हेनले पासपोर्ट इंडेक्स 2026: भारताच्या तुलनेत चीनचा पासपोर्ट किती ताकदवान?
जगभरातील देशांची डिप्लोमॅटिक ताकद, आंतरराष्ट्रीय संबंध आणि नागरिकांची प्रवासस्वातंत्र्य मोजण्यासाठी Henley Passport Index हा सर्वात विश्वासार्ह निर्देशांक मानला जातो. 2026 च्या ताज्या क्रमवारीनुसार, चीन आणि भारत यांच्या पासपोर्ट ताकदीत मोठा फरक स्पष्टपणे दिसून येतो. विशेषतः व्हिसा-फ्री आणि व्हिसा ऑन अरायव्हल प्रवेशाच्या बाबतीत चीन भारतापेक्षा बरीच आघाडीवर आहे.
चीनचा पासपोर्ट: जागतिक क्रमवारीत मोठी झेप
2026 च्या हेनले पासपोर्ट इंडेक्सनुसार चीनचा पासपोर्ट जगात 56व्या क्रमांकावर आहे. ही बाब विशेष लक्षवेधी आहे कारण गेल्या दशकात चीनने आपल्या पासपोर्टची ताकद सातत्याने वाढवली आहे. यंदा चीनने 28 क्रमांकांची मोठी झेप घेतली असून, 2025 च्या तुलनेत सुमारे 10 क्रमांकांनी सुधारणा केली आहे.
सध्या चिनी पासपोर्टधारकांना 82 ते 85 देशांमध्ये व्हिसा-फ्री किंवा व्हिसा ऑन अरायव्हल प्रवेश मिळतो. यामध्ये अनेक महत्त्वाची पर्यटन, व्यापार आणि बिझनेस हब्स समाविष्ट आहेत. उदाहरणार्थ
इंडोनेशिया, कतार, सौदी अरब, थायलंड, तसेच कॅरिबियनमधील Antigua and Barbuda, Dominica आणि Bermuda यांचा समावेश आहे.
Related News
100 टक्के पेट्रोल मिळणार, पण खिसा रिकामा होणार? नितीन गडकरींचं इथेनॉलवर मोठं विधान
Monsoon Health Tips : पावसाळ्यात पचनशक्ती मजबूत ठेवण्यासाठी करा हे सोपे उपाय; पोटाच्या समस्या राहतील दूर
Iran America War : इराणची मोठी धमकी; होर्मुझ खाडी बंद केली तर भारतातील LPG पुरवठ्यावर संकट?
Parenting Tips : मुलांसाठी बनवा ओट्स-केळ्याचे हेल्दी पॅनकेक्स; चविष्ट नाश्त्यासोबत मिळेल भरपूर पोषण
सोन्याच्या दरात मोठी घसरण; 24 आणि 22 कॅरेट सोनं किती स्वस्त झालं? जाणून घ्या आजचा भाव
Iran-America War : पुण्याच्या हेरंबचा होर्मुझच्या समुद्रात दुर्दैवी मृत्यू; शेवटचा फोन ठरला अखेरचा संवाद
राष्ट्रवादीच्या भूमिकेवर चर्चा : मोठी राजकीय खळबळ! जयंत पाटील, तटकरे, प्रफुल पटेल मुख्यमंत्र्यांच्या भेटीला;
भारताचा पासपोर्ट: सुधारणा असूनही अंतर कायम
दुसरीकडे, भारताचा पासपोर्ट 2026 मध्ये 75व्या क्रमांकावर आहे. मागील वर्षाच्या तुलनेत भारताने 10 क्रमांकांची प्रगती केली असली, तरीही चीन आणि भारत यांच्यातील मोबिलिटी गॅप अजूनही मोठा आहे. सध्या भारतीय पासपोर्टधारकांना 56 देशांमध्ये व्हिसा-फ्री किंवा व्हिसा ऑन अरायव्हल प्रवेश उपलब्ध आहे.
काही देशांनी मात्र अलीकडे भारतीय नागरिकांसाठी प्रवेश धोरणे कठोर केली आहेत. उदाहरणार्थ इराण आणि बोलिव्हिया यांनी भारतीय नागरिकांसाठी व्हिसा-फ्री किंवा व्हिसा ऑन अरायव्हल सुविधा बंद केली आहे. मात्र सकारात्मक बाजू अशी की गाम्बिया सारख्या नव्या देशांनी भारतीय पर्यटकांसाठी प्रवेश सुलभ केला आहे.
चीन–भारत व्हिसा फ्री गॅप: नेमका फरक किती?
आकडेवारी पाहिली तर चीनच्या पासपोर्टला भारताच्या तुलनेत 26 ते 29 देशांचा अतिरिक्त प्रवेश मिळतो. म्हणजेच चिनी नागरिकांना सुमारे 85 देशांमध्ये भारतीयांपेक्षा अधिक प्रवासस्वातंत्र्य आहे. हे अंतर केवळ पर्यटनापुरते मर्यादित नसून, व्यापार, गुंतवणूक आणि आंतरराष्ट्रीय नेटवर्किंगसाठीही अत्यंत महत्त्वाचे ठरते.
चीनची आक्रमक व्हिसा धोरणे
चीनने केवळ आपल्या नागरिकांसाठीच नव्हे तर देशात येणाऱ्या परदेशी पर्यटकांसाठीही मोठी पावले उचलली आहेत. पर्यटन आणि आर्थिक हालचाली वाढवण्यासाठी चीनने 74 देशांच्या नागरिकांसाठी एकतर्फी व्हिसा-फ्री प्रवेश सुरू केला आहे. तसेच मलेशिया आणि Solomon Islands यांच्यासोबत रेसिप्रोकल (परस्पर) व्हिसा-फ्री करारही करण्यात आले आहेत.
हेनले पासपोर्ट इंडेक्स 2026 स्पष्टपणे दाखवतो की भारताचा पासपोर्ट सुधारत असला तरी चीनच्या तुलनेत अद्याप मागे आहे. चीनची सक्रिय डिप्लोमसी, आंतरराष्ट्रीय करार आणि व्हिसा धोरणे यामुळे त्याच्या नागरिकांना अधिक जागतिक मोबिलिटी मिळत आहे. भविष्यात भारतानेही अशाच धोरणात्मक पावलांद्वारे हा मोबिलिटी गॅप कमी करण्याची गरज तज्ज्ञ व्यक्त करत आहेत.
