वडापावपासून इडलीपर्यंत… तुमच्या आवडत्या नाश्त्यामध्ये नेमक्या किती कॅलरीज? आकडा पाहून डोळे फिरतील!
भारतीय लोक आणि खाणं यांचं नातं अतूट आहे. सकाळचा गरमागरम नाश्ता असो, संध्याकाळचा चहा असो किंवा पावसाळ्यातील भजी-समोसे… प्रत्येक भारतीयाला चटपटीत आणि मसालेदार पदार्थांची भलतीच आवड असते. प्रत्येक शहराची आणि राज्याची स्वतःची खास खाद्यसंस्कृती आहे. मुंबईचा वडा पाव, राजस्थानची कचोरी, दक्षिणेची इडली, गुजरातचा ढोकळा आणि उत्तर भारतातील समोसे हे पदार्थ केवळ चवीसाठीच नाही तर भावना म्हणूनही ओळखले जातात.
मात्र, बदलत्या जीवनशैलीमुळे आता लोक फिटनेस आणि आरोग्याकडे अधिक लक्ष देऊ लागले आहेत. वजन वाढणे, कोलेस्टेरॉल, डायबेटीस आणि हृदयविकार यांसारख्या समस्यांमुळे लोक खाण्यापिण्याबाबत अधिक सजग झाले आहेत. त्यामुळे “आपण जे खातो त्यातून शरीरात किती कॅलरीज जातात?” हा प्रश्न अनेकांना पडू लागला आहे.
Related News
आज आपण आपल्या रोजच्या आवडत्या भारतीय नाश्त्यांमधील कॅलरीजचे गणित समजून घेणार आहोत.
१. समोसा – चविष्ट पण कॅलरी बॉम्ब!
भारतातील सर्वाधिक लोकप्रिय स्नॅक्सपैकी समोसा एक आहे. कुरकुरीत मैद्याचे आवरण आणि आतमध्ये मसालेदार बटाट्याचे सारण… त्यामुळे समोसा पाहताच अनेकांच्या तोंडाला पाणी सुटते. विशेषतः पावसाळ्यात किंवा संध्याकाळच्या चहासोबत समोसा खाण्याची मजाच काही वेगळी असते.
मात्र, आरोग्याच्या दृष्टीने पाहिल्यास समोसा फारसा फायदेशीर नाही. कारण तो डीप फ्राय केलेला असतो.
एका समोसामध्ये:
- अंदाजे 250 ते 300 कॅलरीज
- भरपूर तेल आणि कार्बोहायड्रेट
- वजन वाढण्याचा धोका
जर तुम्ही दिवसातून दोन समोसे खाल्ले, तर जवळपास 600 कॅलरीज शरीरात जातात.
२. वडा पाव – मुंबईकरांचा जीव की प्राण
वडा पाव म्हणजे मुंबईची ओळख. झटपट, स्वस्त आणि पोटभर नाश्ता म्हणून वडा पाव संपूर्ण देशात लोकप्रिय झाला आहे. गरमागरम बटाट्याचा वडा, पाव, तिखट-गोड चटणी आणि तळलेली हिरवी मिरची यामुळे वडा पावची चव भन्नाट लागते.
पण फिटनेसच्या दृष्टीने वडा पाव धोकादायक ठरू शकतो.
एका वडा पावमध्ये:
- अंदाजे 300 ते 350 कॅलरीज
- जास्त प्रमाणात तेल
- मैदा आणि बटाट्यामुळे वाढते कार्बोहायड्रेट
दररोज वडा पाव खाण्याची सवय असेल, तर वजन झपाट्याने वाढू शकते.
३. पकोडे किंवा भजी – पावसाळ्यातील फेव्हरेट
पाऊस आणि गरमागरम भजी हे समीकरण भारतीय घरांमध्ये कायमच लोकप्रिय आहे. कांदा भजी, बटाटा भजी, पालक पकोडे किंवा पनीर पकोडे हे अनेक प्रकार लोक आवडीने खातात.
मात्र, भजी तेलात तळली जात असल्यामुळे त्यामध्ये फॅटचे प्रमाण जास्त असते.
४ ते ५ कांदा भजीमध्ये:
- अंदाजे 200 ते 300 कॅलरीज
- जास्त तेल आणि बेसन
- कोलेस्टेरॉल वाढण्याचा धोका
अधिक प्रमाणात भजी खाल्ल्यास पचनाचे त्रासही होऊ शकतात.
४. कचोरी – चवीला भारी, पण आरोग्यासाठी नाही
राजस्थान, उत्तर प्रदेश आणि मध्य प्रदेशमध्ये कचोरी मोठ्या प्रमाणावर खाल्ली जाते. डाळीचे किंवा मसालेदार सारण भरलेली कुरकुरीत कचोरी अनेकांना प्रचंड आवडते.
पण ही कचोरी डीप फ्राय असल्यामुळे आरोग्यासाठी फार चांगली मानली जात नाही.
एका कचोरीमध्ये:
- अंदाजे 180 ते 250 कॅलरीज
- जास्त तेल
- पोट फुगणे आणि अॅसिडिटीची शक्यता
विशेषतः बटाट्याच्या रस्स्यासोबत खाल्ल्यास कॅलरीज आणखी वाढतात.
५. ढोकळा – हलका आणि हेल्दी पर्याय
गुजरातचा प्रसिद्ध ढोकळा हा भारतीय नाश्त्यातील हेल्दी पर्याय मानला जातो. वाफेवर शिजवला जात असल्यामुळे त्यामध्ये तेलाचे प्रमाण कमी असते.
ढोकळा चवीला हलका, पचायला सोपा आणि कमी कॅलरीयुक्त असतो.
२ ते ३ ढोकळ्यांमध्ये:
- अंदाजे 150 ते 180 कॅलरीज
- कमी तेल
- पचनासाठी उत्तम
वजन कमी करणाऱ्यांसाठी हा चांगला पर्याय मानला जातो.
६. इडली – फिटनेस प्रेमींची पहिली पसंती
दक्षिण भारतीय पदार्थांमध्ये इडली-सांबार हा सर्वात हेल्दी नाश्ता मानला जातो. तांदूळ आणि उडीद डाळीच्या पीठापासून तयार होणारी इडली वाफेवर शिजवली जाते.
इडली पचायला हलकी असून त्यामध्ये तेल जवळपास नसते.
एका इडलीमध्ये:
- फक्त 40 ते 50 कॅलरीज
- कमी फॅट
- पचनासाठी उत्तम
- वजन नियंत्रणासाठी फायदेशीर
म्हणूनच डॉक्टर आणि फिटनेस एक्स्पर्ट्स इडलीला सर्वात उत्तम नाश्ता मानतात.
आरोग्यदायी नाश्ता कसा निवडाल?
जर तुम्हाला चव आणि फिटनेस यामध्ये योग्य समतोल राखायचा असेल, तर काही गोष्टी लक्षात ठेवणे आवश्यक आहे.
लक्षात ठेवा:
- डीप फ्राय पदार्थ कमी खा
- वाफेवर शिजवलेले पदार्थ निवडा
- तेलकट पदार्थ रोज खाऊ नका
- प्रोटीनयुक्त नाश्ता करा
- सकाळचा नाश्ता कधीही स्किप करू नका
कोणता नाश्ता सर्वात बेस्ट?
जर कॅलरीज आणि आरोग्याचा विचार केला, तर:
- इडली हा सर्वात हेल्दी पर्याय ठरतो
- ढोकळा दुसऱ्या क्रमांकावर
- समोसा, वडा पाव आणि कचोरी हे चवीला भारी पण जास्त कॅलरीयुक्त पदार्थ आहेत
भारतीय नाश्त्यांची चव जगभरात प्रसिद्ध आहे. पण प्रत्येक चविष्ट पदार्थ आरोग्यासाठी चांगलाच असेल असे नाही. त्यामुळे पुढच्या वेळी वडा पाव, समोसा किंवा भजी खाताना त्यातील कॅलरीजचा विचार नक्की करा. योग्य प्रमाणात आणि योग्य पर्याय निवडल्यास तुम्ही चव आणि फिटनेस दोन्हीचा आनंद घेऊ शकता.
