AI च्या मदतीने स्मार्ट शेती! 25% खर्च कमी, 30% उत्पादन वाढीचा दावा; शेतकऱ्यांसाठी मुख्यमंत्री फडणवीसांचा खास मंत्र
नागपुरातील कार्यक्रमात AI आधारित शेतीचा रोडमॅप; महाविस्तार AI ॲपची माहिती
कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) हे तंत्रज्ञान आता केवळ उद्योग, आरोग्य किंवा शिक्षणापुरते मर्यादित राहिलेले नाही, तर शेती क्षेत्रातही मोठी क्रांती घडवू शकते, असा विश्वास मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी व्यक्त केला. नागपुरात आयोजित एका कार्यक्रमात बोलताना त्यांनी राज्य सरकारने विकसित केलेल्या **’महाविस्तार AI ॲप’**ची माहिती देत शेतकऱ्यांना आधुनिक तंत्रज्ञानाचा स्वीकार करण्याचे आवाहन केले. AI च्या योग्य वापरामुळे शेतीचा खर्च तब्बल 25 टक्क्यांनी कमी होऊ शकतो, तर उत्पादनात 30 टक्क्यांची वाढ होऊ शकते, असा दावा त्यांनी यावेळी केला.
मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी सांगितले की, बदलत्या काळात तंत्रज्ञानाचा वापर टाळून चालणार नाही. शेतीतील प्रत्येक निर्णय डेटा आणि कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या आधारे घेतला गेला, तर उत्पादनक्षमतेत मोठी वाढ होईल. त्यामुळे महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांनी AI आधारित साधनांचा वापर करण्याची गरज असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
महाविस्तार AI ॲपमुळे शेतकऱ्यांना मिळणार तज्ज्ञांचे मार्गदर्शन
राज्य सरकारने शेतकऱ्यांसाठी सुरू केलेले महाविस्तार AI ॲप हे शेतीसाठी महत्त्वाचे पाऊल असल्याचे मुख्यमंत्री म्हणाले. या ॲपच्या माध्यमातून कोणताही शेतकरी आपल्या मातृभाषेत शेतीसंबंधी प्रश्न विचारू शकतो. विशेष म्हणजे, हे ॲप केवळ मराठीतच नव्हे तर काही आदिवासी भाषांमध्येही उपलब्ध करण्यात आले आहे.
Related News
मोदींना अपशब्द बोलणाऱ्या मुलीच्या आईची थेट मागणी; म्हणाली, ‘तिला दत्तक घ्या…’
संकष्टी चतुर्थीला बनला खास ग्रहयोग! ‘या’ 5 राशींवर गणरायाची विशेष कृपा
मोठी बातमी! नोकरी सोडल्यावर PF मधून किती पैसे मिळणार? 75% रक्कम मिळेल, 25% अडकणार
शेतकरी आपल्या पिकाचा फोटो काढून ॲपवर अपलोड करू शकतो. त्यानंतर AI त्या पिकाची स्थिती तपासते, संभाव्य रोग किंवा किडींचा अंदाज व्यक्त करते आणि त्यावर कोणते उपाय करावेत याचे मार्गदर्शन देते. तसेच खतांचे प्रमाण, सूक्ष्म अन्नद्रव्यांची कमतरता, सिंचन व्यवस्थापन आणि पीक व्यवस्थापनाबाबतही माहिती उपलब्ध करून दिली जाते.
मुख्यमंत्री म्हणाले की, या तंत्रज्ञानामुळे शेतकऱ्यांना कृषी अधिकाऱ्यांकडे वारंवार जाण्याची गरज कमी होईल आणि योग्य वेळी योग्य निर्णय घेता येतील.
AI मुळे खर्च कमी, उत्पादनात वाढ
फडणवीस यांनी AI आधारित शेतीचे आर्थिक गणितही मांडले. त्यांच्या मते, आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या मदतीने पाणी, खत, कीटकनाशके आणि इतर कृषी इनपुटचा अचूक वापर शक्य होतो. त्यामुळे अनावश्यक खर्च टाळता येतो.
त्यांनी सांगितले की, AI च्या मदतीने शेतीचे नियोजन केल्यास सुमारे 25 टक्के खर्च कमी होऊ शकतो, तर उत्पादनात 30 टक्क्यांपर्यंत वाढ होण्याची क्षमता आहे. यामुळे शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढण्यास मदत होईल आणि शेती अधिक फायदेशीर व्यवसाय ठरू शकेल.
AI मुळे नोकऱ्या संपणार नाहीत, पण स्वरूप बदलणार
कृत्रिम बुद्धिमत्तेबाबत समाजात अनेक गैरसमज असल्याचे सांगत मुख्यमंत्री म्हणाले की, AI मुळे नोकऱ्या पूर्णपणे संपणार नाहीत. मात्र, पुढील काही वर्षांत रोजगाराचे स्वरूप मोठ्या प्रमाणात बदलणार आहे.
त्यांनी सांगितले की, तंत्रज्ञान क्षेत्रातील तज्ज्ञांच्या मते पुढील एक हजार दिवसांत जवळपास 75 टक्के नोकऱ्यांचे स्वरूप बदलू शकते. त्यामुळे शैक्षणिक संस्थांनी पारंपरिक शिक्षण पद्धतीत बदल करून विद्यार्थ्यांना AI, डेटा सायन्स आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाचे शिक्षण देण्याची गरज आहे.
‘डेटा हा आता ऑईलपेक्षाही अधिक मौल्यवान’
फडणवीस यांनी आपल्या भाषणात डेटा अर्थव्यवस्थेचे महत्त्वही अधोरेखित केले. ते म्हणाले की, पूर्वी जगासाठी तेल (ऑईल) जितके महत्त्वाचे होते, त्यापेक्षा आजच्या काळात डेटा अधिक मौल्यवान ठरत आहे.
डेटाच्या आधारे विविध AI मॉडेल्स विकसित होत असून त्याचा उपयोग उद्योग, शेती, आरोग्य, शिक्षण आणि सार्वजनिक सेवांमध्ये मोठ्या प्रमाणात केला जात आहे. आरोग्य क्षेत्रात AI मुळे उपचार पद्धती बदलत असून अनेक गंभीर आजारांचे निदान अधिक वेगाने आणि अचूकपणे करता येत आहे, असेही त्यांनी सांगितले.
शिक्षणात AI आणि क्वांटम कम्प्युटिंगचा वाढता प्रभाव
राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण (NEP) अंतर्गत बहुआयामी शिक्षणावर भर देण्यात आल्याचे मुख्यमंत्री म्हणाले. AI, क्वांटम कम्प्युटिंग, डीप टेक आणि फ्रंटियर टेक्नॉलॉजी यामुळे भविष्यातील रोजगाराच्या संधी बदलणार आहेत.
यामुळे विद्यार्थ्यांना केवळ पदवी नव्हे, तर उद्योगांना आवश्यक असलेली कौशल्ये विकसित करणे महत्त्वाचे ठरणार आहे. आधुनिक रोजगारक्षम मनुष्यबळ तयार करण्यासाठी शैक्षणिक संस्थांनी उद्योगांसोबत समन्वय साधण्याची आवश्यकता असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
नागपुरातील AI लॅबचे उद्घाटन; स्टार्टअप्सना चालना
यावेळी नागपुरातील रामदेवबाबा विद्यापीठात अत्याधुनिक AI लॅबचे उद्घाटन करण्यात आले. या प्रसंगी मुख्यमंत्री म्हणाले की, भारतातील अनेक महत्त्वपूर्ण संशोधन आणि नवकल्पना शैक्षणिक संस्थांमधूनच पुढे आल्या आहेत.
रामदेवबाबा विद्यापीठ सध्या सुमारे 90 स्टार्टअप्सना मार्गदर्शन आणि सहकार्य करत असल्याचे त्यांनी सांगितले. भविष्यात मध्य भारतातील अनेक महत्त्वाचे इनोव्हेशन नागपूरमधूनच पुढे येतील, असा विश्वासही त्यांनी व्यक्त केला.
AI स्वीकारल्याशिवाय शेतीचा विकास अशक्य
आपल्या भाषणाच्या शेवटी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी शेतकऱ्यांना आधुनिक तंत्रज्ञानाचा स्वीकार करण्याचे आवाहन केले. हवामान बदल, वाढता उत्पादन खर्च आणि बाजारातील स्पर्धा लक्षात घेता AI आधारित शेती हा पर्याय नसून काळाची गरज असल्याचे त्यांनी सांगितले.
राज्य सरकारच्या महाविस्तार AI ॲपसारख्या उपक्रमांमुळे शेतकऱ्यांना तज्ज्ञांचे मार्गदर्शन मोबाईलवर उपलब्ध होणार असून, अचूक माहितीच्या आधारे निर्णय घेतल्यास खर्चात बचत, उत्पादनात वाढ आणि शेती अधिक नफ्याची होण्याचा मार्ग मोकळा होईल, असा विश्वास मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी व्यक्त केला.
