Railway Fine Increase 2026: रेल्वेत विनातिकीट प्रवास करणाऱ्यांना मोठा धक्का; आता किमान ₹500 दंड, 20 जूनपासून नवे नियम लागू
भारतीय रेल्वेने विनातिकीट प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांविरोधात मोठे आणि कठोर पाऊल उचलले आहे. देशभरातील लाखो रेल्वे प्रवाशांसाठी हा महत्त्वाचा निर्णय असून, आज म्हणजेच 20 जून 2026 पासून नव्या दंडात्मक नियमांची अंमलबजावणी सुरू झाली आहे. यानुसार आता रेल्वेत वैध तिकीट किंवा पास नसताना प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांना पूर्वीपेक्षा दुप्पट दंड भरावा लागणार आहे.
केंद्र सरकारच्या ‘जन विश्वास कायदा 2026’ अंतर्गत रेल्वे कायद्यात करण्यात आलेल्या सुधारणांमुळे हा बदल लागू करण्यात आला आहे. रेल्वे कायदा 1989 मधील कलम 137 आणि 138 मध्ये सुधारणा करून विनातिकीट प्रवासासाठी आकारण्यात येणारा किमान दंड 250 रुपयांवरून थेट 500 रुपये करण्यात आला आहे.
Related News
365 मतांनी दणदणीत विजय! राजेंद्र राऊतांचा मोहिते पाटलांवर घणाघात; ‘118 मतंही पडली नसती’ असा जोरदार टोला
17 पैकी 16 जागांवर महायुतीचा विक्रमी विजय; महाविकास आघाडीला मोठा धक्का
नाशिक MLC निवडणुकीत 357 मतांनी धक्कादायक उलटफेर! गोकुळ गितेंचा ‘गनिमी कावा’, नरेंद्र दराडेंचा पराभव
मुंबईत विजांच्या कडकडाटासह मुसळधार पावसाची शक्यता, पुढील 3 तास धोक्याचे; ऑरेंज अलर्ट जारी
रिया कपूरच्या टीमला मोठा फटका; 1.35 कोटींचे हिऱ्यांचे कानातले गायब, पोलिसांचा वेगवान तपास सुरू
पावसाळी अधिवेशनातील 10 मोठे निर्णय; महिलांना शेतकऱ्याचा कायदेशीर दर्जा मिळणार
6 बंडखोर खासदारांना उद्धव ठाकरेंचा मोठा झटका! 26 जूनपासून ‘ऑपरेशन टायगर’ची दमदार सुरुवात
upriya Sule Video : मुलीच्या लग्नात एकटी पडलेल्या प्रिया सरोज यांचा हात धरला; 5 भावनिक क्षणांचा व्हिडीओ व्हायरल
KDMC मधील 400+ बेकायदा होर्डिंग्जवर मोठा Action! 12 कोटींच्या घोटाळ्यावर कारवाई की पुन्हा राजकीय संरक्षण?
Kalyan Crime: 15 वर्षीय मुलीवर अत्याचार प्रकरणात 2 वृद्ध अटकेत; धक्कादायक घटनेने कल्याण हादरले
Railway मंत्रालयाने 19 जून रोजी याबाबत अधिसूचना जारी केली असून, नव्या नियमांची अंमलबजावणी 20 जूनपासून सुरू झाली आहे.
Railway ने हा कठोर निर्णय का घेतला?
भारतीय Railway दररोज कोट्यवधी प्रवाशांची वाहतूक करते. मात्र गेल्या काही वर्षांत विनातिकीट प्रवास करणाऱ्यांची संख्या सातत्याने वाढत असल्याचे रेल्वे प्रशासनाच्या निदर्शनास आले आहे.यामुळे Railway ला मोठ्या प्रमाणावर महसुलाचे नुकसान होत होते. प्रामाणिकपणे तिकीट काढून प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांवरही याचा अप्रत्यक्ष परिणाम होत असल्याने रेल्वे प्रशासनाने नियम अधिक कठोर करण्याचा निर्णय घेतला आहे.
मे महिन्यातच 4.96 लाख विनातिकीट प्रवासी पकडले
मध्य Railway ने दिलेल्या माहितीनुसार, केवळ मे 2026 महिन्यातच तब्बल 4.96 लाख विनातिकीट प्रवासी पकडण्यात आले.या कारवाईदरम्यान रेल्वे प्रशासनाने 40.85 कोटी रुपयांचा दंड वसूल केला.ही आकडेवारी पाहता विनातिकीट प्रवासाचे प्रमाण चिंताजनकरीत्या वाढत असल्याचे स्पष्ट झाले आहे. त्यामुळेच नियम अधिक कठोर करण्याची गरज असल्याचे रेल्वेने स्पष्ट केले.
आता किती दंड भरावा लागेल?
नव्या नियमांनुसार,
- वैध तिकीट नसताना प्रवास
- पास नसताना प्रवास
- वापरलेले तिकीट पुन्हा वापरणे
- बनावट किंवा फसव्या तिकिटाद्वारे प्रवास
अशा सर्व प्रकारांना गंभीर नियमभंग मानले जाईल.
अशा वेळी संबंधित प्रवाशाकडून
- संपूर्ण प्रवासाचे भाडे
- त्याच रकमेइतका अतिरिक्त दंड
वसूल करण्यात येईल.
मात्र हा अतिरिक्त दंड किमान 500 रुपये असणार आहे.
प्रवास कुठून सुरू केला हे सांगता आले नाही तर?
अनेक वेळा विनातिकीट प्रवासी नेमके कोणत्या स्थानकावरून रेल्वेत चढले हे सांगत नाहीत.अशा परिस्थितीत रेल्वे प्रशासनाने आणखी कठोर नियम लागू केला आहे.जर प्रवास सुरू झालेल्या स्थानकाचा पुरावा नसेल, तर संबंधित रेल्वेगाडी ज्या स्थानकावरून सुरू झाली आहे, त्या प्रारंभ स्थानकापासूनचे संपूर्ण भाडे आकारले जाईल.यामुळे दंडाची रक्कम अनेक पटींनी वाढू शकते.
दंड न भरल्यास काय होईल?
जर प्रवाशाने Railway अधिकाऱ्यांनी आकारलेला दंड किंवा प्रवासाचे भाडे भरण्यास नकार दिला तर प्रकरण न्यायालयात जाऊ शकते.
न्यायालयाच्या आदेशानंतरही रक्कम जमा केली नाही तर संबंधित व्यक्तीवर पुढील कारवाई होऊ शकते.
- सहा महिन्यांपर्यंत तुरुंगवास
- 500 रुपयांपर्यंत अतिरिक्त दंड
- किंवा दोन्ही शिक्षा
म्हणजेच आता विनातिकीट प्रवास केवळ आर्थिक नुकसानच नाही तर कायदेशीर अडचणीही निर्माण करू शकतो.
कोणत्या प्रवाशांवर लागू होणार नियम?
हे नियम पुढील सर्व प्रवाशांसाठी लागू असतील.
- सामान्य रेल्वे प्रवासी
- लोकल ट्रेन प्रवासी
- एक्सप्रेस प्रवासी
- मेल ट्रेन प्रवासी
- आरक्षित आणि अनारक्षित डब्यांतील प्रवासी
रेल्वे प्रशासनाचे प्रवाशांना आवाहन
Railway प्रशासनाने सर्व प्रवाशांना प्रवासापूर्वी अधिकृत तिकीट खरेदी करण्याचे आवाहन केले आहे.ऑनलाइन, UTS App किंवा रेल्वे स्थानकावरील तिकीट खिडकीवरून वैध तिकीट घेऊनच प्रवास करावा, असे रेल्वेने स्पष्ट केले आहे.
नव्या नियमांतील महत्त्वाचे बदल
✔ किमान दंड 250 रुपयांवरून 500 रुपये
✔ दंडासोबत संपूर्ण प्रवासाचे भाडे
✔ वापरलेले तिकीट पुन्हा वापरल्यासही कारवाई
✔ बनावट तिकिटांवर कठोर दंड
✔ प्रवास सुरू झालेल्या स्थानकाचा पुरावा नसल्यास प्रारंभ स्थानकापासूनचे भाडे
✔ दंड न भरल्यास न्यायालयीन कारवाई
✔ सहा महिन्यांपर्यंत तुरुंगवासाची तरतूद
रेल्वेला काय फायदा होणार?
Railway प्रशासनाच्या मते,
- महसूल वाढेल
- विनातिकीट प्रवासाला आळा बसेल
- प्रामाणिक प्रवाशांना न्याय मिळेल
- रेल्वे सेवांचा दर्जा सुधारण्यासाठी निधी उपलब्ध होईल
- तिकीट तपासणी अधिक प्रभावी होईल
प्रवाशांनी कोणती काळजी घ्यावी?
- प्रवासापूर्वी तिकीट घ्या.
- मोबाईलवरील ई-तिकीट जतन करून ठेवा.
- पासची वैधता तपासा.
- दुसऱ्याचे तिकीट वापरू नका.
- तिकीट हरवल्यास तातडीने रेल्वे अधिकाऱ्यांशी संपर्क साधा.
- तपासणीदरम्यान सहकार्य करा.
भारतीय Railway ने विनातिकीट प्रवासाविरोधात कठोर भूमिका घेत दंडाची रक्कम दुप्पट केली आहे. 20 जून 2026 पासून लागू झालेल्या नव्या नियमांनुसार आता विनातिकीट प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांना किमान 500 रुपयांचा दंड, प्रवासाचे पूर्ण भाडे आणि काही प्रकरणांत सहा महिन्यांपर्यंतच्या तुरुंगवासालाही सामोरे जावे लागू शकते. त्यामुळे प्रवाशांनी वैध तिकीट किंवा पास घेऊनच प्रवास करणे अत्यंत आवश्यक ठरणार आहे.
