मुंबई : Central Railway अंतर्गत येणाऱ्या मध्य रेल्वे मार्गावर तिकीट बुकिंगमध्ये मोठा गैरव्यवहार उघडकीस आला आहे. विदेशी पर्यटकांसाठी (Foreign Tourist – FT) राखीव असलेल्या विशेष कोट्याचा गैरवापर करून भारतीय प्रवाशांनी तिकीटे बुक केल्याचा गंभीर प्रकार समोर आला आहे. या प्रकरणामुळे रेल्वे प्रशासनात खळबळ उडाली असून कठोर तपासणी मोहिम सुरू करण्यात आली आहे.
मध्य रेल्वे प्रशासनाने दिलेल्या माहितीनुसार, 4 मे 2026 रोजी धावणाऱ्या 12296 संघमित्रा एक्सप्रेसमध्ये या अनियमिततेचा पहिला मोठा खुलासा झाला. या गाडीत काही भारतीय प्रवासी विदेशी पर्यटक कोट्यातून तिकीटे बुक करून प्रवास करत असल्याचे आढळले. विशेष म्हणजे या प्रवाशांकडे आवश्यक असलेली विदेशी पर्यटकांची ओळखपत्रे किंवा वैध सहाय्यक कागदपत्रे नव्हती.
या घटनेनंतर मध्य रेल्वेने संपूर्ण एफटी कोटा बुकिंगचा सखोल आढावा घेतला. तपासणीदरम्यान 24 एप्रिल 2026 ते 11 जून 2026 या कालावधीत एकूण 31 गाड्यांसाठी 174 ओरिजिनेटिंग पीएनआर विदेशी पर्यटक कोट्याअंतर्गत तयार करण्यात आले असल्याचे समोर आले. या बुकिंगमध्ये मोठ्या प्रमाणावर संशयास्पद व्यवहार असल्याचे निदर्शनास आले.
Related News
Mumbai Local BIG Relief: 2 नव्या मार्गिकांमुळे लोकल विलंब संपणार; प्रवास होणार सुपरफास्ट!
Alert! देवगिरी-नंदिग्राम एक्सप्रेस मार्ग बदल – प्रवासावर होणार मोठा परिणाम”
2 लोकल समोरासमोर! CSMTवर थरारक घटना; मानवी चुकीचा मोठा खुलासा”
ई लोकलमध्ये भीषण दुर्घटना टळली; एका चुकीमुळे हजारो प्रवासी धोक्यात
माटुंगा रेल्वे वर्कशॉपमध्ये आग, परिसरात प्रचंड घबराट
कल्याणमध्ये लोकल सेवा विस्कळित; कसारा लोकल अर्धा तास ठप्प, प्रवाशांचा प्रचंड संताप
मुंबई लोकलमध्ये गोंधळ! मोटरमन थांबा विसरला, दोन डबे फलाटापुढे; प्रवाशांमध्ये खळबळ
Big Update 2026: UTS App बंद – RailOne App वरच मिळणार ट्रेन जनरल तिकीट
Namo Bharat Train Launch 2026: मोठी क्रांतिकारी खुशखबर ! 40 मिनिटांत दिल्ली-Meerut प्रवास
Mumbai Central Railway Station: 6 महिन्यांपासून बंद बॅग स्कॅनरमुळे प्रवाशांसाठी धोकादायक परिस्थिती!
7 मोठे बदल लागू! IRCTC Tatkal Rules Change मुळे प्रवाशांना मोठा ‘शॉक’
३० नोव्हेंबर: मुंबई लोकलच्या मुख्य, हार्बर, ट्रान्स-हार्बर मार्गावर पाच तासांचा मेगाब्लॉक
तपासणी आणखी सखोल केल्यानंतर 39 पीएनआर बुकिंगमध्ये स्पष्ट अनियमितता आढळून आली. या सर्व बुकिंगमध्ये 121 प्रवासी अनधिकृतपणे प्रवास करत असल्याचे निष्पन्न झाले. या प्रवाशांकडून नियमानुसार दंडात्मक रक्कम आकारण्यात आली असून एकूण 3 लाख 56 हजार 916 रुपये वसूल करण्यात आले आहेत.
रेल्वे प्रशासनाने स्पष्ट केले की, संबंधित प्रवाशांना तातडीने त्यांच्या आरक्षित बर्थवर बसण्यास मनाई करण्यात आली. त्यांच्या जागा नंतर प्रतीक्षा यादीतील (Waiting List) किंवा आरएसी प्रवाशांना देण्यात आल्या, जेणेकरून वैध प्रवाशांना कोणताही त्रास होऊ नये.
या संपूर्ण प्रकरणात केवळ प्रवासीच नव्हे तर बुकिंग प्रक्रियेत कोणतेही एजंट किंवा मध्यस्थ सहभागी आहेत का, याचीही चौकशी सुरू करण्यात आली आहे. यासाठी आयआरसीटीसीकडून अतिरिक्त माहिती मागवण्यात आली असून बुकिंग ट्रान्झॅक्शनचे तांत्रिक विश्लेषण केले जात आहे. जर कोणत्याही अधिकृत किंवा अनधिकृत एजंटचा सहभाग आढळला, तर त्यांच्यावरही कठोर कारवाई केली जाणार असल्याचे संकेत रेल्वे प्रशासनाने दिले आहेत.
रेल्वे अधिकाऱ्यांच्या मते, विदेशी पर्यटक कोटा हा विशेषतः भारतात येणाऱ्या परदेशी पर्यटकांसाठी राखीव असतो. या कोट्याचा उद्देश आंतरराष्ट्रीय प्रवाशांना प्रवासात सुविधा देणे आणि तिकीट उपलब्धता सुनिश्चित करणे हा आहे. मात्र काही प्रवाशांनी या व्यवस्थेचा गैरवापर करून चुकीच्या पद्धतीने तिकीटे मिळवली, हे गंभीर नियमभंगाचे प्रकरण आहे.
रेल्वे कायद्यानुसार, अशा प्रकारे अपात्र कोट्याअंतर्गत तिकीट बुक करणे हा दंडनीय गुन्हा मानला जातो. प्रवाशांनी ज्या कोट्याअंतर्गत तिकीट घेतले आहे, त्या कोट्याचे सर्व निकष पूर्ण करणे आवश्यक आहे. विशेषतः वैध ओळखपत्रे आणि सहाय्यक कागदपत्रे सोबत ठेवणे बंधनकारक आहे.
या प्रकरणानंतर मध्य रेल्वेने तपासणी मोहीम अधिक तीव्र केली आहे. रेल्वे तिकीट तपासणी कर्मचाऱ्यांना विशेष आदेश देण्यात आले असून संशयास्पद बुकिंगवर सतत नजर ठेवण्यास सांगण्यात आले आहे. तसेच डिजिटल बुकिंग प्रणालीतील त्रुटी शोधून त्यावर नियंत्रण ठेवण्याचे निर्देशही देण्यात आले आहेत.
रेल्वे प्रशासनाने प्रवाशांना आवाहन केले आहे की, त्यांनी कोणत्याही प्रकारचा गैरव्यवहार टाळावा आणि नियमांचे काटेकोर पालन करावे. तसेच जर कोणालाही अशा प्रकारच्या अनियमिततेची माहिती मिळाली, तर ती तातडीने रेल्वे कर्मचाऱ्यांना किंवा 139 हेल्पलाइनवर कळवावी. याशिवाय Rail Madad अॅपच्या माध्यमातूनही तक्रार नोंदवता येते.
या घटनेमुळे रेल्वे तिकीट बुकिंग प्रणालीतील पारदर्शकतेवर पुन्हा एकदा प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. विशेषतः कोटा आधारित बुकिंग प्रणालीमध्ये अधिक कडक तपासणी आणि तांत्रिक सुधारणा करण्याची गरज असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.
सध्या मध्य रेल्वे प्रशासनाने या प्रकरणाचा संपूर्ण अहवाल तयार करण्याचे काम सुरू केले असून दोषींवर पुढील कायदेशीर कारवाई करण्याची प्रक्रिया सुरू आहे. या कारवाईमुळे भविष्यात अशा प्रकारच्या गैरव्यवहारांना आळा बसेल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
एकूणच, विदेशी पर्यटक कोट्याचा गैरवापर करून झालेल्या या तिकीट घोटाळ्याने रेल्वे व्यवस्थेतील काही त्रुटी अधोरेखित केल्या आहेत. प्रशासनाने कठोर पावले उचलली असली तरी भविष्यात अशा घटना टाळण्यासाठी प्रणाली अधिक मजबूत आणि पारदर्शक करण्याची गरज अधोरेखित झाली आहे.
