सकाळच्या नाश्त्यात पोहे की उपीट? जाणून घ्या 5 मोठे फायदे आणि तज्ज्ञांचे मत
सकाळचा नाश्ता हा दिवसातील सर्वात महत्त्वाचा आहार मानला जातो. योग्य नाश्ता केल्यास दिवसभर शरीरात ऊर्जा टिकून राहते, पचन सुधारते आणि वजन नियंत्रणात ठेवण्यास मदत होते. भारतीय घरांमध्ये विशेषतः महाराष्ट्रात पोहे आणि उपीट हे दोन पदार्थ नाश्त्यासाठी सर्वाधिक पसंत केले जातात. दोन्ही पदार्थ चविष्ट, झटपट तयार होणारे आणि पौष्टिक असले तरी आरोग्याच्या दृष्टीने त्यांच्यात काही महत्त्वाचे फरक आहेत.
अनेकांना प्रश्न पडतो की, वजन कमी करण्यासाठी, फिट राहण्यासाठी किंवा शरीराला योग्य पोषण मिळवण्यासाठी पोहे खावेत की उपीट? तज्ज्ञांच्या मते, दोन्ही पदार्थ आरोग्यासाठी चांगले आहेत. मात्र तुमच्या शरीराच्या गरजा, जीवनशैली आणि आरोग्याच्या उद्दिष्टांनुसार योग्य पर्याय निवडणे आवश्यक आहे.
Related News
सतत बसण्याची सवय ठरतेय धोकादायक! ऑपरेशनशिवाय मूळव्याध बरा करण्यासाठी डॉक्टरांनी सांगितले 7 प्रभावी उपाय
उन्हाळ्यात घामाने हैराण? ‘या’ 5 आयुर्वेदिक उपायांनी मिळेल त्वरित आराम;
Viral Toilet Cleaning Ice Hack : महागड्या ॲसिडशिवाय टॉयलेट चमकवण्याचा भन्नाट उपाय सोशल मीडियावर व्हायरल
7 Cooling Tips : गच्चीवर करा हा एक उपाय, घर राहील दिवसभर AC शिवाय थंड
वडापावपासून इडलीपर्यंत… तुमच्या आवडत्या नाश्त्यात किती कॅलरीज?
महिलांनो सावधान! व्हाइट डिस्चार्जची ही 7 धोकादायक लक्षणे दुर्लक्षित करू नका
सिटिंग डिसीजचा धोकादायक इशारा! तासन्तास बसल्याने होऊ शकतात 7 गंभीर आजार
उन्हाळ्यात 2आठवडे रोज दही-भात खाल्ल्यास शरीरात होतात ‘हे’ मोठे बदल
“मे महिन्यात खा या 10 अत्यंत आरोग्यदायी भाज्या: उन्हाळ्यात शरीर थंड ठेवणारा आश्चर्यकारक आहार मार्गदर्शक!”
पोहे म्हणजे काय?
पोहे हे तांदळापासून तयार केले जातात. तांदूळ प्रक्रिया करून त्यांना पातळ स्वरूप दिले जाते. महाराष्ट्रासह देशभरात कांदा पोहे, दडपे पोहे, तर्री पोहे, कंदा-बटाटा पोहे अशा अनेक प्रकारांत पोहे खाल्ले जातात.
पोहे हे हलके, सहज पचणारे आणि कमी तेलात बनणारे पदार्थ असल्याने सकाळच्या नाश्त्यासाठी उत्तम पर्याय मानले जातात.
पोह्यांचे आरोग्यदायी फायदे
1. पचनासाठी हलके
पोहे हे सहज पचणारे असतात. सकाळी जड पदार्थ खाणे टाळायचे असेल तर पोहे हा उत्तम पर्याय आहे. ज्यांना अॅसिडिटी, अपचन किंवा पोट फुगण्याची समस्या असते त्यांच्यासाठी पोहे फायदेशीर ठरू शकतात.
2. आयर्नचा चांगला स्रोत
पोह्यांमध्ये आयर्नचे प्रमाण चांगले असते. त्यामुळे हिमोग्लोबिन कमी असलेल्या लोकांसाठी पोहे उपयुक्त ठरतात. विशेषतः महिलांमध्ये आयर्नची कमतरता मोठ्या प्रमाणात दिसून येते. अशावेळी लिंबाचा रस घालून पोहे खाल्ल्यास आयर्नचे शोषण अधिक चांगले होते.
3. वजन नियंत्रणात मदत
पोहे कमी कॅलरीचे असतात. कमी तेल वापरून तयार केलेले पोहे वजन कमी करण्यासाठी फायदेशीर मानले जातात. मात्र त्यामध्ये जास्त बटाटा किंवा फरसाण टाकल्यास कॅलरीज वाढू शकतात.
4. झटपट ऊर्जा
पोह्यांमध्ये कार्बोहायड्रेट्स असतात जे शरीराला पटकन ऊर्जा देतात. त्यामुळे कामावर जाणाऱ्या व्यक्ती, विद्यार्थी किंवा व्यायाम करणाऱ्यांसाठी हा चांगला नाश्ता आहे.
5. पौष्टिकता वाढवण्याचे अनेक पर्याय
कांदा, टोमॅटो, मटार, गाजर, शेंगदाणे, कढीपत्ता आणि मोड आलेली कडधान्ये घालून पोह्यांची पौष्टिकता आणखी वाढवता येते.
उपीट म्हणजे काय?
उपीट किंवा उपमा हा रवा (सूजी) वापरून बनवला जाणारा पारंपरिक दक्षिण भारतीय पदार्थ आहे. आता महाराष्ट्रातही उपीट मोठ्या प्रमाणावर खाल्ले जाते. भाज्या आणि मसाल्यांमुळे उपीट अधिक स्वादिष्ट आणि पौष्टिक बनते.
उपीट खाण्याचे फायदे
1. जास्त वेळ पोट भरल्यासारखे वाटते
उपीटामध्ये कॉम्प्लेक्स कार्बोहायड्रेट्स असतात. त्यामुळे ते हळूहळू पचते आणि बराच वेळ भूक लागत नाही. ज्यांना सतत भूक लागते त्यांच्यासाठी उपीट उत्तम पर्याय ठरू शकतो.
2. ऊर्जा हळूहळू मिळते
उपीट शरीराला दीर्घकाळ ऊर्जा पुरवते. त्यामुळे ऑफिसमध्ये दीर्घकाळ काम करणारे किंवा जास्त शारीरिक मेहनत करणाऱ्यांसाठी हा नाश्ता फायदेशीर आहे.
3. फायबरयुक्त बनवता येते
उपीटात गाजर, मटार, बीन्स, टोमॅटो, शेंगदाणे आणि कढीपत्ता घालून फायबरचे प्रमाण वाढवता येते. त्यामुळे पचन सुधारते.
4. वजन कमी करण्यासाठी उपयुक्त
योग्य प्रमाणात खाल्लेले उपीट वजन नियंत्रणात ठेवण्यास मदत करू शकते. कारण ते जास्त वेळ पोट भरल्याची भावना देते.
5. प्रोटीन वाढवण्याचे पर्याय
उपीटात शेंगदाणे, डाळी किंवा पनीर घालून प्रोटीनचे प्रमाण वाढवता येते.
वजन कमी करण्यासाठी कोणता पर्याय चांगला?
वजन कमी करण्यासाठी दोन्ही पदार्थ उपयोगी आहेत. मात्र त्यांच्या खाण्याच्या पद्धतीवर परिणाम अवलंबून असतो.
| घटक | पोहे | उपीट |
|---|---|---|
| कॅलरी | कमी | मध्यम |
| पचन | हलके | तुलनेने जड |
| पोट भरण्याची क्षमता | कमी वेळ | जास्त वेळ |
| आयर्न | जास्त | कमी |
| ऊर्जा | पटकन मिळते | हळूहळू मिळते |
जर तुम्हाला हलका आणि पटकन पचणारा नाश्ता हवा असेल तर पोहे योग्य आहेत. पण बराच वेळ भूक लागू नये असे वाटत असेल तर उपीट अधिक फायदेशीर ठरू शकते.
पोहे अधिक हेल्दी कसे बनवाल?
- जास्त तेल वापरणे टाळा
- फरसाण टाकू नका
- मोड आलेली कडधान्ये घाला
- शेंगदाण्यांचे प्रमाण नियंत्रित ठेवा
- लिंबू घालायला विसरू नका
- दहीसोबत खा
उपीट अधिक पौष्टिक कसे बनवाल?
- भरपूर भाज्या वापरा
- रव्याऐवजी मल्टीग्रेन रवा वापरू शकता
- कमी तेल वापरा
- कढीपत्ता आणि मोहरी घाला
- पनीर किंवा डाळींचा समावेश करा
डायबेटीस असणाऱ्यांसाठी काय योग्य?
डायबेटीस असलेल्या व्यक्तींनी प्रमाण नियंत्रित ठेवणे आवश्यक आहे. पोहे पटकन ऊर्जा देतात, त्यामुळे साखर झटपट वाढू शकते. उपीट तुलनेने हळूहळू पचत असल्याने काही प्रमाणात चांगला पर्याय मानला जातो. मात्र दोन्ही पदार्थांमध्ये फायबर आणि प्रोटीन वाढवणे महत्त्वाचे आहे.
जिम करणाऱ्यांनी काय खावे?
वर्कआउटपूर्वी हलका नाश्ता हवा असेल तर पोहे योग्य आहेत. वर्कआउटनंतर प्रोटीनयुक्त उपीटही चांगला पर्याय ठरू शकतो.
मुलांसाठी कोणता पर्याय उत्तम?
दोन्ही पदार्थ मुलांसाठी पौष्टिक आहेत. पोहे मुलांना पटकन ऊर्जा देतात, तर उपीट दीर्घकाळ पोट भरल्याची भावना देते. भाज्यांचा समावेश करून दोन्ही पदार्थ अधिक हेल्दी बनवता येतात.
तज्ज्ञांचे मत काय?
आहारतज्ज्ञांच्या मते, एकाच पदार्थावर अवलंबून न राहता नाश्त्यात विविधता असणे आवश्यक आहे. आठवड्यातून काही दिवस पोहे आणि काही दिवस उपीट खाल्ल्यास शरीराला वेगवेगळे पोषक घटक मिळतात.
पोहे आणि उपीट हे दोन्ही भारतीय नाश्त्याचे उत्कृष्ट पर्याय आहेत. जर तुम्हाला हलका, कमी कॅलरीचा आणि आयर्नयुक्त नाश्ता हवा असेल तर पोहे योग्य ठरतात. तर जास्त वेळ पोट भरल्यासारखे वाटावे आणि हळूहळू ऊर्जा मिळावी असे वाटत असेल तर उपीट अधिक फायदेशीर आहे.
योग्य प्रमाणात, कमी तेलात आणि भाज्यांसह तयार केलेले पोहे किंवा उपीट हे दोन्ही आरोग्यासाठी फायदेशीर ठरू शकतात.
read also : https://ajinkyabharat.com/pramod-jathars-statement-on-modis-statement-discussed-the-sea-will-fly-away/
