इराण–अमेरिका तणावाच्या पार्श्वभूमीवर आखाती प्रदेशात निर्माण झालेल्या अस्थिरतेमुळे जागतिक ऊर्जा पुरवठ्यावर दबाव वाढला आहे. विशेषतः होर्मुज सामुद्रधुनीतून होणारी जहाजांची वाहतूक अडथळ्यात येण्याची भीती व्यक्त होत असताना भारतासाठी एक दिलासादायक बातमी समोर आली आहे. सुमारे 94,000 मेट्रिक टन एलपीजी (LPG) घेऊन दोन मोठी जहाजे भारताच्या दिशेने रवाना झाली असून त्यांनी यशस्वीरित्या होर्मुज सामुद्रधुनी पार केली आहे.
पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालयाने दिलेल्या माहितीनुसार, BW TYR आणि BW ELM ही दोन जहाजे सध्या भारतीय किनाऱ्याकडे येत आहेत. यापैकी एक जहाज 31 मार्च रोजी मुंबईत पोहोचणार असून दुसरे जहाज 1 एप्रिल रोजी न्यू मंगळुरू येथे दाखल होणार आहे. या घडामोडीमुळे देशातील एलपीजी पुरवठा साखळी स्थिर राहण्यास मोठी मदत होणार आहे.
होर्मुज सामुद्रधुनीचे महत्त्व
होर्मुज सामुद्रधुनी ही जगातील सर्वात महत्त्वाच्या तेल वाहतूक मार्गांपैकी एक आहे. जगातील सुमारे 20% तेल आणि मोठ्या प्रमाणातील एलपीजी या मार्गाने वाहतूक होते. इराणने या सामुद्रधुनीवर निर्बंध घालण्याची भूमिका घेतल्याने जागतिक बाजारात अस्थिरता निर्माण झाली होती. भारतासारख्या ऊर्जा आयात करणाऱ्या देशांसाठी ही परिस्थिती चिंतेची ठरू शकते.
Related News
युद्धाच्या पार्श्वभूमीवर मोठा निर्णय: आता पेट्रोल पंपावरही रॉकेल मिळणार; सरकारची तात्पुरती सवलत
इराण युद्धामुळे पाकिस्तानमध्ये उर्जा संकट; स्मार्ट लॉकडाऊनचा धोका
जग थक्क! पाकिस्तानचा ‘गेमचेंजर’ डाव, इराणसोबत थेट करार; होर्मुज खाडीमुळे ऊर्जा संकटात मोठा ट्विस्ट
भारतासाठी दिलासा ! इराणची मोठी घोषणा; 5 मित्र देशांना होर्मुज खाडी खुली
मोठी बातमी! रशियाचा भारताला दुहेरी झटका; तेलानंतर खत निर्यातही बंद
एलपीजी बुकिंगवर मोठा खुलासा: शहरी-ग्रामीण भागातील नियम तसेच सरकारची भूमिका
‘मरणाने केली सुटका…’13 वर्षांनंतर Harish Rana यांना दयामरण
अमेरिका-इराण तणावात मोदी-ट्रम्प चर्चा; भारताची भूमिका स्पष्ट
मोठी बातमी! अमेरिकेला झुकावं लागणार? इराणचा ठाम इशारा; होर्मुझ सामुद्रधुनीवरून तणाव शिगेला
इराणवर जागतिक दबाव वाढला ! 25 शक्तिशाली देश एकत्र ; होर्मुज संकटामुळे जगात खळबळ
भारतासाठी का महत्त्वाची बातमी?
भारत आपल्या एलपीजी गरजांपैकी मोठा हिस्सा आयातीवर अवलंबून आहे. घरगुती गॅस सिलिंडरपासून औद्योगिक वापरापर्यंत एलपीजीचा मोठ्या प्रमाणात वापर होतो. अशा वेळी या दोन जहाजांद्वारे येणारा 94,000 मेट्रिक टन साठा देशातील पुरवठा व्यवस्थेला बळकटी देणारा ठरेल.
सरकारने स्पष्ट केले आहे की देशात पेट्रोल, डिझेल आणि एलपीजीचा पुरेसा साठा उपलब्ध आहे आणि नागरिकांनी कोणत्याही अफवांवर विश्वास ठेवू नये. याशिवाय, युरिया उत्पादनासाठी लागणाऱ्या गॅस पुरवठ्याची पातळीही स्थिर ठेवण्यात आली आहे.
सुरक्षा व्यवस्था कडक
या जहाजांच्या सुरक्षिततेसाठी केंद्र सरकारने विशेष उपाययोजना केल्या आहेत. डायरेक्टरेट जनरल ऑफ शिपिंग (DG Shipping) हे जहाजमालक, एजन्सी आणि भारतीय दूतावासांसोबत सातत्याने संपर्कात आहे. 24×7 कंट्रोल रूम कार्यरत ठेवण्यात आली असून हजारो कॉल्स आणि ईमेल्सवर लक्ष ठेवले जात आहे.
तसेच, भारतीय नौदलालाही सज्ज ठेवण्यात आले आहे. आवश्यकतेनुसार व्यापारी जहाजांना संरक्षण देण्यासाठी युद्धनौका तैनात करण्यात येऊ शकतात. यामुळे समुद्री मार्ग सुरक्षित ठेवण्यावर भर देण्यात आला आहे.
आधीच आलेला साठा
दरम्यान, गुजरातमधील जामनगर येथे वडिनार टर्मिनलवर 47,000 मेट्रिक टन एलपीजीचा साठा आधीच पोहोचला आहे. त्यामुळे देशात सध्या पुरेसा बफर स्टॉक उपलब्ध आहे. ही बाबही नागरिकांसाठी आश्वासक ठरत आहे.
सरकारची भूमिका आणि आंतरराष्ट्रीय आवाहन
सरकारने स्पष्ट केले आहे की पश्चिम आशियातील परिस्थितीवर बारकाईने लक्ष ठेवले जात आहे. आंतरराष्ट्रीय स्तरावर भारताने सुरक्षित आणि अखंड समुद्री वाहतुकीसाठी आवाहन केले आहे. तसेच सर्व देशांनी आंतरराष्ट्रीय कायद्याचे पालन करावे, अशी भूमिकाही मांडली आहे.
नागरिकांसाठी काय संदेश?
या सर्व परिस्थितीत सर्वात महत्त्वाचा संदेश म्हणजे घाबरून जाण्याची गरज नाही. सरकारकडे पुरेसा साठा आहे आणि पुरवठा साखळी कायम ठेवण्यासाठी आवश्यक उपाययोजना सुरू आहेत. त्यामुळे एलपीजी, पेट्रोल किंवा डिझेलच्या तुटवड्याची भीती सध्या तरी नाही.
ऊर्जा क्षेत्रातील तज्ञांच्या मते, अशा संकटाच्या काळात विविध स्त्रोतांमधून पुरवठा सुनिश्चित करणे आणि रणनीतिक साठा राखणे अत्यंत महत्त्वाचे असते. भारत या बाबतीत सजगपणे पावले उचलताना दिसत आहे.
इराण-अमेरिका तणावामुळे निर्माण झालेल्या जागतिक अनिश्चिततेच्या काळात भारतासाठी ही बातमी नक्कीच दिलासादायक आहे. दोन मोठ्या एलपीजी जहाजांचे सुरक्षितपणे भारताकडे आगमन म्हणजे देशातील ऊर्जा सुरक्षिततेसाठी एक सकारात्मक संकेत आहे. आगामी काळातही सरकार आणि संबंधित यंत्रणा परिस्थितीवर लक्ष ठेवून आवश्यक निर्णय घेत राहतील, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
