Russia Social Media Ban मुळे WhatsApp, Telegram, Facebook, Instagram आणि YouTube वर निर्बंध; 100M वापरकर्त्यांवर परिणाम, सरकारी MAX अॅपला प्रोत्साहन.
Russia Social Media Ban: रशियाचा कठोर निर्णय जगाला हादरवणारा
Russia Social Media Ban या निर्णयामुळे जगभरात खळबळ उडाली आहे. रशियाने परदेशी सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर निर्बंध लावत आपल्या नागरिकांना सरकारी अॅप्सकडे वळवण्याचा प्रयत्न सुरू केला आहे. रिपोर्ट्सनुसार, Meta-मालकीचे WhatsApp, तसेच Telegram, Facebook, Instagram आणि काही प्रमाणात YouTube यांच्यावर कारवाई करण्यात आली आहे.
या पावलामागे इंटरनेटवर अधिक नियंत्रण मिळवणे आणि देशांतर्गत डिजिटल इकोसिस्टम मजबूत करणे हा मुख्य उद्देश असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.
Related News
‘The Simpsons’ने एपस्टीन प्रकरणाची आधीच चाहूल दिली होती का? इंटरनेटवर नवे वादळ
Israel President Australia Visit 2026: धक्कादायक Bondi Beach हल्ल्यानंतर सिडनीत 3000 पोलिस, सुरक्षा High Alert
Vatican City Muslim Citizens Shock: जगातील या Powerful देशात 0 मुस्लीम नागरिक? जाणून घ्या Truth
Sudan Drone Attack Horror: 24 ठार, 8 मुलांचा मृत्यू – 40,000 पेक्षा जास्त मृत्यूंच्या छायेत जग हादरलं
Pakistan Internet Control : 5 धक्कादायक तथ्ये! सरकार कंटेंट ब्लॉक करते का?
Balochistan Attack 2026: भीषण रक्तपात! 190+ ठार, ‘Operation Herof’ने पाकिस्तान हादरला
Cuba Oil Tariff Crisis: धक्कादायक निर्णयामुळे जगात तणाव; ‘मातृभूमी किंवा मृत्यू’ म्हणत क्यूबाची अमेरिकेला ताकदवान चेतावणी
Balochistan Attack : धक्कादायक 48 हल्ल्यांनी पाकिस्तान हादरले! 14 शहरांत भीषण स्फोट, 125+ मृत्यू – Operation Herof ची दहशत
भारतासोबत ‘मदर ऑफ ऑल डील्स’नंतर EU चा 1 मोठा निर्णय, इराणच्या IRGC ला दहशतवादी घोषित
2026: अमेरिकेच्या टॅरिफ दबावात India ची मोठी बाजी; EU कराराला अमेरिकेची दाद
2026: Iranमधील तणाव वाढला: डोनाल्ड ट्रम्पचा हस्तक्षेप, खामेनेई पळून जाण्याची शक्यता
Donald Trump Tariff : रशियन तेलावरून ट्रम्प आक्रमक; भारतावर टॅरिफ वाढवण्याचा इशारा
Russia Social Media Ban म्हणजे नेमकं काय?
रशियाच्या इंटरनेट नियामक संस्थेने (Roskomnadzor) विदेशी प्लॅटफॉर्मवर टप्प्याटप्प्याने निर्बंध आणण्याचे संकेत दिले आहेत. हे प्लॅटफॉर्म स्थानिक कायद्यांचे पालन करत नसल्याचा आरोप करण्यात आला आहे.
कंपन्यांनी रशियन वापरकर्त्यांचा डेटा देशातच साठवावा अशी अट
गुन्हेगारी आणि दहशतवाद रोखण्यासाठी उपाययोजना
सरकारी नियंत्रण वाढवण्याचा प्रयत्न
अधिकार्यांनी Telegram चे ट्रॅफिक स्लो केले असल्याचेही वापरकर्त्यांनी नोंदवले आहे.
WhatsApp वर मोठी कारवाई – 100 दशलक्ष वापरकर्त्यांवर परिणाम
Russia Social Media Banरशियाने WhatsApp पूर्णपणे ब्लॉक करण्याचा प्रयत्न केल्याचे कंपनीने म्हटले आहे. या निर्णयामुळे 100 दशलक्ष (10 कोटी) पेक्षा अधिक वापरकर्ते प्रभावित होऊ शकतात.
WhatsApp ने या निर्णयावर टीका करत म्हटले की, लोकांना सुरक्षित संवादापासून दूर ठेवणे म्हणजे “मागासलेले पाऊल” ठरेल.अधिकृत नोंदींमधून WhatsApp काढून टाकल्याने लाखो लोक अचानक अॅप वापरू शकले नाहीत, अशी माहितीही समोर आली आहे.
Telegram वर निर्बंध; ‘सॉव्हरिन इंटरनेट’ची तयारी?
Russia Social Media Ban फेब्रुवारी 2026 मध्ये रशियाने Telegram वापरावर मर्यादा आणण्यास सुरुवात केली. या निर्णयामुळे सुमारे 60 दशलक्ष दैनिक वापरकर्ते प्रभावित झाले.काही सरकारी समर्थक आणि सैनिकांनीही या निर्णयावर टीका केली, कारण युद्धस्थितीत संवादासाठी Telegram महत्त्वाचे साधन मानले जाते.Telegram चे संस्थापक Pavel Durov यांनी या कारवाईला “स्वातंत्र्यावर मर्यादा” असे संबोधले.
Facebook, Instagram आणि YouTube वरही परिणाम
रशियाने Facebook आणि Instagram यांना पूर्वी “अतिरेकी” संस्थांशी जोडल्याचे म्हटले असून आता त्यांचा वापर मुख्यतः VPN द्वारेच शक्य असल्याचे तज्ज्ञ सांगतात.YouTube चा वेग कमी झाल्याची नोंद असून पूर्ण बंदी झाली आहे का याबाबत स्पष्टता नाही.
सरकारी ‘MAX’ सुपर-अॅपला प्रोत्साहन
रशिया “MAX” नावाच्या राज्य-समर्थित सुपर-अॅपला पुढे आणत आहे, ज्यात मेसेजिंग, पेमेंट्स आणि सरकारी सेवा एकत्र असतील.टीकाकारांच्या मते, हे अॅप नागरिकांवर अधिक देखरेख ठेवण्यासाठी वापरले जाऊ शकते.काही नियमांनुसार, देशात विकल्या जाणाऱ्या फोनमध्ये हे अॅप आधीपासून इंस्टॉल करणेही बंधनकारक करण्यात आले आहे.
Russia Social Media Ban मागची पार्श्वभूमी
2022 मध्ये युक्रेन युद्धानंतर विदेशी टेक कंपन्यांशी तणाव वाढला.
सरकार दीर्घकाळापासून इंटरनेटवर नियंत्रण वाढवत आहे.
परदेशी मेसेजिंग प्लॅटफॉर्म गुन्हेगारीसाठी वापरले जात असल्याचा दावा.
या सर्वामुळे “डिजिटल सार्वभौमत्व” (Digital Sovereignty) मिळवण्याचा प्रयत्न सुरू असल्याचे विश्लेषक सांगतात.
नागरिक आणि तज्ज्ञांची प्रतिक्रिया
काहींना संवाद मर्यादित होण्याची भीती
स्वतंत्र माध्यमांवर परिणाम
विरोधी मतांवर नियंत्रण वाढण्याची शक्यता
मानवाधिकार गटांच्या मते, हा इंटरनेटवरील नियंत्रणाचा व्यापक प्रयत्न आहे.
आंतरराष्ट्रीय मीडिया संस्थांवरही कारवाई
काही अहवालांनुसार BBC, Radio Free Europe आणि Deutsche Welle सारख्या आंतरराष्ट्रीय संस्थांनाही मर्यादा आल्या आहेत.यामुळे माहितीचा प्रवाह कमी होण्याची चिंता व्यक्त केली जात आहे.
भविष्यात काय?
तज्ज्ञांच्या मते पुढील काही महिन्यांत:
विदेशी अॅप्सवर अधिक निर्बंध
VPN वर नियंत्रण
सरकारी डिजिटल सेवा विस्तार
जर हा ट्रेंड कायम राहिला, तर रशिया चीनप्रमाणे “कंट्रोल्ड इंटरनेट” मॉडेलकडे जाऊ शकतो, असे विश्लेषकांचे मत आहे.Russia Social Media Ban हा फक्त तांत्रिक निर्णय नाही, तर डिजिटल राजकारणाचा भाग मानला जात आहे. एका बाजूला सरकार सुरक्षा आणि नियंत्रणाचा मुद्दा मांडत आहे, तर दुसऱ्या बाजूला गोपनीयता आणि अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याबाबत प्रश्न उपस्थित होत आहेत.जगातील सर्वात प्रभावशाली डिजिटल बाजारपेठांपैकी एका देशाने घेतलेला हा निर्णय भविष्यात इतर देशांसाठीही उदाहरण ठरू शकतो.
आंतरराष्ट्रीय मीडिया संस्थांवरही कारवाई
रशियाने सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर निर्बंध घालण्याबरोबरच काही प्रमुख आंतरराष्ट्रीय मीडिया संस्थांवरही मर्यादा आणल्याची माहिती समोर येत आहे. BBC, Radio Free Europe आणि Deutsche Welle यांसारख्या जागतिक स्तरावर विश्वासार्ह मानल्या जाणाऱ्या माध्यमांच्या वेबसाइट्स आणि डिजिटल सेवांवर प्रवेश मर्यादित केल्याचे काही अहवाल सूचित करतात. या निर्णयामुळे माहितीचा मुक्त प्रवाह कमी होऊ शकतो, अशी चिंता तज्ज्ञांकडून व्यक्त केली जात आहे.
माहिती आणि बातम्या हे लोकशाही व्यवस्थेचे महत्त्वाचे आधारस्तंभ मानले जातात. अशा परिस्थितीत विदेशी माध्यमांवर निर्बंध आणल्यास नागरिकांना विविध दृष्टिकोनातून माहिती मिळण्याची संधी कमी होण्याची शक्यता आहे. सरकारच्या भूमिकेनुसार, राष्ट्रीय सुरक्षा, चुकीची माहिती (misinformation) रोखणे आणि देशांतर्गत स्थैर्य राखणे हे या कारवाईमागील प्रमुख उद्देश असल्याचे सांगितले जाते. मात्र टीकाकारांच्या मते, यामुळे अभिव्यक्ती स्वातंत्र्यावर मर्यादा येऊ शकतात.
भविष्यात काय?
तज्ज्ञांच्या मते, पुढील काही महिन्यांत रशिया डिजिटल क्षेत्रात आणखी कठोर धोरणे लागू करू शकतो. विदेशी अॅप्स आणि प्लॅटफॉर्मवर अधिक निर्बंध, VPN सेवांवर नियंत्रण आणि सरकारी डिजिटल सेवांचा विस्तार यावर सरकार भर देईल, असा अंदाज वर्तवला जात आहे. यामागे “डिजिटल सार्वभौमत्व” (Digital Sovereignty) मजबूत करण्याचा प्रयत्न असल्याचेही विश्लेषकांचे मत आहे.
जर हा ट्रेंड कायम राहिला, तर रशिया इंटरनेट व्यवस्थापनाच्या बाबतीत चीनप्रमाणे अधिक नियंत्रित मॉडेलकडे वाटचाल करू शकतो. अशा मॉडेलमध्ये सरकार इंटरनेटवरील सामग्री, प्लॅटफॉर्म आणि डेटा प्रवाहावर अधिक नियंत्रण ठेवते. परिणामी, देशांतर्गत तंत्रज्ञान कंपन्यांना प्रोत्साहन मिळू शकते, पण जागतिक डिजिटल संवादावर त्याचा परिणाम होण्याची शक्यता आहे.
Russia Social Media Ban हा केवळ तांत्रिक किंवा प्रशासकीय निर्णय नसून डिजिटल राजकारणाचा एक महत्त्वाचा भाग मानला जात आहे. एका बाजूला सरकार सुरक्षा आणि नियंत्रण यांचा मुद्दा पुढे करत आहे, तर दुसऱ्या बाजूला गोपनीयता, माहिती स्वातंत्र्य आणि मुक्त संवाद याबाबत गंभीर प्रश्न उपस्थित होत आहेत.
जगातील प्रभावशाली डिजिटल बाजारपेठांपैकी एका देशाने घेतलेले हे पाऊल भविष्यात इतर राष्ट्रांसाठीही दिशादर्शक ठरू शकते. इंटरनेटचे स्वरूप अधिक खुल्या प्रणालीकडून नियंत्रित संरचनेकडे वळते का, याकडे आता संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे.
