अधिक महिन्यात जावयाला 33 अनारसे का देतात? परंपरेमागचं सत्य आणि परफेक्ट अनारसा बनवण्याची अचूक पद्धत
भारतीय संस्कृतीत प्रत्येक सण, परंपरा आणि धार्मिक प्रथा यामागे काही ना काही सांस्कृतिक किंवा भावनिक अर्थ दडलेला असतो. महाराष्ट्रात विशेषतः “अधिक महिना” किंवा “पुरुषोत्तम मास” याला फार मोठे धार्मिक महत्त्व आहे. या काळात अनेक घरांमध्ये पूजा, व्रत, दानधर्म आणि कौटुंबिक कार्यक्रम केले जातात. विशेष म्हणजे या महिन्यात जावयाला सन्मानाने घरी बोलावून त्याला भेटवस्तू, गोडधोड पदार्थ आणि विशेष मान देण्याची परंपरा अनेक वर्षांपासून सुरू आहे.
याच परंपरेशी जोडलेली एक प्रसिद्ध समज म्हणजे “जावयाला 33 अनारसे देतात.” अनेकांना वाटते की हा धार्मिक नियम आहे. काही लोक तर 33 अनारसे दिले नाहीत तर अपशकुन होतो असेही मानतात. पण प्रत्यक्षात या मागचं सत्य काय आहे? खरंच शास्त्रात असा उल्लेख आहे का? आणि अनारसा बनवताना लोक कोणत्या चुका करतात? चला जाणून घेऊया सविस्तर माहिती.
Related News
अधिक महिना म्हणजे काय?
हिंदू पंचांगानुसार साधारण प्रत्येक 32 ते 33 महिन्यांनी एक अतिरिक्त महिना येतो, त्यालाच अधिक महिना किंवा मलमास म्हणतात. हा महिना भगवान विष्णूंना समर्पित असल्याने त्याला “पुरुषोत्तम मास” असेही संबोधले जाते.
धार्मिक मान्यतेनुसार या काळात:
- दानधर्म करणे शुभ मानले जाते
- धार्मिक ग्रंथांचे वाचन केले जाते
- उपवास आणि पूजा केली जाते
- नातेसंबंध दृढ करण्यावर भर दिला जातो
महाराष्ट्रात विशेषतः मुलीच्या घरी जावयाला आमंत्रित करून त्याचा सन्मान करण्याची परंपरा खूप लोकप्रिय आहे.
जावयाला 33 अनारसे का देतात?
“33 अनारसे” ही परंपरा अनेक घरांमध्ये पाळली जाते. मात्र ही गोष्ट कोणत्याही धार्मिक ग्रंथात स्पष्टपणे सांगितलेली नाही. ही मुख्यतः लोकपरंपरा आणि सांस्कृतिक श्रद्धेतून निर्माण झालेली समज आहे.काही लोक या परंपरेचा संबंध “33 कोटी देव” या संकल्पनेशी जोडतात. म्हणजे देवतांचे आशीर्वाद मिळावेत म्हणून 33 अनारसे दिले जातात असे मानले जाते. पण याचा अर्थ “33 अनारसे दिलेच पाहिजेत” असा कठोर नियम नाही.अनेक ठिकाणी परिस्थितीनुसार 11, 21 किंवा 51 अनारसेही दिले जातात. महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे प्रेम, आदर आणि आपुलकी.
अनारसा हा पदार्थ इतका खास का आहे?
अनारसा हा महाराष्ट्रातील पारंपरिक गोड पदार्थ आहे. विशेषतः दिवाळी, अधिक महिना आणि कौटुंबिक समारंभांमध्ये अनारसाला विशेष स्थान आहे.
अनारसाची खासियत म्हणजे:
- बाहेरून कुरकुरीत
- आतून मऊ
- गुळाचा नैसर्गिक स्वाद
- तिळाची खमंग चव
पण हा पदार्थ जितका स्वादिष्ट आहे तितकाच बनवायला कठीण मानला जातो. योग्य पद्धत माहीत नसल्यास अनारसा तुटतो, तेलकट होतो किंवा फुलत नाही.
90% लोक करतात या चुका
अनारसा बनवताना अनेक गृहिणी काही सामान्य चुका करतात:
1. नवीन तांदूळ वापरणे
नवीन तांदळात ओलावा जास्त असल्याने अनारसा तुटतो.
2. तांदूळ नीट न वाळवणे
ओलसर तांदळामुळे पीठ चिकट होते.
3. पीठ जाड दळणे
जाडसर पीठामुळे पोत खराब होतो.
4. गूळ जास्त घालणे
यामुळे अनारसा तेलात फुटू शकतो.
5. तेल खूप गरम ठेवणे
अतिगरम तेलात अनारसा पटकन काळा पडतो.
परफेक्ट अनारसा बनवण्यासाठी साहित्य
- जुना तांदूळ – 2 कप
- गूळ किंवा साखर – 1 कप
- तीळ – 2 ते 3 चमचे
- तूप – 1 चमचा
- दूध – आवश्यकतेनुसार
- तेल किंवा तूप – तळण्यासाठी
अनारसाचे पीठ तयार करण्याची सोपी आणि अचूक पद्धत
1. योग्य तांदळाची निवड
अनारसासाठी जुना तांदूळ वापरणे सर्वात महत्त्वाचे असते. नवीन तांदळामुळे अनारसा कुरकुरीत होत नाही.
2. तांदूळ भिजवणे
तांदूळ स्वच्छ धुऊन 3 ते 4 दिवस पाण्यात भिजत ठेवा.
महत्त्वाची टिप:
- रोज पाणी बदला
- त्यामुळे आंबट वास येत नाही
3. तांदूळ वाळवणे
भिजवलेला तांदूळ चाळणीत काढून पाणी पूर्ण निथळू द्या.
त्यानंतर:
- सावलीत वाळवा
- थेट उन्हात ठेवू नका
- 1 ते 2 दिवस पुरेसे असतात
4. बारीक पीठ तयार करा
पूर्ण कोरडा झालेला तांदूळ:
- मिक्सरमध्ये बारीक दळा
- नंतर चाळणीने गाळा
पीठ जितके मऊ आणि हलके असेल तितका अनारसा सुंदर होतो.
5. गुळाचा योग्य वापर
गूळ किसून किंवा वितळवून घ्या.
यानंतर:
- पिठात गूळ मिसळा
- थोडे दूध घालून मळा
- पीठ खूप सैल किंवा घट्ट नसावे
हे पीठ किमान 1 दिवस झाकून ठेवा.
अनारसा तळण्याची योग्य पद्धत
अनेकदा पीठ योग्य असूनही अनारसा खराब होतो कारण तळण्याची पद्धत चुकीची असते.
योग्य पद्धत:
- छोटा गोळा घ्या
- तिळावर हलके थापा
- मध्यम आचेवर तळा
- एकाच बाजूने जास्त वेळ ठेवू नका
अनारसा वर येऊ लागला की तो योग्य तयार झाला असे समजा.
अनारसा मऊ आणि कुरकुरीत कसा ठेवावा?
लक्षात ठेवण्याच्या टिप्स
- तळल्यानंतर टिश्यू पेपरवर काढा
- पूर्ण थंड झाल्यावर डब्यात भरा
- हवाबंद डबा वापरा
यामुळे अनारसा अनेक दिवस कुरकुरीत राहतो.
अधिक महिन्यात जावयाचा मान का केला जातो?
भारतीय संस्कृतीत जावई हा “घरचा मानाचा पाहुणा” मानला जातो. अधिक महिन्यात त्याचा सन्मान करण्यामागे उद्देश म्हणजे:
- कौटुंबिक नाती मजबूत करणे
- प्रेम आणि आदर व्यक्त करणे
- परंपरा जपणे
म्हणूनच अनारसे, साडी-चोळी, फळे आणि भेटवस्तू देण्याची पद्धत लोकप्रिय झाली.
बदलत्या काळात परंपरांमध्ये झालेले बदल
पूर्वी प्रत्येक गोष्ट धार्मिक नियम म्हणून पाळली जायची. पण आता लोक परंपरेमागचा अर्थ समजून घेऊ लागले आहेत.
आजकाल:
- लोक प्रतीकात्मक स्वरूपात अनारसे देतात
- काही जण घरगुती गोड पदार्थ देतात
- काही कुटुंबे पर्यावरणपूरक भेटवस्तूंना प्राधान्य देतात
मात्र परंपरेमागील प्रेम आणि सन्मान कायम आहे.अधिक महिन्यात “33 अनारसे” देण्याची परंपरा ही धार्मिक नियमापेक्षा सांस्कृतिक श्रद्धेचा भाग अधिक आहे. यामागचा खरा उद्देश म्हणजे नात्यातील प्रेम, जिव्हाळा आणि आदर व्यक्त करणे.
त्याचबरोबर अनारसा हा फक्त गोड पदार्थ नसून महाराष्ट्राच्या खाद्यसंस्कृतीचा एक महत्त्वाचा भाग आहे. योग्य तांदूळ, अचूक पीठ आणि योग्य तळण्याची पद्धत वापरली तर घरच्या घरी बाजारासारखा कुरकुरीत आणि स्वादिष्ट अनारसा सहज तयार होऊ शकतो.यंदाच्या अधिक महिन्यात तुम्हीही ही परंपरा जपा आणि घरच्यांसोबत स्वादिष्ट अनारशांचा आनंद घ्या.
