रुपया विक्रमी नीचांकी पातळीवर! डॉलरसमोर 95.31 वर घसरला भारतीय चलन; तेलाच्या वाढत्या किंमती आणि पश्चिम आशियातील तणावाचा मोठा फटका
पश्चिम आशियातील संघर्षामुळे भारतीय अर्थव्यवस्थेवर दबाव
भारतीय चलन रुपयाला सोमवारी मोठा धक्का बसला असून, अमेरिकन डॉलरच्या तुलनेत रुपया 82 पैशांनी घसरून 95.31 या विक्रमी नीचांकी पातळीवर बंद झाला. गेल्या काही महिन्यांतील ही सर्वात मोठी घसरण मानली जात आहे. पश्चिम आशियातील वाढता तणाव, कच्च्या तेलाच्या किंमतींमध्ये झालेली झपाट्याने वाढ, परदेशी गुंतवणूकदारांकडून होणारी मोठी विक्री आणि डॉलरच्या मजबुतीमुळे रुपयावर जबरदस्त दबाव निर्माण झाला आहे.
आर्थिक तज्ज्ञांच्या मते, ही परिस्थिती भारतासारख्या आयात-आधारित अर्थव्यवस्थेसाठी चिंतेची बाब आहे. विशेषतः भारत मोठ्या प्रमाणात कच्चे तेल आयात करत असल्याने तेलाच्या वाढत्या किंमती थेट अर्थव्यवस्था, महागाई आणि सर्वसामान्यांच्या खर्चावर परिणाम करू शकतात.
डॉलरसमोर रुपयाची मोठी घसरण
94.49 वरून थेट 95.31 पर्यंत कोसळला रुपया
सोमवारी आंतरबँक विदेशी चलन बाजारात रुपयाची सुरुवात 94.97 या पातळीवर झाली. व्यवहारादरम्यान रुपया 94.87 ते 95.34 या श्रेणीत राहिला आणि अखेरीस 95.31 प्रति डॉलर या आतापर्यंतच्या सर्वात कमजोर स्तरावर बंद झाला.
Related News
Gold Rate Crash: सोन्याचा भाव अचानक कोसळला, नवा दर जाहीर
सरकारी कर्मचाऱ्यांसाठी मोठी खुशखबर! DA 2% ने वाढून थेट 60% वर
पोहा-जलेबीचा भन्नाट कॉम्बिनेशन! कोणत्या शहराची खरी ओळख आहे? जाणून घ्या इतिहास
Gold Rate Today : दिल्ली-मुंबईसह प्रमुख शहरांमध्ये सोनं स्वस्त; आजचे नवे दर तपासा
NPS की Mutual Fund? निवृत्तीनंतर ₹41 लाखांचा मोठा फरक; PFRDA चा खुलासा
होर्मुझ तणावाचा मोठा फायदा! सौदी अरामकोच्या नफ्यात 25% वाढ
याआधी शुक्रवारी रुपया 94.49 प्रति डॉलर या पातळीवर बंद झाला होता. म्हणजेच एका दिवसात रुपयाने तब्बल 82 पैशांची घसरण अनुभवली.
चलन बाजारातील तज्ज्ञांच्या मते, हा अचानक झालेला घसरणीचा ट्रेंड आगामी काही दिवस कायम राहू शकतो.
ट्रम्प यांच्या वक्तव्यामुळे बाजारात अस्थिरता
इराणच्या प्रस्तावाला ट्रम्प यांचा नकार
पश्चिम आशियात सुरू असलेल्या संघर्षामुळे जागतिक बाजार आधीच अस्थिर असताना अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणकडून आलेल्या शांतता प्रस्तावाला फेटाळल्याने परिस्थिती आणखी गंभीर बनली.
माध्यमांतील वृत्तांनुसार, पाकिस्तानमार्फत इराणने युद्ध समाप्तीसाठी चर्चेचा प्रस्ताव दिला होता. मात्र ट्रम्प यांनी हा प्रस्ताव “पूर्णपणे अस्वीकार्य” असल्याचे सांगत नाकारला. यामुळे बाजारात युद्ध आणखी लांबण्याची भीती निर्माण झाली.
युद्धाच्या पार्श्वभूमीवर कच्च्या तेलाच्या पुरवठ्यावर परिणाम होण्याची शक्यता असल्याने गुंतवणूकदार अधिक सावध झाले आहेत.
कच्च्या तेलाच्या किंमतींमध्ये मोठी उसळी
Brent Crude $103.8 प्रति बॅरलवर
पश्चिम आशियातील तणावाचा सर्वात मोठा परिणाम कच्च्या तेलाच्या बाजारावर दिसून आला. सोमवारी Brent Crude Oil ची किंमत 2.52 टक्क्यांनी वाढून $103.8 प्रति बॅरल वर पोहोचली.
काही वेळेस तेलाचा दर $105 प्रति बॅरल पर्यंत गेल्याचेही बाजार विश्लेषकांनी सांगितले.
भारत हा जगातील सर्वात मोठ्या तेल आयातदार देशांपैकी एक असल्याने तेल महाग झाल्यास:
- पेट्रोल-डिझेलचे दर वाढू शकतात
- महागाई वाढू शकते
- वाहतूक खर्च वाढू शकतो
- उद्योगांवर अतिरिक्त आर्थिक ताण येऊ शकतो
याचा थेट परिणाम सर्वसामान्य नागरिकांच्या खिशावर होण्याची शक्यता आहे.
पंतप्रधान मोदींच्या आवाहनाचाही परिणाम?
पेट्रोल, सोने आणि परदेश प्रवासावर संयम ठेवण्याचे आवाहन
या पार्श्वभूमीवर पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी नागरिकांना काटकसरीचे उपाय स्वीकारण्याचे आवाहन केले आहे.
मोदी यांनी:
- इंधनाचा वापर कमी करण्याचे
- सोने खरेदी पुढे ढकलण्याचे
- परदेश प्रवास टाळण्याचे
आवाहन केले आहे.
सरकारचे म्हणणे आहे की, या उपायांमुळे देशाचा परकीय चलन साठा (Forex Reserves) सुरक्षित ठेवण्यास मदत होईल.
मात्र काही अर्थतज्ज्ञांच्या मते, अशा उपायांमुळे अल्पकालीन आर्थिक वाढ मंदावण्याची शक्यता आहे.
“वाढीवर परिणाम होऊ शकतो”
Finrex Treasury Advisors LLP चे ट्रेझरी प्रमुख अनिल कुमार भन्साळी यांच्या मते:
“पेट्रोल, सोने खरेदी आणि परदेश दौरे कमी करण्याचे आवाहन हे परकीय चलन बचतीसाठी महत्त्वाचे असले, तरी याचा अल्पकालीन आर्थिक वाढीवर परिणाम होऊ शकतो.”
डॉलर मजबूत झाल्याने रुपयावर आणखी दबाव
डॉलर इंडेक्स 98 च्या वर
जागतिक बाजारात अमेरिकन डॉलरही मजबूत होताना दिसत आहे. Dollar Index, जो सहा प्रमुख चलनांच्या तुलनेत डॉलरची ताकद मोजतो, तो 0.13 टक्क्यांनी वाढून 98.02 वर पोहोचला.
डॉलर मजबूत झाला की भारतासारख्या विकसनशील देशांच्या चलनांवर दबाव वाढतो. यामुळे आयात खर्च अधिक वाढण्याची शक्यता निर्माण होते.
शेअर बाजारात मोठी घसरण
सेन्सेक्स 1,312 अंकांनी कोसळला
रुपयातील घसरण आणि जागतिक अनिश्चिततेचा परिणाम भारतीय शेअर बाजारावरही दिसून आला.
सोमवारी:
सेन्सेक्स:
1,312.91 अंकांनी घसरून 76,015.28 वर बंद
निफ्टी:
360.30 अंकांनी घसरून 23,815.85 वर बंद
गुंतवणूकदारांनी मोठ्या प्रमाणात विक्री केल्यामुळे बाजारात घसरण झाली.
परदेशी गुंतवणूकदारांचा मोठा पैसा बाहेर
FII ने ₹4,110 कोटींची विक्री केली
शेअर बाजारातील आकडेवारीनुसार, Foreign Institutional Investors (FII) यांनी शुक्रवारी भारतीय बाजारातून ₹4,110.60 कोटींच्या शेअर्सची विक्री केली.
परदेशी गुंतवणूकदार पैसे काढू लागले की रुपयावर अतिरिक्त दबाव निर्माण होतो, कारण डॉलरची मागणी वाढते.
भारताचा परकीय चलन साठाही घटला
RBI कडून चिंताजनक आकडे
दरम्यान, रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) ने दिलेल्या माहितीनुसार, 1 मे रोजी संपलेल्या आठवड्यात भारताचा परकीय चलन साठा $7.794 अब्जांनी घटून $690.693 अब्जांवर आला आहे.
परकीय चलन साठ्यातील घट ही आयात खर्च वाढण्याच्या दृष्टीने चिंतेची बाब मानली जाते.
पुढे रुपया किती घसरणार?
तज्ज्ञांचा अंदाज
चलन बाजार विश्लेषक अनिल भन्साळी यांच्या मते:
“मंगळवारी रुपया 94.75 ते 95.50 या श्रेणीत व्यवहार करू शकतो.”
जर पश्चिम आशियातील तणाव आणखी वाढला आणि तेलाचे दर अधिक चढले, तर रुपया आणखी कमजोर होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
भारतीय रुपयाची 95.31 प्रति डॉलर ही विक्रमी नीचांकी पातळी भारतासाठी आर्थिक इशारा मानली जात आहे. पश्चिम आशियातील युद्धजन्य परिस्थिती, वाढत्या तेलाच्या किंमती, मजबूत डॉलर, परदेशी गुंतवणूकदारांची विक्री आणि परकीय चलन साठ्यातील घट यामुळे रुपयावर प्रचंड दबाव निर्माण झाला आहे.
येत्या काही दिवसांत जागतिक परिस्थिती सुधारली नाही, तर महागाई वाढ, इंधन दरवाढ आणि आयात खर्च वाढण्याची शक्यता अधिक बळावू शकते. त्यामुळे सरकार, RBI आणि बाजारातील गुंतवणूकदारांसाठी पुढील काळ अत्यंत महत्त्वाचा ठरणार आहे.
