‘तू इंधन का बंद केले?’; अहमदाबाद विमान दुर्घटनेला 1 वर्ष, AI171 अपघातामागचे गूढ अद्याप कायम
अहमदाबादहून लंडनकडे निघालेल्या एअर इंडियाच्या AI171 या विमानाच्या भीषण दुर्घटनेला आज एक वर्ष पूर्ण झाले आहे. 12 जून 2025 रोजी घडलेल्या या अपघाताने संपूर्ण देशाला हादरवून सोडले होते. उड्डाण घेतल्यानंतर अवघ्या 32 सेकंदांत विमान कोसळले आणि 260 जणांचा दुर्दैवी मृत्यू झाला. विमानातील केवळ एक प्रवासी जीवंत बचावला होता. या दुर्घटनेनंतर अनेक प्रश्न उपस्थित झाले, मात्र एक वर्ष उलटूनही अपघाताचे नेमके कारण स्पष्ट होऊ शकलेले नाही.
अहमदाबाद येथे 12 जून 2025 रोजी घडलेली विमान दुर्घटना देशातील सर्वात भीषण हवाई अपघातांपैकी एक मानली जाते. अहमदाबाद विमानतळावरून लंडनकडे निघालेले एअर इंडियाचे विमान उड्डाणानंतर अवघ्या काही सेकंदांत नियंत्रण गमावून कोसळले. अहमदाबाद शहरातील एका मेडिकल कॉलेजच्या हॉस्टेलवर हे विमान आदळल्याने मोठी जीवितहानी झाली. या दुर्घटनेत विमानातील प्रवाशांसह हॉस्टेलमधील अनेकांचा मृत्यू झाला. एकूण 260 जणांनी आपला जीव गमावल्याची नोंद आहे. या घटनेने अहमदाबादसह संपूर्ण देश हादरला होता. आजही अहमदाबाद विमान दुर्घटनेमागील नेमके कारण काय, याबाबत अनेक प्रश्न अनुत्तरित आहेत.
या विमानाचे नेतृत्व अनुभवी कॅप्टन सुमित सभरवाल यांच्याकडे होते. त्यांच्यासोबत फर्स्ट ऑफिसर क्लाइव्ह कुंदर हेही कॉकपिटमध्ये उपस्थित होते. दोन्ही वैमानिकांकडे हजारो तासांचा उड्डाणाचा अनुभव होता. त्यामुळे सुरुवातीपासूनच ही दुर्घटना केवळ मानवी चुकीमुळे झाली का, यावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित झाले.
Related News
तपासादरम्यान समोर आलेल्या प्राथमिक माहितीनुसार, विमानाच्या दोन्ही इंजिनांना होणारा इंधन पुरवठा अचानक बंद झाला होता. विमान हवेत असतानाच इंधन नियंत्रणाशी संबंधित स्विच बंद झाल्याचा संशय व्यक्त करण्यात आला. इंजिनला इंधन मिळणे थांबल्यानंतर विमानाची शक्ती कमी झाली आणि काही सेकंदांतच ते कोसळल्याचे सांगितले जाते.
दरम्यान, या प्रकरणात सर्वाधिक चर्चेत आलेला मुद्दा म्हणजे कॉकपिट व्हॉइस रेकॉर्डर (CVR) मधील संभाषण. तपासाशी संबंधित माहितीमध्ये असा दावा करण्यात आला की, एका पायलटने दुसऱ्या पायलटला विचारले, “तू इंधन का बंद केले?” यावर दुसऱ्या पायलटने “मी नाही केले” असे उत्तर दिल्याचे रेकॉर्डमध्ये असल्याची चर्चा आहे. या संभाषणामुळे विमान अपघाताबाबत नवे प्रश्न निर्माण झाले.
मात्र, या संभाषणाच्या आधारे कोणत्याही वैमानिकाला दोषी ठरविणे योग्य ठरणार नाही, असे तपास यंत्रणांनी स्पष्ट केले आहे. भारताची विमान दुर्घटना तपास संस्था AAIB (Aircraft Accident Investigation Bureau) अद्याप अंतिम निष्कर्षापर्यंत पोहोचलेली नाही. तपास पूर्ण होण्यापूर्वी कोणतीही ठोस भूमिका घेणे घातक ठरू शकते, असेही संस्थेचे मत आहे.
विमान अपघातानंतर काही तज्ज्ञांनी तांत्रिक बिघाडाची शक्यता व्यक्त केली. इंधन नियंत्रण यंत्रणेमध्ये बिघाड, इलेक्ट्रॉनिक प्रणालीतील त्रुटी किंवा सॉफ्टवेअरशी संबंधित अडचणी यांचाही तपास करण्यात येत आहे. आधुनिक विमानांमध्ये अनेक सुरक्षा व्यवस्था असतात. त्यामुळे दोन्ही इंजिनांना एकाच वेळी इंधन पुरवठा बंद होणे ही अत्यंत दुर्मिळ घटना मानली जाते.
या दुर्घटनेमुळे विमान सुरक्षेच्या प्रश्नांवरही व्यापक चर्चा सुरू झाली. जगभरातील विमान कंपन्या आणि विमान उत्पादक संस्थांनी या घटनेकडे गांभीर्याने पाहिले. विमानातील महत्त्वाच्या नियंत्रण प्रणालींबाबत अतिरिक्त तपासणी आणि सुरक्षा मानकांवर भर देण्याची मागणीही करण्यात आली.
अहमदाबाद विमान दुर्घटनेला एक वर्ष पूर्ण झाले असले तरी मृतांच्या कुटुंबीयांच्या जखमा अजूनही भरलेल्या नाहीत. आपल्या प्रियजनांना गमावलेल्या शेकडो कुटुंबांना आजही अपघातामागील सत्य जाणून घेण्याची प्रतीक्षा आहे. तपास प्रक्रिया वेगाने पूर्ण करून नेमके कारण जाहीर करावे, अशी त्यांची सातत्याने मागणी आहे. या दुर्घटनेमागे तांत्रिक बिघाड, मानवी चूक किंवा अन्य कोणते कारण होते, याचा स्पष्ट खुलासा व्हावा, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. दोषींवर कठोर कारवाई व्हावी आणि भविष्यात अशा दुर्घटना टाळण्यासाठी ठोस उपाययोजना करण्यात याव्यात, अशीही मागणी पीडित कुटुंबीयांकडून केली जात आहे.
आजही या दुर्घटनेभोवती अनेक प्रश्न कायम आहेत. इंधन पुरवठा नेमका का बंद झाला? तो मानवी चुकीमुळे झाला की तांत्रिक बिघाडामुळे? कॉकपिटमधील संभाषणाचा नेमका अर्थ काय होता? आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे, इतक्या अनुभवी वैमानिकांच्या उपस्थितीत अशी दुर्घटना कशी घडली?
अहमदाबाद विमान दुर्घटनेनंतर एक वर्ष उलटले असले तरी या भीषण अपघाताचे नेमके कारण अद्याप स्पष्ट झालेले नाही. तपास यंत्रणा विविध शक्यतांचा अभ्यास करत असून अंतिम निष्कर्षासाठी तांत्रिक पुराव्यांचे बारकाईने परीक्षण केले जात आहे. या दुर्घटनेत शेकडो कुटुंबांनी आपल्या प्रियजनांना गमावले, त्यामुळे सत्य समोर येण्याची अपेक्षा अधिक तीव्र झाली आहे. AI171 विमान अपघातामागे मानवी चूक, तांत्रिक बिघाड की अन्य काही कारण होते, याबाबत अजूनही अनेक प्रश्न अनुत्तरित आहेत. अंतिम तपास अहवालाकडे संपूर्ण देशाचे लक्ष लागले असून, त्यातूनच या दुर्घटनेचे खरे कारण उघड होण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
