मुंबई महापालिका निवडणुकीत भाजप-शिंदे गटाची युती; राष्ट्रवादी काँग्रेसचा अप्रत्याशित निर्णय
मुंबई महापालिका निवडणुकीच्या निकालांनी राज्यातील राजकारणात पुन्हा एकदा गदारोळ निर्माण केला आहे. निवडणुकीपूर्वी अनेक राजकीय नेत्यांनी स्पष्ट मत मांडले होते, परंतु निकालानंतर अनेक गटांनी आपले निर्णय बदलल्याचे दिसून आले आहे. विशेषतः, भाजप आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस (NCP) यांच्या संबंधांमध्ये झालेल्या उलटसुलटीनं लोकांच्या लक्षात आले आहे.
भाजपने या निवडणुकीसाठी एकनाथ शिंदे नेतृत्वाच्या शिवसेनेसोबत युती करत निवडणूक लढवली. मुंबई भाजपचे अध्यक्ष अमित साटम यांनी आधी स्पष्टपणे सांगितले होते की, नवाब मलिक यांच्या नेतृत्वाखालील राष्ट्रवादी काँग्रेससोबत युती होणार नाही. त्यांनी निवडणूक निकालानंतरही हीच भूमिका घेतली होती. मात्र, महापालिकेच्या अंतिम घडामोडींनंतर, राष्ट्रवादी काँग्रेसने आपल्या तीन नगरसेवकांसह शिंदे गटाशी पाठिंबा जाहीर केला. यामुळे भाजपकडून आधी केलेला शब्द फिरवला गेल्याचे दिसून आले आहे.
देवेंद्र फडणवीसांप्रमाणेच भाजपकडूनही यु-टर्न
पूर्वी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनीही राष्ट्रवादी काँग्रेससोबत युती न होण्याचे ठाम मत व्यक्त केले होते. मात्र, निवडणूक नंतर ते अजित पवारांसोबत शपथविधी सोहळ्यात सहभागी झाले आणि स्वतःचा शब्द बदलला. त्यानंतर भाजपवर सतत ट्रोलिंग झाले. आता, मुंबई महापालिकेच्या निवडणुकीतही त्याच प्रकारचीच स्थिती दिसून आली आहे.
Related News
अमित साटम यांनी निवडणूक निकालानंतर राष्ट्रवादी काँग्रेसचे महायुतीत स्वागत केले असून, “आमचा विरोध राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाला नव्हे, तर व्यक्तीला होता,” असे स्पष्ट केले आहे. मात्र, यामुळे हेही स्पष्ट झाले की निवडणूक आधी आणि निकालानंतर नेत्यांच्या कृतीत फरक दिसत आहे.
मुंबई महापालिका निवडणुकीचे अंतिम निकाल
मुंबई महापालिकेच्या 236 जागांसाठी झालेल्या निवडणुकीत विविध पक्षांचे निकाल खालीलप्रमाणे आहेत:
भाजप – 89 जागा
शिवसेना ठाकरे गट – 65 जागा
शिवसेना शिंदे गट – 29 जागा
काँग्रेस – 24 जागा
मनसे – 6 जागा
एमआयएम – 8 जागा
राष्ट्रवादी काँग्रेस – 3 जागा
समाजवादी पार्टी – 2 जागा
राष्ट्रवादी (SP) – 1 जागा
या निकालांवरून दिसून येते की महापालिकेत भाजप आणि शिंदे गटाची एकत्रित सत्ता स्थापन होणार आहे. तथापि, महत्त्वाच्या स्थायी समितीवर सत्ताधारी आणि विरोधकांचा संख्याबळ समसमान असल्याने निर्णायक प्रक्रियेत कठीण परिस्थिती निर्माण होणार आहे.
महापालिकेत युतीचे राजकारण आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसचा निर्णय
भाजपने निवडणुकीसाठी शिंदे गटाशी युती करत महत्त्वाची भूमिका घेतली. राष्ट्रवादी काँग्रेसने मात्र स्वबळावर उमेदवार उभे करून लढा दिला होता. परंतु निवडणूक निकालानंतर त्यांचा तीन नगरसेवकांचा गट शिंदे गटाच्या शिवसेनेला पाठिंबा देतोय, असे स्पष्ट झाले आहे.
यामुळे महायुतीतील घटकांची संरचना बदलली आहे. राष्ट्रवादी काँग्रेस शिवसेनेसोबत आल्यामुळे ते आता महापालिकेतील सत्ताधारी महायुतीचा भाग आहेत. शिवसेनेने याबद्दल विविध समित्यांमध्ये राष्ट्रवादी काँग्रेसला स्थान देण्याचा निर्णय घेतल्याची माहिती सूत्रांकडून मिळाली आहे.
स्थायी समितीतील बरोबरीचे संख्याबळ
महापालिकेत बहुमत असले तरी स्थायी समितीवर सत्ताधारी आणि विरोधकांचे संख्याबळ बरोबरीचे असल्यामुळे महत्त्वाचे निर्णय घेणे सोपे जाणार नाही. या समितीवर निर्णय घेण्यासाठी राजकीय गटांना सौजन्य आणि समन्वय आवश्यक आहे. त्यामुळे भविष्यातील प्रशासन आणि विकास प्रकल्पांची अंमलबजावणी या घटकांवर अवलंबून राहणार आहे.
महापौर आणि स्थायी समितीचे राजकारण
निवडणूक निकालानंतर महापौर आणि स्थायी समिती सदस्य निवडीसाठी घडामोडी सुरू आहेत. महापालिकेत भाजप-शिंदे गटाची सत्ता निर्माण होत असली तरी राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या अप्रत्याशित पाठिंब्यामुळे राजकीय समीकरणात नवे वळण आले आहे.
शिवसेनेच्या शिंदे गटाला राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या तीन नगरसेवकांचा पाठिंबा मिळाल्यामुळे त्यांची सत्ता अधिक दृढ होईल. तसेच, राष्ट्रवादी काँग्रेसला विविध समित्यांमध्ये स्थान मिळाल्याने त्यांचा महापालिकेतील प्रभाव वाढणार आहे.
राजकीय विश्लेषण
राजकारणातील यु-टर्न ही सामान्य बाब ठरत आहे. देवेंद्र फडणवीसांनी निवडणूक आधी राष्ट्रवादी काँग्रेससोबत युती न होण्याचा स्पष्ट शब्द दिला होता; मात्र नंतर त्यांनी आपला शब्द बदलला. आता मुंबई महापालिकेत अमित साटम यांनी राष्ट्रवादी काँग्रेसचे स्वागत करत आपला निर्णय बदलल्याचे दिसून आले आहे.
विशेषज्ञांचे म्हणणे आहे की, निवडणुकीपूर्वी वेगळ्या भूमिकेत राहणे आणि निवडणूक निकालानंतर वेगळी कृती करणे हा राजकारणाचा नैसर्गिक भाग आहे. यामुळे पक्षांमध्ये सामंजस्य साधणे आणि स्थायी समितीत निर्णय घेणे अधिक आव्हानात्मक ठरणार आहे.
मुंबई महापालिका निवडणुकीत भाजप-शिंदे युतीची सत्ता स्पष्ट झाली असून, राष्ट्रवादी काँग्रेसने अप्रत्याशित पद्धतीने शिंदे गटाचा पाठिंबा दिला आहे. यामुळे महापालिकेत सत्ताधारी महायुतीची सत्ता दृढ होणार आहे, परंतु स्थायी समितीवरील बरोबरीच्या संख्येमुळे प्रशासनातील निर्णय प्रक्रियेत अडथळे येऊ शकतात.
राजकीय नेत्यांचे यु-टर्न, युतीचे बदल, आणि पक्षांची धोरणे निवडणूक परिणामानंतर स्पष्ट होणे हे महाराष्ट्रातील राजकारणात नेहमीच पाहायला मिळते. मुंबई महापालिकेत आता भविष्यातील राजकारणाचा पहिला अध्याय संपला आहे, पण स्थायी समितीतील निर्णय आणि महापौर निवडीसाठी सुरू असलेली राजकीय खेळी पुढील काही आठवड्यांत जास्तच चर्चेचा विषय ठरणार आहे.
