्वयंपाक, आंघोळ, कपडे धुणे आणि इतर दैनंदिन कामांसाठी वापरले जाते. त्यामुळे भारतात घराची पाण्याची टाकी ही दैनंदिन जीवनाचा महत्त्वाचा भाग बनली आहे.
अमेरिकेतील थंड हवामानाचाही परिणाम
अमेरिकेतील काही भागांमध्ये हिवाळ्यात तापमान शून्याच्या खाली जाते. अशा परिस्थितीत घराच्या बाहेरील पाइपलाइन आणि पाण्याच्या साठवणुकीशी संबंधित वेगवेगळ्या समस्या निर्माण होऊ शकतात.
छतावर उघड्यावर मोठ्या प्रमाणात पाणी साठवून ठेवले आणि ते गोठले, तर पाइपलाइन किंवा टाकीला नुकसान होण्याचा धोका निर्माण होऊ शकतो. त्यामुळे अनेक ठिकाणी पाण्याची यंत्रणा अशा पद्धतीने तयार केली जाते की पाइपलाइन शक्य तितक्या सुरक्षित आणि नियंत्रित वातावरणात राहतील.
तथापि, अमेरिकेत छतावरील पाण्याच्या टाक्या नसण्याचे एकमेव कारण थंडी नाही. मुख्य कारण म्हणजे तेथील सार्वजनिक जलवाहिनी व्यवस्था, पाणीपुरवठ्याची पद्धत आणि घरांपर्यंत पाणी पोहोचवण्याची रचना.
24 तास पाणीपुरवठा असतो का?
अमेरिकेतील अनेक भागांमध्ये घरांमध्ये सतत पाणीपुरवठा उपलब्ध असतो. त्यामुळे भारतातील काही भागांप्रमाणे पाणी येण्याच्या विशिष्ट वेळेची वाट पाहावी लागतेच असे नाही.
मात्र संपूर्ण अमेरिकेत प्रत्येक घराला 24 तास कोणत्याही व्यत्ययाशिवाय पाणी मिळते, असे म्हणणे अचूक ठरणार नाही. पाण्याची उपलब्धता स्थानिक प्रशासन, हवामान, पाइपलाइनची स्थिती, देखभाल, आपत्कालीन परिस्थिती आणि इतर कारणांवर अवलंबून असते.
त्यामुळे पाणीपुरवठा तुलनेने नियमित असल्याने घराघरात मोठ्या क्षमतेची छतावरील टाकी ठेवण्याची गरज अनेक ठिकाणी कमी असते.
अमेरिकेतील मोठ्या जलसाठ्यांची भूमिका काय?
अमेरिकेतील पाणीपुरवठा व्यवस्था केवळ घराच्या छतावरील टाकीवर अवलंबून नसते. शहराच्या पातळीवर मोठे जलसाठे, जलशुद्धीकरण केंद्रे, पाइपलाइन नेटवर्क, पंपिंग स्टेशन आणि इतर पायाभूत सुविधा कार्यरत असतात.
या संपूर्ण यंत्रणेच्या माध्यमातून पाणी घरांपर्यंत पोहोचवले जाते. त्यामुळे भारतात ज्या कामासाठी घराच्या छतावरील टाकी महत्त्वाची भूमिका बजावते, ते काम अमेरिकेत मोठ्या सार्वजनिक पाणीपुरवठा यंत्रणेच्या माध्यमातून केले जाते.
भारतीयांना हे नवल का वाटते?
भारतात घराच्या छतावर पाण्याची टाकी दिसणे इतके सामान्य आहे की अनेकांना तिच्याशिवाय घराची कल्पनाच करता येत नाही. सकाळी पाणी आले की मोटार सुरू करणे, टाकी भरणे आणि नंतर दिवसभर त्याचा वापर करणे, ही अनेक भारतीय घरांमधील नेहमीची प्रक्रिया आहे.
याउलट अमेरिकेतील अनेक घरांच्या छतांकडे पाहिल्यावर मोठ्या पाण्याच्या टाक्या दिसत नाहीत. त्यामुळे सोशल मीडियावर किंवा प्रवासादरम्यान अमेरिकेतील घरांचे फोटो पाहणाऱ्या भारतीयांना हा फरक लगेच जाणवतो.
अमेरिकेत घरांच्या छतावर पाण्याच्या टाक्या मोठ्या प्रमाणावर न दिसण्यामागे कोणतेही गूढ कारण नाही. नियोजित सार्वजनिक जलवाहिनी व्यवस्था, सतत किंवा नियमित पाणीपुरवठा, जलदाब नियंत्रण आणि शहरस्तरीय पाण्याचे व्यवस्थापन ही त्यामागची प्रमुख कारणे आहेत.
भारतामध्ये पाणी साठवून ठेवण्याची गरज अनेक ठिकाणी असल्यामुळे घराघरांत टाक्या बसवण्याची पद्धत रूढ झाली आहे. त्यामुळे दोन्ही देशांच्या पाणीपुरवठ्याच्या पद्धतीतील हा फरक त्यांच्या पायाभूत सुविधा आणि स्थानिक परिस्थितीशी जोडलेला आहे.
अर्थात, अमेरिकेतील प्रत्येक घरात टाकी नसते, असा दावा योग्य नाही. मात्र भारतात जशा छतावरील पाण्याच्या टाक्या सर्वसामान्य दृश्य आहेत, तसे अमेरिकेतील सामान्य घरांमध्ये चित्र दिसत नाही, हीच या Amazing Fact ची खरी गंमत आहे.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/pakistans-udali-ghabargundi-pok-7-jaganchi-elections-postponed-indefinitely/
