Mumbai Water Crisis: मुंबईच्या सातही धरणांमध्ये अवघा 7% पाणीसाठा; वैतरणा-तानसा जवळपास रिकामे, जुलैच्या पावसावर मुंबईची भिस्त
देशाची आर्थिक राजधानी असलेल्या मुंबईसमोर पुन्हा एकदा पाणीटंचाईचे संकट उभे ठाकले आहे. जून महिन्यात अपेक्षेप्रमाणे पाऊस न झाल्याने शहराला पाणीपुरवठा करणाऱ्या सातही धरणांतील पाणीसाठा चिंताजनक पातळीवर घसरला आहे. मुंबई महापालिकेने जाहीर केलेल्या आकडेवारीनुसार सध्या धरणांमध्ये केवळ 1 लाख 279 दशलक्ष लीटर पाणी उपलब्ध असून हा साठा एकूण क्षमतेच्या अवघ्या 6.93 टक्के इतकाच राहिला आहे. त्यामुळे आगामी काही दिवसांतील पावसावर संपूर्ण मुंबईचे भवितव्य अवलंबून असल्याचे चित्र निर्माण झाले आहे.
जून महिन्यात पावसाने दिली दांडी
यंदा मुंबईत मान्सूनचे आगमन 23 जून रोजी झाले. सुरुवातीच्या दोन दिवसांत मुसळधार पाऊस झाला असला तरी त्यानंतर पावसाने मोठा ब्रेक घेतला. जूनच्या अखेरीस अपेक्षित पर्जन्यमान न झाल्यामुळे धरणांमध्ये नवीन पाण्याची आवक अत्यंत कमी राहिली.
Related News
फैयाज प्रेमजीच्या धक्कादायक कटामागील 7 मोठे खुलासे! पत्नीने सोडल्यानंतर सुचली भयंकर विकृती?
अकोटमध्ये मुसळधार पावसाचा कहर! घरांमध्ये पाणी शिरून नागरिकांचे लाखोंचे नुकसान प्रशासनावर संताप
मुंबईत 8 तासांत 200 मिमी पाऊस; पहिल्याच सरींनी शहराची दाणादाण, 7 मोठे परिणाम
मुंबई लोकलमध्ये थरारक रक्तरंजित हत्याकांड! दरवाजा बंद करण्याच्या वादातून प्रवाशावर चाकूचे 10 हून अधिक वार
मुंबईकरांसाठी दिलासादायक पण गंभीर इशारा; 40 किमी वेगाने वाहणार वारे , तब्बल 20 वर्षांचा विक्रम मोडला
5 प्रभावी संदेश! ‘पाणी जपून वापरूया, निसर्ग जपूया’; सुबोध भावेच्या भावनिक व्हिडिओने जिंकली चाहत्यांची मनं
48 टँकरांवर अवलंबून दादर स्थानक! 20 वर्षांनंतरही पाणी जोडणी रखडली; लाखो प्रवाशांना मोठा फटका
मुंबईला पाणीपुरवठ्याचा मोठा धक्का; अप्पर वैतरणा पूर्ण कोरडा, 40 दिवसांचेच पाणी उरले
हवामान खात्याचा मोठा इशारा; 6 जिल्ह्यांना यलो अलर्ट; उष्णतेपासून मोठा दिलासा
मुंबईत ‘बँक जिहाद’चा मोठा स्फोट? 8 वर्षांच्या मुलीसह महिला कर्मचाऱ्याला जाळ्यात ओढल्याचा गंभीर आरोप!
हवामान तज्ज्ञांच्या मते, यंदाचा जून महिना देशभरात गेल्या 146 वर्षांतील सर्वाधिक कोरड्या जून महिन्यांपैकी एक ठरला. त्याचा थेट परिणाम मुंबईच्या जलसाठ्यावर झाला आहे.
सातही धरणांची स्थिती चिंताजनक
मुंबईला पाणीपुरवठा करणारी प्रमुख धरणे म्हणजे—
- अप्पर वैतरणा
- मध्य वैतरणा
- भातसा
- तानसा
- मोडक सागर
- विहार
- तुळशी
ही सर्व धरणे पूर्णपणे मान्सूनवर अवलंबून आहेत. यंदा पाऊस कमी झाल्याने बहुतांश धरणांमधील पाणीसाठा धोक्याच्या पातळीवर पोहोचला आहे.
अप्पर वैतरणा पूर्णपणे रिकामे
सर्वाधिक धक्कादायक बाब म्हणजे अप्पर वैतरणा धरणात वापरण्यायोग्य पाणी जवळपास संपले आहे. महापालिकेच्या आकडेवारीनुसार या धरणात शून्य टक्के वापरण्यायोग्य पाणीसाठा उरला आहे.
तानसा धरणाचीही गंभीर अवस्था
मुंबईच्या पाणीपुरवठ्यात महत्त्वाची भूमिका बजावणारे तानसा धरणही जवळपास रिकामे झाले आहे. तर मध्य वैतरणामध्ये केवळ 11.53 टक्के पाणीसाठा उपलब्ध आहे.
भातसा धरणातील पाणीही घटले
भातसा धरणातील साठा 6 टक्क्यांपेक्षा कमी राहिला आहे. त्यामुळे पुढील काही दिवसांत जोरदार पाऊस न झाल्यास परिस्थिती अधिक गंभीर होण्याची शक्यता आहे.
विहार आणि तुळशीमध्ये दिलासादायक वाढ
गेल्या 24 तासांत झालेल्या पावसामुळे विहार आणि तुळशी धरणांमध्ये काही प्रमाणात पाणीसाठा वाढला आहे.
- विहार धरण – 45.13%
- तुळशी धरण – 24.26%
मात्र या दोन धरणांतील वाढ इतर मोठ्या धरणांतील घट भरून काढण्यासाठी अपुरी ठरत आहे.
7.08 टक्क्यांवरून थेट 6.93 टक्क्यांवर घसरण
महापालिकेच्या माहितीनुसार धरणांमधील एकूण पाणीसाठा एका दिवसातच 7.08 टक्क्यांवरून 6.93 टक्क्यांवर घसरला आहे. ही घसरण प्रशासनासाठी चिंतेची बाब मानली जात आहे.
जुलैमध्ये मुसळधार पावसाचा अंदाज
भारतीय हवामान विभागाने मुंबई, ठाणे आणि पालघर जिल्ह्यांसाठी पुढील काही दिवस मुसळधार पावसाचा अंदाज व्यक्त केला आहे.2 जुलैपर्यंत यलो अलर्ट जारी करण्यात आला असून अनेक ठिकाणी मेघगर्जनेसह जोरदार पाऊस पडण्याची शक्यता आहे.जर हा अंदाज खरा ठरला तर धरणांमधील पाणीसाठ्यात मोठी वाढ होऊ शकते आणि मुंबईकरांना दिलासा मिळू शकतो.
2024 आणि 2025 च्या तुलनेत स्थिती कशी?
महापालिकेच्या आकडेवारीनुसार—
- जून 2024 अखेरीस पाणीसाठा 5.43% होता.
- यंदा तो 6.93% आहे.
- मात्र 2025 च्या तुलनेत यंदाचा साठा कमी असल्याचे स्पष्ट झाले आहे.
म्हणजेच गेल्या वर्षाच्या तुलनेत परिस्थिती काहीशी सुधारलेली असली तरी ती समाधानकारक अजिबात नाही.
पाणीकपातीची शक्यता?
सध्या मुंबई महापालिकेकडून पाणीकपातीची कोणतीही अधिकृत घोषणा करण्यात आलेली नाही. मात्र जुलै महिन्यात अपेक्षित पाऊस न झाल्यास पाणीपुरवठ्यावर निर्बंध लागू शकतात, अशी शक्यता तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे.
प्रशासनासमोरील मोठे आव्हान
धरणांमधील जलसाठा कमी होत असताना वाढती लोकसंख्या, औद्योगिक वापर आणि दैनंदिन पाण्याची वाढती मागणी ही प्रशासनासमोरील मोठी आव्हाने आहेत.त्यामुळे जलसंधारण, पावसाचे पाणी साठवणे आणि पाण्याचा काटकसरीने वापर करणे यावर भर देण्याची गरज निर्माण झाली आहे.
मुंबईकरांनी काय काळजी घ्यावी?
- पाण्याचा अनावश्यक वापर टाळावा.
- गळती त्वरित दुरुस्त करावी.
- रेनवॉटर हार्वेस्टिंगला प्रोत्साहन द्यावे.
- पाणी वाचविण्याच्या सवयी अंगीकाराव्यात.
मुंबईच्या सातही धरणांमधील पाणीसाठा अवघ्या 7 टक्क्यांवर आल्याने प्रशासनासह नागरिकांचीही चिंता वाढली आहे. अप्पर वैतरणा आणि तानसा धरणांची स्थिती विशेषतः गंभीर आहे. अशा परिस्थितीत जुलै महिन्यात होणारा मुसळधार पाऊसच मुंबईकरांसाठी मोठा दिलासा ठरू शकतो. हवामान विभागाने व्यक्त केलेला अंदाज खरा ठरल्यास धरणांमधील पाणीसाठा झपाट्याने वाढण्याची शक्यता आहे. मात्र तोपर्यंत प्रत्येक नागरिकाने पाण्याचा जबाबदारीने वापर करणे ही काळाची गरज आहे.
