मुंबई : दरवर्षी पावसाळ्यात तुंबणारे रस्ते, ठप्प होणारी वाहतूक आणि पावसामुळे विस्कळीत होणारे जनजीवन या समस्यांमधून मुंबईकरांची कायमस्वरूपी सुटका करण्यासाठी राज्य सरकारने मोठे पाऊल उचलले आहे. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी विधानसभेत माहिती देताना मुंबईसाठी तब्बल १३ हजार कोटी रुपयांचा एकात्मिक पूरनियंत्रण आराखडा केंद्र सरकारकडे मंजुरीसाठी पाठविण्यात आल्याची घोषणा केली. या आराखड्याची अंमलबजावणी झाल्यानंतर मुंबईतील ३७० पूरप्रवण ठिकाणी अवघ्या ३० मिनिटांत पावसाचे पाणी बाहेर काढण्याची व्यवस्था उभारली जाणार असल्याचा दावा सरकारने केला आहे.
विधानसभेत नियम २९३ अंतर्गत मुंबई आणि मुंबई महानगर क्षेत्र (एमएमआर) संदर्भातील चर्चेला उत्तर देताना मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी विविध विकास प्रकल्प, पूरनियंत्रण, पाणीपुरवठा, घनकचरा व्यवस्थापन, आरोग्य सुविधा आणि वाहतूक व्यवस्थेबाबत सविस्तर माहिती दिली.
१३ हजार कोटींचा एकात्मिक पूरनियंत्रण आराखडा
मुख्यमंत्र्यांच्या माहितीनुसार, मुंबईतील पूरस्थिती कायमस्वरूपी नियंत्रणात आणण्यासाठी १३ हजार कोटी रुपयांचा मास्टर प्लॅन तयार करण्यात आला असून तो केंद्र सरकारकडे मंजुरीसाठी पाठविण्यात आला आहे. या प्रकल्पाअंतर्गत आधुनिक पंपिंग स्टेशन, जलनिचरा व्यवस्था, नाले सुधारणा आणि पावसाचे पाणी जलद गतीने बाहेर काढण्यासाठी अत्याधुनिक यंत्रणा उभारण्यात येणार आहे.
Related News
अकोल्यात 5 लाखांची फसवणूक ! 3 किलो सोन्याच्या नाण्यांच्या नावाखाली हॉटेल व्यावसायिकाची अकोल्यात फसवणूक;
73 वर्षांची K. Rustom Ice Cream संकटात! FDA ने परवाना रद्द केला; उंदीर, माशा आणि एक्सपायरी खाद्यपदार्थांचा धक्कादायक खुलासा
5 धक्कादायक घडामोडी: शिक्षकांच्या BLO ड्युटीवरून सरपंच मंगेश साबळेंना अटक, जिल्हाधिकाऱ्यांना थेट आव्हान
16 ऑगस्टपासून प्रवासी रिक्षा-टॅक्सी, बस चालकांसाठी मराठी सक्तीची; राज्य सरकारचा ऐतिहासिक निर्णय
राज्यातील 8 बड्या IAS अधिकाऱ्यांच्या बदल्या; प्रशासनात पुन्हा मोठे फेरबदल
मुंबईतील प्रसिद्ध रुस्तम आईस्क्रीम पार्लरला FDAने ठोकले टाळे; तपासणीत आढळल्या 7 धक्कादायक त्रुटी
‘सैराट’चा सल्या अरबाज शेख ढसाढसा रडला; वडिलांच्या उपचारांसाठी मदतीची आर्त हाक , 5 आरोप!
संत तुकाराम व माऊलींच्या पालखींचे पुण्यात भव्य आगमन, दर्शनस्थळे, बंद रस्ते आणि वाहतूक बदल , 10 महत्त्वाची अपडेट्स!
धक्कादायक निर्णय! अभिनेत्री मौशमी चॅटर्जींना मोठा दणका; 5 महत्त्वाच्या मुद्द्यांत जाणून घ्या नाशिक ग्राहक आयोगाचा ऐतिहासिक आदेश
7 मोठ्या गोष्टी: AI ला बँकिंग शिकवण्यासाठी OpenAI ची ₹1.7 कोटींची भरती, जाणून घ्या पात्रता
3 किलोमीटर चिखलातून बैलगाडीतून वडिलांना रुग्णालयात! लेकाची जीवाची धडपड; प्रशासनाचा धक्कादायक निष्काळजीपणा उघड
वाशिम कोर्टाचा ऐतिहासिक निर्णय! मोबदला न दिल्याने NHAI चा टोल प्लाझा जप्त करण्याचे आदेश , 20 जुलैपर्यंत मुदत!
विशेष म्हणजे, शहरातील ३७० पूरप्रवण ठिकाणांवर पावसाचे पाणी ३० मिनिटांत बाहेर काढण्याचे उद्दिष्ट निश्चित करण्यात आले आहे. यामुळे मुसळधार पावसातही वाहतूक आणि दैनंदिन जीवनावर होणारा परिणाम मोठ्या प्रमाणात कमी होईल, असा सरकारचा विश्वास आहे.
मुंबईत कार्यरत ९९० पंप
सध्या मुंबईत पूरनियंत्रणासाठी ५४७ पंप कार्यरत आहेत. याशिवाय एमएमआरडीए, रेल्वे आणि इतर यंत्रणांकडे उपलब्ध असलेल्या पंपांसह एकूण ९९० पंप पावसाळ्यात सज्ज ठेवण्यात आले आहेत.
याशिवाय शहरात सहा मोठी आणि दहा मिनी पंपिंग स्टेशन कार्यरत असून आवश्यकतेनुसार त्यांचा वापर केला जात आहे.
नालेसफाईचे ११२ टक्के काम
यंदाच्या पावसाळ्यापूर्वी अपेक्षित लक्ष्यापेक्षा अधिक प्रमाणात नालेसफाई करण्यात आल्याचे मुख्यमंत्री म्हणाले. सरकारच्या माहितीनुसार, ११२ टक्के नालेसफाई पूर्ण झाली असून मिठी नदीतील तब्बल ८३ टक्के गाळ काढण्यात आला आहे.या उपाययोजनांमुळे यंदाच्या मुसळधार पावसातही परिस्थिती नियंत्रणात ठेवण्यात यंत्रणांना यश आल्याचा दावा करण्यात आला.
सहा दिवसांत विक्रमी पाऊस
यावर्षी जुलैच्या पहिल्या सहा दिवसांतच मुंबईत सरासरीपेक्षा अधिक पावसाची नोंद झाली. कुलाबा येथे ८८२ मिमी, तर सांताक्रूझ येथे ९८८ मिमी पावसाची नोंद झाली.
केवळ सहा दिवसांत वार्षिक सरासरी पावसाच्या सुमारे ४२ टक्के पाऊस झाल्याचे सरकारने सांगितले. त्यातच ताशी ५० ते ७५ किलोमीटर वेगाने वाहणारे वारे आणि चार मीटरपेक्षा जास्त उंच भरतीमुळे परिस्थिती अधिक गंभीर झाली होती.तरीही विविध यंत्रणांनी समन्वयाने काम करत शहरातील परिस्थिती नियंत्रणात ठेवल्याचे मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी नमूद केले.
AIच्या मदतीने गैरव्यवहारांवर लगाम
नालेसफाईतील गैरव्यवहार रोखण्यासाठी कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आधारित फसवणूक शोध प्रणाली लागू करण्यात आली आहे. या तंत्रज्ञानामुळे खोटे दावे, बनावट माहिती आणि चुकीची बिले शोधून त्यावर कारवाई करण्यात येत आहे.
या प्रणालीमुळे २०२५ मध्ये साडेबारा कोटी रुपयांचा, तर २०२६ मध्ये ९.२५ कोटी रुपयांचा दंड संबंधित कंत्राटदारांवर आकारण्यात आल्याची माहिती मुख्यमंत्री यांनी दिली.
ब्रिमस्टोवॅडची उर्वरित कामे पूर्ण होणार
मुंबईतील पूरनियंत्रणासाठी महत्त्वाच्या ब्रिमस्टोवॅड प्रकल्पातील उर्वरित कामे पुढील एक ते दोन वर्षांत पूर्ण करण्याचे सरकारचे उद्दिष्ट आहे.हा प्रकल्प पूर्ण झाल्यानंतर मुसळधार पावसात शहरातील जलनिचरा व्यवस्था अधिक सक्षम होईल आणि पूरस्थितीवर मोठ्या प्रमाणात नियंत्रण मिळवता येईल, असा विश्वास व्यक्त करण्यात आला.
कनेक्टिंग लिंक प्रकल्प सुरक्षित
अतिवृष्टीमुळे कनेक्टिंग लिंक प्रकल्पातील जलवाहिनीचे नुकसान झाले असले तरी बोगदा आणि पुलाला कोणतीही संरचनात्मक हानी झालेली नाही.आपत्कालीन यंत्रणांनी केवळ १८ तासांत वाहतूक पूर्ववत केल्यामुळे नागरिकांना मोठा दिलासा मिळाल्याचे मुख्यमंत्री म्हणाले.
२०२९ पर्यंत अतिरिक्त ५०० एमएलडी पाणी
मुंबईच्या वाढत्या लोकसंख्येचा विचार करून पाणीपुरवठा यंत्रणेचे आधुनिकीकरण करण्यात येत आहे.गारगाई पाणीपुरवठा प्रकल्पासाठी आवश्यक वनमंजुरी मिळाली असून २०२९ पर्यंत ५०० एमएलडी अतिरिक्त पाणी उपलब्ध होणार आहे.
याशिवाय मनोरी आणि वर्सोवा येथे समुद्राच्या पाण्याचे गोड्या पाण्यात रूपांतर करणारे डिसॅलिनेशन प्रकल्प उभारले जात आहेत. २०३० पर्यंत या प्रकल्पांतून एक हजार एमएलडी गोडे पाणी उपलब्ध करण्याचे नियोजन आहे.
घनकचरा व्यवस्थापनातही मोठी झेप
मुंबईतील कचरा व्यवस्थापन अधिक सक्षम करण्यासाठी ६०० मेट्रिक टन क्षमतेचा वेस्ट-टू-एनर्जी प्रकल्प उभारण्यात येत आहे.
या प्रकल्पातून सुमारे ८ मेगावॅट वीज निर्मिती होणार असून कचऱ्याचे वैज्ञानिक व्यवस्थापन करण्यास मदत होईल.
आरोग्य सुविधांचा विस्तार
आरोग्य सेवांमध्ये मोठी गुंतवणूक करत शीव रुग्णालय, नायर रुग्णालय तसेच उपनगरीय रुग्णालयांचा विस्तार करण्यात येत आहे.
या विस्तारामुळे मुंबईत सुमारे तीन हजार अतिरिक्त रुग्णशय्या उपलब्ध होतील. तसेच सर्व सरकारी रुग्णालयांचा डेटा एकत्रित करणारी एचएमआयएस प्रणालीही विकसित करण्यात आली आहे.
काँक्रीट रस्ते आणि बोगद्यांना गती
मुंबईतील ९५ टक्के रस्त्यांचे काँक्रीटीकरण करण्याचे उद्दिष्ट सरकारने ठेवले आहे.पहिल्या टप्प्यातील ८९ टक्के आणि दुसऱ्या टप्प्यातील ७३ टक्के काम पूर्ण झाले असून मे २०२७ पर्यंत संपूर्ण प्रकल्प पूर्ण करण्याचा प्रयत्न सुरू आहे.याशिवाय गोरेगाव-मुलुंड बोगदा, उत्तर किनारी मार्ग, विविध उड्डाणपूल, रेल्वे उड्डाणपूल आणि ईस्ट-वेस्ट कनेक्टिव्हिटी प्रकल्पांना वेग देण्यात आला आहे.
शहरातील पार्किंगची समस्या सोडवण्यासाठी बहुमजली रोबोटिक पार्किंग आणि भूमिगत पार्किंग प्रकल्पांनाही गती देण्यात येत असल्याची माहिती मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी दिली.
मुंबईकरांना मोठ्या बदलाची अपेक्षा
दरवर्षी पावसाळ्यात मुंबईतील पूरस्थिती, वाहतूक कोंडी आणि पाणी साचण्याच्या समस्येमुळे नागरिकांना मोठा त्रास सहन करावा लागतो. अशा परिस्थितीत १३ हजार कोटी रुपयांचा पूरनियंत्रण आराखडा, आधुनिक जलनिचरा व्यवस्था, पंपिंग स्टेशन, AI आधारित देखरेख, अतिरिक्त पाणीपुरवठा, आरोग्य सुविधा आणि वाहतूक प्रकल्प यांची प्रभावी अंमलबजावणी झाल्यास मुंबईच्या पायाभूत सुविधांमध्ये मोठा बदल घडू शकतो. मात्र या सर्व प्रकल्पांची अंमलबजावणी वेळेत आणि प्रभावीपणे होणे हेच खरे आव्हान असणार आहे.
read also : https://ajinkyabharat.com/7-big-things-to-learn-banking-open-it-for-%e2%82%b91-7-crore-recruitment/
