पुन्हा ‘सोन्याचे’ दिवस… 1 ग्रॅमसाठी किती किंमत मोजावी लागणार? Gold Rate च्या स्टेटसवर एक्स्पर्टनी सगळं स्पष्टच सांगितलं
भारतामध्ये सोने हे केवळ मौल्यवान धातू नसून भावनिक, सांस्कृतिक आणि आर्थिक गुंतवणुकीचे प्रमुख माध्यम मानले जाते. लग्नसराई, सण-उत्सव किंवा भविष्यातील सुरक्षिततेसाठी भारतीय नागरिक मोठ्या प्रमाणात सोन्यात गुंतवणूक करतात. मात्र आता केंद्र सरकारच्या नव्या निर्णयामुळे सर्वसामान्यांच्या खिशाला मोठी झळ बसण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.
मध्यपूर्वेतील वाढता संघर्ष, परकीय चलन साठ्यावर वाढलेला दबाव आणि देशातील आयात खर्च नियंत्रणात ठेवण्यासाठी केंद्र सरकारने सोने आणि चांदीवरील आयात शुल्कात मोठी वाढ केली आहे. यानंतर सराफा बाजारात खळबळ उडाली असून ग्राहक, व्यापारी आणि गुंतवणूकदार यांच्यात चिंतेचे वातावरण तयार झाले आहे.
Related News
Gen Z नंतर आता Gen Alpha ची चिंता! 13 वर्षांखालील मुलांसाठी सोशल मीडिया बंद? मोदी सरकार आणणार मोठं विधेयक
GenZ शी बोलण्याआधी अमित शाहांचा राजीनामा घ्या; उद्धव ठाकरेंचा मोहन भागवतांना खोचक टोला
शिवसेना कोणाची? PM मोदींच्या फुटीर खासदारांसोबतच्या भेटीवर संजय राऊतांचा गंभीर आरोप
2 हजारांवरील UPI व्यवहारांवर शुल्क? सरकारच्या नव्या विधेयकानंतर RBIचं मोठं वक्तव्य
Gold Price Crash : 3,857 डॉलरची लेव्हल तुटली तर सोनं थेट इथपर्यंत घसरणार; WGC चा दावा
आरबीआयचा मोठा दिलासा; रेपो दर 5.25% वर कायम, EMI मध्ये बदल नाही
सरकारच्या नव्या धोरणानुसार आता सोन्यावर 10 टक्के बेसिक कस्टम ड्युटी आणि 5 टक्के AIDC लागू करण्यात आले आहे. म्हणजेच प्रभावी आयात शुल्क थेट 15 टक्क्यांवर पोहोचले आहे. याआधी हेच शुल्क केवळ 6 टक्के होते. त्यामुळे सोन्याच्या दरात मोठी उसळी येण्याची शक्यता तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे.
सध्या भारतीय बाजारात 24 कॅरेट सोन्याचा दर सुमारे 15,475 रुपये प्रति ग्रॅमपर्यंत पोहोचला आहे. शुल्कवाढीनंतर हा दर आणखी वाढू शकतो. तज्ज्ञांच्या मते, जर आंतरराष्ट्रीय बाजारातील अस्थिरता कायम राहिली तर आगामी काही महिन्यांत 1 ग्रॅम सोन्यासाठी ग्राहकांना 17 हजार रुपयांपेक्षा अधिक किंमत मोजावी लागू शकते.
किती वाढला खर्च? समजून घ्या संपूर्ण गणित
पूर्वी जर एखाद्या ग्राहकाने 1,54,750 रुपयांचे सोने खरेदी केले, तर त्यावर 6 टक्के आयात शुल्कामुळे सुमारे 9,285 रुपये अतिरिक्त लागत होते. म्हणजे अंतिम किंमत 1,64,035 रुपयांपर्यंत पोहोचत होती.
आता नवीन 15 टक्के शुल्क संरचनेनुसार त्याच सोन्यावर तब्बल 23,212 रुपये शुल्क लागणार आहे. परिणामी अंतिम किंमत थेट 1,77,962 रुपयांपर्यंत जाऊ शकते. यामध्ये जीएसटी, ज्वेलर्सचा नफा आणि मेकिंग चार्जेस जोडल्यास ग्राहकांचा खर्च आणखी वाढणार आहे.
यामुळे लग्नसराईतील दागिने खरेदी मोठ्या प्रमाणावर प्रभावित होण्याची शक्यता आहे. अनेक कुटुंबे आता हलक्या वजनाच्या दागिन्यांकडे वळू शकतात किंवा जुने दागिने बदलून नवीन घेण्याचा पर्याय स्वीकारू शकतात.
डिजिटल गोल्ड आणि ETF कडे वाढता कल
सोन्याचे वाढते दर आणि मोठे शुल्क पाहता आता गुंतवणूकदार डिजिटल गोल्ड, गोल्ड ETF आणि सॉव्हरिन गोल्ड बाँडसारख्या पर्यायांकडे वळण्याची शक्यता वाढली आहे. कारण या माध्यमांमध्ये प्रत्यक्ष दागिने खरेदी करण्यापेक्षा मेकिंग चार्जेस किंवा अतिरिक्त खर्च कमी असतो.
आर्थिक तज्ज्ञांच्या मते, आगामी काळात फिजिकल गोल्डपेक्षा डिजिटल गुंतवणुकीला अधिक पसंती मिळू शकते. विशेषतः तरुण गुंतवणूकदार ऑनलाइन गोल्ड प्लॅटफॉर्म आणि ETF मध्ये गुंतवणूक करण्यास अधिक उत्सुक दिसत आहेत.
तस्करी पुन्हा वाढण्याची भीती
आयात शुल्क वाढीचा सर्वात मोठा धोका म्हणजे सोन्याची तस्करी वाढणे. बोनान्झाचे वरिष्ठ कमोडिटी रिसर्च विश्लेषक निरपेंद्र यादव यांच्या मते, अधिकृत आयात महाग झाल्यास अनधिकृत मार्गाने सोने आणण्याचा प्रयत्न वाढू शकतो.
त्यांनी सांगितले की, “उच्च आयात शुल्कामुळे रुपयावरचा दबाव काही प्रमाणात कमी होऊ शकतो, मात्र दुसरीकडे तस्करी वाढण्याचा गंभीर धोका निर्माण झाला आहे.”
बोनान्झाचेच रिसर्च ॲनालिस्ट बालाजी राव मुदिली यांनीही याच मुद्द्यावर चिंता व्यक्त केली. त्यांच्या मते, मागणी पूर्णपणे कोसळणार नसली तरी ग्राहकांचा उत्साह कमी होऊ शकतो. यामुळे काळ्या बाजारात सोन्याच्या व्यवहारांना चालना मिळण्याची शक्यता आहे.
मोठ्या ज्वेलरी कंपन्यांवर दबाव
सरकारच्या निर्णयानंतर शेअर बाजारातही त्याचे तीव्र पडसाद उमटले आहेत. टायटन, कल्याण ज्वेलर्स आणि सेन्को गोल्ड यांसारख्या मोठ्या ज्वेलरी कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये घसरण पाहायला मिळाली.
विशेषतः लग्नसराईच्या हंगामात मागणी घटण्याची शक्यता असल्याने या कंपन्यांवर दबाव वाढला आहे. ग्राहकांना आकर्षित करण्यासाठी आता कंपन्या EMI योजना, डिस्काउंट ऑफर्स आणि हलक्या वजनाच्या दागिन्यांवर भर देऊ शकतात.त्याचवेळी लहान सराफा व्यापाऱ्यांसमोर मोठे आव्हान उभे राहिले आहे. वाढलेले खर्च, कमी होत जाणारा नफा आणि ग्राहकांची घटती खरेदी क्षमता यामुळे छोट्या व्यवसायांवर आर्थिक संकट ओढवू शकते.
ग्राहकांनी काय करावे?
तज्ज्ञांच्या मते, सध्या भावनिक निर्णय घेण्यापेक्षा नियोजनबद्ध गुंतवणूक महत्त्वाची ठरणार आहे. जर तातडीची गरज नसेल तर मोठ्या प्रमाणात दागिने खरेदी टाळणे फायदेशीर ठरू शकते.दुसरीकडे, दीर्घकालीन गुंतवणुकीसाठी SIP पद्धतीने गोल्ड ETF किंवा डिजिटल गोल्डमध्ये गुंतवणूक करण्याचा पर्याय सुरक्षित मानला जात आहे.
पुढे काय?
आगामी काही महिने सोन्याच्या बाजारासाठी निर्णायक ठरणार आहेत. जागतिक राजकीय परिस्थिती, डॉलरची ताकद, कच्च्या तेलाचे दर आणि भारताचे आयात धोरण यावर सोन्याच्या किंमतींचे भवितव्य अवलंबून राहणार आहे.मात्र एक गोष्ट स्पष्ट आहे — सोन्याचे ‘सुवर्ण दिवस’ पुन्हा परतताना दिसत आहेत, पण यावेळी ग्राहकांसाठी ते अधिक महाग आणि आव्हानात्मक ठरणार आहेत.
