महाराष्ट्रात डिझेल टंचाईच्या चर्चेने खळबळ; शेतकऱ्यांच्या रांगा, सरकारचं मोठं स्पष्टीकरण
मुंबई : राज्यभरात गेल्या काही दिवसांपासून पेट्रोल आणि Diesel टंचाईच्या चर्चांनी वातावरण तापले आहे. विशेषतः ग्रामीण भागात आणि मराठवाड्यात डिझेल मिळवण्यासाठी शेतकऱ्यांच्या मोठमोठ्या रांगा लागल्याचे चित्र दिसत आहे. अनेक पेट्रोल पंपांवर डिझेल संपल्याच्या बातम्या समोर येत असून काही ठिकाणी तर शेतकऱ्यांमध्ये वाद आणि हाणामारीचे प्रकारही घडल्याची माहिती मिळत आहे. ऐन खरिपाच्या हंगामाच्या तोंडावर निर्माण झालेल्या या परिस्थितीमुळे राज्यातील शेतकरी मोठ्या चिंतेत सापडला आहे.
या पार्श्वभूमीवर राज्याचे कृषीमंत्री Dattatray Bharane यांनी नागरिक आणि शेतकऱ्यांना महत्त्वाचे आवाहन केले आहे. राज्यात पेट्रोल आणि डिझेलची कोणतीही टंचाई नसून अफवांमुळे अनावश्यक गर्दी होत असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले. शेतकऱ्यांनी घाबरून अतिरिक्त डिझेल साठवू नये आणि पेट्रोल पंपांवर अनावश्यक रांगा लावू नयेत, असे आवाहन त्यांनी केले.
Related News
Ratnagiri Crime: 33 वर्षीय बँक कर्मचाऱ्याची धक्कादायक बेपत्ता घटना; 4 पानी पत्रात चौघांवर गंभीर आरोप
होर्मुझ संकटात भारताला दिलासा! 303 अब्ज बॅरल तेलसाठ्याचा देश बनला मोठा आधार
67 शस्त्रांचा मोठा साठा जप्त! ईशान्य भारतात सुरक्षा दलांची धडाकेबाज कारवाई; बंदी घातलेल्या उग्रवादी संघटनेचे 4 जण अटकेत
50 मिनिटे विमान थांबले; इंडिगो पायलटच्या सतर्कतेचे देशभर कौतुक
PM मोदींवरील ‘वादग्रस्त’ वक्तव्यामुळे Ajay Rai अडचणीत; 5 गंभीर कलमांखाली FIR दाखल
DMart Shopping: डीमार्टमध्ये ‘या’ 7 वस्तू कधीच मिळत नाहीत; यामागची स्मार्ट बिझनेस स्ट्रॅटेजी उघड
रत्नागिरीत 250+ पक्षी प्रजातींसाठी अभयारण्याची मागणी; वाढते तापमान आणि जंगलतोडीवर मोठा उपाय
मुंबई लोकलमधील 7 मिनिटांचा थरार! महिलांच्या डब्यात घुसून तरुणाची दादागिरी, प्रवाशींना धक्काबुक्की
अफवांमुळे वाढला डिझेलचा खप
कृषीमंत्री दत्तात्रय भरणे यांनी सांगितले की, “गेल्या काही दिवसांपासून सोशल मीडियावर आणि विविध माध्यमांतून इंधन टंचाईच्या अफवा पसरवल्या जात आहेत. यामुळे डिझेलचा खप तब्बल 20 टक्क्यांनी वाढला आहे. लोक गरजेपेक्षा जास्त डिझेल खरेदी करत आहेत. त्यामुळे काही ठिकाणी तात्पुरता तुटवडा जाणवत आहे.”
त्यांच्या मते, राज्यात पुरेसा इंधनसाठा उपलब्ध असून पुरवठा यंत्रणा सुरळीत सुरू आहे. मात्र भीतीच्या वातावरणामुळे नागरिक मोठ्या प्रमाणात ड्रम, कॅन आणि टाक्यांमध्ये डिझेल साठवू लागले आहेत. यामुळे पेट्रोल पंपांवर ताण निर्माण झाला आहे.
शेतकऱ्यांची वाढती चिंता
सध्या राज्यात खरिपाच्या हंगामाची तयारी सुरू आहे. अनेक ठिकाणी मशागत, नांगरणी आणि पेरणीपूर्व कामे वेगाने सुरू आहेत. आधुनिक शेती यंत्रणेमुळे ट्रॅक्टरचा वापर मोठ्या प्रमाणात वाढला आहे आणि ट्रॅक्टरसाठी डिझेल अत्यावश्यक आहे. त्यामुळे डिझेल उपलब्ध न झाल्यास शेतकऱ्यांची शेतीकामे थांबण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.
मराठवाड्यातील अनेक तालुक्यांत परिस्थिती अधिक गंभीर दिसून येत आहे. संभाजीनगर, वैजापूर, नांदगाव परिसरातील पेट्रोल पंपांवर सकाळपासूनच मोठ्या रांगा लागत आहेत. अनेक शेतकरी कॅन आणि ड्रम घेऊन डिझेलसाठी तासन्तास थांबत असल्याचे चित्र आहे.
काही ठिकाणी एका शेतकऱ्याला तीन ते पाच हजार रुपयांपर्यंतच डिझेल देण्यात येत असल्याची माहिती समोर आली आहे. परिणामी, अनेकांना रिकाम्या हाताने परत जावे लागत आहे.
पंपांवर सातबाऱ्याची मागणी?
काही जिल्ह्यांमध्ये पेट्रोल पंप चालकांकडून Diesel देताना शेतकऱ्यांकडे सातबाऱ्याची प्रत मागितली जात असल्याच्या तक्रारी समोर आल्या आहेत. यावर कृषीमंत्री भरणे यांनी कठोर भूमिका घेतली आहे.
“जर एखादा पेट्रोल पंप चालक शेतकऱ्यांकडे सातबारा मागत असेल तर संबंधित जिल्हाधिकाऱ्यांकडे तक्रार करा. अशा प्रकारे अडथळा निर्माण करणाऱ्यांवर तात्काळ कारवाई केली जाईल,” असा इशारा त्यांनी दिला.
मराठवाड्यात परिस्थिती गंभीर
मराठवाड्यातील काही भागांत Dieselचा पुरवठा विस्कळीत झाल्याचे चित्र दिसून येत आहे. अनेक पेट्रोल पंपांवर “डिझेल उपलब्ध नाही” असे फलक लावण्यात आले आहेत. त्यामुळे शेतकऱ्यांना दुसऱ्या तालुक्यांत जाऊन डिझेल आणावे लागत आहे.
नांदगाव परिसरात तर पेट्रोल पंपांवर ट्रॅक्टर आणि दुचाकींच्या लांबलचक रांगा लागल्या आहेत. तहान-भूक विसरून शेतकरी दिवसभर डिझेलसाठी प्रतीक्षा करत असल्याचे चित्र आहे.
कांदा उत्पादक शेतकरी अडचणीत
राज्यातील शेतकरी आधीच आर्थिक संकटाचा सामना करत आहेत. कांद्याचे दर सातत्याने घसरत असल्याने अनेक शेतकऱ्यांना तोटा सहन करावा लागत आहे. उत्पादन खर्च वाढत असताना बाजारभाव कमी मिळत असल्याने शेतकरी हवालदिल झाला आहे.
अशातच Diesel टंचाईच्या चर्चेमुळे शेतकऱ्यांच्या चिंतेत आणखी भर पडली आहे. ट्रॅक्टर चालवण्यासाठी आणि पाण्याच्या मोटारींसाठी डिझेल आवश्यक असल्याने शेतकरी मोठ्या प्रमाणावर इंधन खरेदी करण्याचा प्रयत्न करत आहेत.
सरकारचा दावा आणि वास्तवातील चित्र
राज्य सरकारकडून पुरेसा इंधनसाठा असल्याचा दावा केला जात असला तरी अनेक जिल्ह्यांमधील परिस्थिती वेगळी असल्याचे दिसत आहे. ग्रामीण भागात पुरवठा कमी होत असल्याच्या तक्रारी सातत्याने समोर येत आहेत.
काही पेट्रोल पंप चालकांनी सांगितले की, अचानक वाढलेल्या मागणीमुळे साठा लवकर संपत आहे. दररोजच्या तुलनेत डिझेल विक्रीत मोठी वाढ झाली आहे.
छगन भुजबळांच्या विधानाने वाढली चर्चा
राज्यात इंधन टंचाईच्या चर्चेला वेग मिळण्यामागे ज्येष्ठ नेते Chhagan Bhujbal यांच्या विधानाचाही मोठा वाटा असल्याचे मानले जात आहे. राज्यात केवळ एक महिना पुरेल इतकाच इंधनसाठा उपलब्ध असल्याचे त्यांनी म्हटल्याने नागरिकांमध्ये भीती निर्माण झाली.
यानंतर मुख्यमंत्री Devendra Fadnavis यांनी तातडीने स्पष्टीकरण देत राज्यात पुरेसा इंधनसाठा असल्याचा दावा केला. त्यानंतर छगन भुजबळ यांनीही अफवांवर विश्वास ठेवू नये, असे आवाहन केले.
भुजबळ म्हणाले, “केंद्र सरकार आणि राज्य सरकार प्रत्येक नागरिकाला पुरेशा प्रमाणात इंधन उपलब्ध करून देण्यास सक्षम आहे. त्यामुळे भीतीपोटी अतिरिक्त साठा करण्याची आवश्यकता नाही.”
सोशल मीडियाचा परिणाम
तज्ज्ञांच्या मते, सोशल मीडियावरील अफवांमुळे परिस्थिती अधिक बिघडली आहे. काही व्हायरल पोस्ट आणि व्हिडिओंमध्ये पेट्रोल पंपांवरची गर्दी दाखवण्यात आली. त्यानंतर अनेकांनी घाबरून अतिरिक्त इंधन खरेदी सुरू केली.
यामुळे “panic buying” ची परिस्थिती निर्माण झाली आहे. अशा परिस्थितीत प्रत्यक्ष टंचाई नसतानाही कृत्रिम तुटवडा निर्माण होतो, असे तज्ज्ञ सांगतात.
प्रशासन अलर्ट मोडवर
राज्य सरकारने जिल्हाधिकाऱ्यांना परिस्थितीवर लक्ष ठेवण्याचे आदेश दिले आहेत. पेट्रोल पंपांवर होणारी गर्दी नियंत्रित करण्यासाठी पोलिस बंदोबस्त वाढवण्यात येत आहे.
तसेच इंधन पुरवठा सुरळीत ठेवण्यासाठी तेल कंपन्यांशी समन्वय साधला जात आहे. आवश्यक ठिकाणी अतिरिक्त टँकर पाठवण्याची तयारीही प्रशासनाने सुरू केली आहे.
शेतकऱ्यांची सरकारकडे मागणी
शेतकरी संघटनांनी सरकारकडे तातडीने उपाययोजना करण्याची मागणी केली आहे. खरिपाच्या हंगामात डिझेलचा पुरेसा पुरवठा झाला नाही तर शेतीकामांवर मोठा परिणाम होऊ शकतो, असा इशारा शेतकरी नेत्यांनी दिला आहे.
काही संघटनांनी कृषी वापरासाठी स्वतंत्र डिझेल कोटा जाहीर करण्याची मागणी केली आहे. तसेच ग्रामीण भागातील पेट्रोल पंपांना प्राधान्याने पुरवठा करण्याचीही मागणी करण्यात आली आहे.
पुढील काही दिवस महत्त्वाचे
राज्यातील परिस्थिती पुढील काही दिवसांत अधिक स्पष्ट होणार आहे. जर अफवा आणि भीतीचे वातावरण कायम राहिले तर Diesel ची मागणी आणखी वाढू शकते. मात्र सरकारने नागरिकांना संयम बाळगण्याचे आणि आवश्यकतेपुरतेच इंधन खरेदी करण्याचे आवाहन केले आहे.
सध्या तरी राज्यात प्रत्यक्ष टंचाई नसल्याचा सरकारचा दावा आहे. मात्र ग्रामीण भागातील परिस्थिती पाहता प्रशासनाने अधिक प्रभावी नियोजन करण्याची गरज व्यक्त होत आहे.
