मुंबईत पावसाची संततधार; 7 धरणांमधील पाणीसाठ्यात 3.73% ची दमदार वाढ, मुंबईकरांना मोठा दिलासा
मुंबई आणि उपनगरांमध्ये गेल्या दोन दिवसांपासून सुरू असलेल्या मुसळधार पावसामुळे जनजीवन काही प्रमाणात विस्कळीत झाले असले, तरी या पावसाने मुंबईकरांसाठी एक दिलासादायक बातमीही दिली आहे. मुंबईला पाणीपुरवठा करणाऱ्या सात प्रमुख धरणांच्या पाणलोट क्षेत्रात झालेल्या जोरदार पावसामुळे जलसाठ्यात लक्षणीय वाढ झाली असून, मागील 24 तासांत एकूण पाणीसाठ्यात तब्बल 3.73 टक्क्यांची वाढ नोंदवण्यात आली आहे. मुंबई महानगरपालिकेच्या (BMC) अधिकृत अहवालानुसार, 6 जुलै रोजी सकाळी 6 वाजेपर्यंत सातही धरणांमधील एकूण उपयुक्त पाणीसाठा 16.92 टक्क्यांवर पोहोचला आहे.
दरवर्षी उन्हाळा संपल्यानंतर मुंबईकरांचे लक्ष पावसाबरोबरच धरणांतील पाणीसाठ्याकडे लागलेले असते. यंदाही जून महिन्यात अपेक्षेइतका पाऊस झाला नव्हता. त्यामुळे पाणीटंचाईची शक्यता व्यक्त केली जात होती. मात्र जुलैच्या सुरुवातीलाच मुसळधार पावसाने धरणक्षेत्रात चांगली हजेरी लावल्यामुळे जलसाठ्यात वेगाने वाढ होत आहे. त्यामुळे आगामी काळातील पाणीपुरवठ्याबाबतची चिंता काही प्रमाणात कमी झाली आहे.
मुंबईला पाणीपुरवठा करणारी सात धरणे
मुंबई शहर आणि उपनगरांना पिण्याचे पाणी सात प्रमुख धरणांमधून पुरवले जाते. यामध्ये अप्पर वैतरणा, मोडक सागर, तानसा, मध्य वैतरणा, भातसा, विहार आणि तुळशी या धरणांचा समावेश आहे. या सातही जलाशयांची एकूण साठवण क्षमता 14,47,363 दशलक्ष लिटर इतकी आहे.
Related News
महापालिकेच्या ताज्या आकडेवारीनुसार, सध्या या धरणांमध्ये 2,44,900 दशलक्ष लिटर उपयुक्त पाणीसाठा उपलब्ध आहे. गेल्या वर्षाच्या तुलनेत हा साठा कमी असला, तरी यंदाच्या मान्सूनची सुरुवात समाधानकारक मानली जात आहे. पावसाचा जोर कायम राहिल्यास पुढील काही दिवसांत जलसाठ्यात आणखी मोठी वाढ होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
कोणत्या धरणात किती पाणीसाठा?
सातही धरणांपैकी विहार धरण सर्वाधिक भरले असून त्यातील उपयुक्त पाणीसाठा 90.61 टक्के इतका झाला आहे. त्यानंतर तुळशी धरणात 82.14 टक्के पाणीसाठा उपलब्ध आहे. या दोन्ही धरणांनी समाधानकारक पातळी गाठली आहे.
इतर धरणांची सद्यस्थिती पुढीलप्रमाणे आहे –
- तुळशी – 82.14%
- विहार – 90.61%
- मोडक सागर – 30.96%
- मध्य वैतरणा – 18.35%
- तानसा – 17.34%
- भातसा – 14.12%
- अप्पर वैतरणा – 4.99%
या आकडेवारीवरून विहार आणि तुळशी धरणांमध्ये समाधानकारक जलसाठा असला, तरी मोठ्या क्षमतेच्या भातसा, तानसा आणि अप्पर वैतरणा या धरणांमध्ये अजून मोठ्या प्रमाणावर पावसाची आवश्यकता आहे.
धरणांच्या पाणीपातळीतही मोठी वाढ
केवळ जलसाठाच नव्हे, तर धरणांतील पाणीपातळीतही गेल्या 24 तासांत उल्लेखनीय वाढ झाली आहे. सतत सुरू असलेल्या पावसामुळे पाणलोट क्षेत्रातून मोठ्या प्रमाणात पाणी धरणांमध्ये जमा होत आहे.
महापालिकेच्या माहितीनुसार –
- भातसा धरणाची पाणीपातळी 2.10 मीटरने वाढली
- मध्य वैतरणा धरणात 1.90 मीटर वाढ
- तुळशी धरणात 1.13 मीटर वाढ
- मोडक सागरमध्ये 0.91 मीटर वाढ
- तानसा धरणात 0.75 मीटर वाढ
ही वाढ पाहता पावसाचा वेग कायम राहिल्यास जलसाठा आणखी वेगाने वाढण्याची शक्यता आहे.
पावसामुळे मुंबईकरांना दिलासा
गेल्या काही आठवड्यांपासून कमी पावसामुळे मुंबईच्या पाणीपुरवठ्याबाबत चिंता व्यक्त केली जात होती. काही तज्ज्ञांनी पावसाने उशीर केल्यास पाणीकपातीचा इशाराही दिला होता. मात्र जुलैच्या पहिल्या आठवड्यात झालेल्या मुसळधार पावसामुळे परिस्थितीत सकारात्मक बदल दिसून येत आहे.
धरणांच्या पाणलोट क्षेत्रात सातत्याने पाऊस होत असल्याने जलसाठ्यात रोज वाढ होत आहे. यामुळे मुंबई महानगरपालिकेलाही आगामी महिन्यांसाठी पाणी नियोजन करणे अधिक सोयीचे होणार आहे.
पुढील काही दिवस महत्त्वाचे
हवामान विभागाने कोकणासह परिसरात आणखी काही दिवस मुसळधार पावसाचा अंदाज व्यक्त केला आहे. जर हा अंदाज खरा ठरला, तर धरणांमधील जलसाठा झपाट्याने वाढण्याची शक्यता आहे. विशेषतः भातसा, तानसा आणि अप्पर वैतरणा या मोठ्या धरणांमध्ये अधिक पाणी जमा होणे अत्यंत महत्त्वाचे मानले जात आहे.
दरम्यान, मुसळधार पावसामुळे शहरातील अनेक सखल भागांमध्ये पाणी साचणे, वाहतूक कोंडी, रेल्वे सेवेवर परिणाम आणि काही ठिकाणी झाडे कोसळण्याच्या घटना घडत आहेत. त्यामुळे नागरिकांनी अत्यावश्यक कामाशिवाय घराबाहेर पडताना हवामानाचा अंदाज लक्षात घेण्याचे आवाहन प्रशासनाकडून करण्यात आले आहे.
जलसाठा वाढल्याने पाणीपुरवठ्याबाबत सकारात्मक चित्र
सध्या मुंबईला पाणीपुरवठा करणाऱ्या सातही धरणांमध्ये एकूण उपयुक्त पाणीसाठा 16.92 टक्क्यांवर पोहोचला आहे. विशेष म्हणजे, गेल्या अवघ्या 24 तासांत जलसाठ्यात 3.73 टक्क्यांची लक्षणीय वाढ झाली असून, ही मुंबईकरांसाठी दिलासादायक बाब मानली जात आहे. धरणांच्या पाणलोट क्षेत्रात सुरू असलेल्या मुसळधार पावसाचा हा थेट परिणाम असल्याचे स्पष्ट होत आहे. हवामान विभागाने पुढील काही दिवसही जोरदार पावसाचा अंदाज व्यक्त केला असल्याने जलसाठ्यात आणखी वाढ होण्याची शक्यता आहे. विशेषतः भातसा, तानसा आणि अप्पर वैतरणा यांसारख्या मोठ्या धरणांमध्ये अधिक पाणी जमा झाल्यास मुंबईच्या वर्षभराच्या पाणीपुरवठ्याबाबतचे चित्र अधिक सुरक्षित होईल. त्यामुळे सध्याची जलस्थिती आशादायी मानली जात असून, पावसाचा वेग कायम राहणे अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार आहे.
