नंदुरबार जिल्ह्यातील नवापूर परिसरात पुन्हा एकदा बर्ड फ्लूचा प्रादुर्भाव आढळून आला असून या घटनेमुळे संपूर्ण परिसरात खळबळ उडाली आहे. स्थानिक प्रशासन आणि पशुसंवर्धन विभागाकडून मिळालेल्या माहितीनुसार, नवापूरमधील तीन पोल्ट्री फार्ममधून घेतलेले नमुने पॉझिटिव्ह आढळल्याने आरोग्य यंत्रणा आणि प्रशासन तातडीने सतर्क झाले आहे. या घटनेनंतर प्रतिबंधात्मक उपाययोजना जलद गतीने सुरू करण्यात आल्या आहेत.
कसे उघड झाले प्रकरण?
नवापूर परिसरातील काही पोल्ट्री फार्ममध्ये अचानक कोंबड्यांचा मृत्यू वाढल्याची नोंद झाली होती. यानंतर संबंधित विभागाने संशयित नमुने तपासणीसाठी मध्य प्रदेशातील भोपाल येथील उच्चस्तरीय प्रयोगशाळेत पाठवले होते. तपासणीत हे नमुने बर्ड फ्लू पॉझिटिव्ह आढळल्याचे स्पष्ट झाल्यानंतर प्रशासनाने तातडीने कारवाईचा निर्णय घेतला.
1 किलोमीटर परिसरात मोठी कारवाई
अहवाल पॉझिटिव्ह आल्यानंतर प्रशासनाने खबरदारीचा उपाय म्हणून बाधित पोल्ट्री फार्मच्या एक किलोमीटर परिसरातील सर्व कोंबड्यांचे नष्टीकरण करण्याचा निर्णय घेतला आहे. या प्रक्रियेला ‘क्लिंजिंग’ किंवा ‘क्युलिंग’ असे म्हटले जाते. या अंतर्गत संसर्गाचा प्रसार थांबवण्यासाठी सर्व पक्ष्यांना नष्ट केले जाते.ही कारवाई केवळ प्रभावित फार्मपुरती मर्यादित नसून आसपासच्या सर्व पोल्ट्री फार्मवर लागू होणार आहे. त्यामुळे मोठ्या प्रमाणावर आर्थिक नुकसान होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
Related News
27 पोल्ट्री फार्म आणि लाखो पक्ष्यांवर संकट
नवापूर परिसरात एकूण सुमारे 27 पोल्ट्री फार्म आहेत. या फार्ममध्ये सुमारे 12 लाखांहून अधिक पक्षी आणि जवळपास 8 लाख अंडी असल्याची माहिती समोर आली आहे. या सर्वांवर आता बर्ड फ्लूमुळे संकट निर्माण झाले आहे.विशेष म्हणजे, या अंड्यांची आणि कोंबड्यांची वाहतूक गुजरात तसेच महाराष्ट्रातील विविध शहरांमध्ये होत असते. त्यामुळे या संसर्गाचा परिणाम केवळ स्थानिक पातळीवर मर्यादित न राहता व्यापक होण्याची शक्यता आहे.
ग्रामस्थांमध्ये भीतीचे वातावरण
बर्ड फ्लूच्या या घटनेनंतर नवापूर आणि आसपासच्या गावांमध्ये भीतीचे वातावरण निर्माण झाले आहे. अनेक शेतकरी आणि पोल्ट्री व्यावसायिक आर्थिक संकटात सापडण्याची भीती व्यक्त करत आहेत. अचानक होणाऱ्या नष्टीकरणामुळे त्यांच्या उपजीविकेवर मोठा परिणाम होणार आहे.स्थानिक नागरिकांमध्येही आरोग्याबाबत चिंता वाढली असून, अनेकांनी प्रशासनाकडे योग्य मार्गदर्शन आणि मदतीची मागणी केली आहे.
प्रशासन आणि आरोग्य यंत्रणा सतर्क
या पार्श्वभूमीवर पशुसंवर्धन विभाग, आरोग्य विभाग आणि स्थानिक प्रशासनाने संयुक्तपणे काम सुरू केले आहे. प्रभावित क्षेत्रात निर्जंतुकीकरण (Sanitization) मोहीम राबवली जात आहे. तसेच नागरिकांना खबरदारी घेण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
प्रशासनाने नागरिकांना पुढील सूचना दिल्या आहेत:
- मृत किंवा आजारी पक्ष्यांच्या संपर्कात येऊ नये
- पोल्ट्री उत्पादनांचा वापर करताना योग्य शिजवणूक करावी
- संशयास्पद लक्षणे दिसल्यास तातडीने आरोग्य केंद्राशी संपर्क साधावा
आर्थिक नुकसानाची भीती
पोल्ट्री उद्योग हा ग्रामीण अर्थव्यवस्थेचा एक महत्त्वाचा घटक आहे. नवापूर परिसरातील हजारो कुटुंबे या व्यवसायावर अवलंबून आहेत. त्यामुळे बर्ड फ्लूमुळे होणारे नुकसान हे केवळ पशुधनापुरते मर्यादित नसून, रोजगार आणि उत्पन्नावरही मोठा परिणाम करणारे आहे.
शेतकरी आणि व्यावसायिकांनी सरकारकडे नुकसानभरपाईची मागणी केली आहे. प्रशासनाकडून याबाबत योग्य निर्णय घेतला जाईल, असे संकेत मिळत आहेत.
बर्ड फ्लू म्हणजे काय?
बर्ड फ्लू किंवा Avian Influenza हा पक्ष्यांमध्ये पसरणारा एक संसर्गजन्य विषाणूजन्य आजार आहे. हा प्रामुख्याने कोंबड्या, बदके आणि इतर पक्ष्यांमध्ये आढळतो. काही वेळा हा विषाणू माणसांमध्येही पसरण्याची शक्यता असते, त्यामुळे याकडे गंभीरतेने पाहिले जाते.
पुढील काही दिवस अत्यंत महत्त्वाचे
तज्ञांच्या मते, बर्ड फ्लूचा प्रसार रोखण्यासाठी पुढील काही दिवस अत्यंत महत्त्वाचे आहेत. प्रशासनाने योग्य वेळी कारवाई केल्यास हा संसर्ग नियंत्रित ठेवता येऊ शकतो. मात्र, दुर्लक्ष झाल्यास परिस्थिती गंभीर होऊ शकते.
नवापूरमधील बर्ड फ्लू प्रकरणाने पुन्हा एकदा ग्रामीण भागातील आरोग्य आणि पशुसंवर्धन व्यवस्थेच्या आव्हानांना समोर आणले आहे. प्रशासनाने घेतलेल्या तातडीच्या उपाययोजना सकारात्मक असल्या तरी, या संकटातून सावरण्यासाठी शेतकरी, नागरिक आणि प्रशासन यांच्यात समन्वय आवश्यक आहे.सध्या सर्वांचे लक्ष या परिस्थितीकडे लागले असून, येत्या काही दिवसांत परिस्थिती कशी बदलते यावर पुढील दिशा ठरणार आहे.
